{"id":1033,"date":"2026-11-04T08:32:00","date_gmt":"2026-11-04T08:32:00","guid":{"rendered":"https:\/\/lsja.pl\/?p=1033"},"modified":"2026-10-16T05:33:33","modified_gmt":"2026-10-16T05:33:33","slug":"sztuczna-inteligencja-w-edukacji-czy-tutorzy-ai-naprawde-ucza-dowody-ryzyka-i-rekomendacje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lsja.pl\/en\/sztuczna-inteligencja-w-edukacji-czy-tutorzy-ai-naprawde-ucza-dowody-ryzyka-i-rekomendacje\/","title":{"rendered":"Sztuczna inteligencja w edukacji: czy tutorzy AI naprawd\u0119 ucz\u0105? Dowody, ryzyka i rekomendacje"},"content":{"rendered":"<p><!DOCTYPE html><br \/>\n<html lang=\"pl\"><br \/>\n<head><br \/>\n    <meta charset=\"UTF-8\"><br \/>\n    <meta name=\"viewport\" content=\"width=device-width, initial-scale=1.0\"><br \/>\n    <meta name=\"description\" content=\"Czy tutorzy AI naprawd\u0119 ucz\u0105? Przegl\u0105d bada\u0144 RCT, raportu OECD 2026 i danych z Polski: kiedy sztuczna inteligencja wspiera uczenie si\u0119, a kiedy tylko podnosi wyniki w zadaniach. Rekomendacje dla szk\u00f3\u0142.\"><br \/>\n    <meta name=\"keywords\" content=\"sztuczna inteligencja w edukacji, tutor AI, ChatGPT w szkole, AI a uczenie si\u0119, OECD Digital Education Outlook 2026, AI Act edukacja, Kompas Jutra, kompetencje cyfrowe uczni\u00f3w, nauczanie z AI, rekomendacje dla szk\u00f3\u0142\"><br \/>\n    <meta name=\"author\" content=\"mgr in\u017c. Jakub Adamczyk\"><br \/>\n    <meta name=\"publisher\" content=\"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\">\n    <link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/lsja.pl\/\">\n    <meta property=\"og:title\" content=\"Sztuczna inteligencja w edukacji: czy tutorzy AI naprawd\u0119 ucz\u0105? Dowody, ryzyka i rekomendacje\"><br \/>\n    <meta property=\"og:description\" content=\"Co m\u00f3wi\u0105 badania o tutorach AI: wyniki eksperyment\u00f3w, ostrze\u017cenia OECD, polski kontekst (Kompas Jutra, AI Act) i praktyczne rekomendacje dla uczni\u00f3w, nauczycieli i rodzic\u00f3w.\"><br \/>\n    <meta property=\"og:type\" content=\"article\"><br \/>\n    <meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/lsja.pl\"><br \/>\n    <meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/lsja.pl\/images\/ai-w-edukacji.jpg\"><br \/>\n    <meta property=\"og:site_name\" content=\"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\"><br \/>\n    <meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\"><br \/>\n    <meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-16\"><br \/>\n    <meta property=\"article:author\" content=\"mgr in\u017c. Jakub Adamczyk\"><br \/>\n    <meta property=\"article:section\" content=\"Edukacja\"><br \/>\n    <meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\"><br \/>\n    <meta name=\"twitter:title\" content=\"Sztuczna inteligencja w edukacji: czy tutorzy AI naprawd\u0119 ucz\u0105?\"><br \/>\n    <meta name=\"twitter:description\" content=\"Dowody, ryzyka i rekomendacje: co naprawd\u0119 wiemy o skuteczno\u015bci tutor\u00f3w AI w nauczaniu.\"><br \/>\n    <meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/lsja.pl\/images\/ai-w-edukacji.jpg\"><br \/>\n    <meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-image-preview:large, max-snippet:-1, max-video-preview:-1\"><br \/>\n    <meta name=\"language\" content=\"Polish\"><br \/>\n    <meta name=\"revisit-after\" content=\"7 days\"><\/p>\n<p>    <!-- Metadane Google Scholar (Highwire Press) i Dublin Core --><br \/>\n    <meta name=\"citation_title\" content=\"Sztuczna inteligencja w edukacji: czy tutorzy AI naprawd\u0119 ucz\u0105? Dowody, ryzyka i rekomendacje\"><br \/>\n    <meta name=\"citation_author\" content=\"Adamczyk, Jakub\"><br \/>\n    <meta name=\"citation_author_institution\" content=\"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\"><br \/>\n    <meta name=\"citation_publication_date\" content=\"2026\/10\/16\"><br \/>\n    <meta name=\"citation_online_date\" content=\"2026\/10\/16\"><br \/>\n    <meta name=\"citation_publisher\" content=\"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\"><br \/>\n    <meta name=\"citation_language\" content=\"pl\"><br \/>\n    <meta name=\"citation_keywords\" content=\"sztuczna inteligencja; edukacja; tutor AI; uczenie si\u0119; szko\u0142a\"><br \/>\n    <meta name=\"citation_abstract_html_url\" content=\"https:\/\/lsja.pl\"><br \/>\n    <meta name=\"DC.title\" content=\"Sztuczna inteligencja w edukacji: czy tutorzy AI naprawd\u0119 ucz\u0105? Dowody, ryzyka i rekomendacje\"><br \/>\n    <meta name=\"DC.creator\" content=\"Adamczyk, Jakub\"><br \/>\n    <meta name=\"DC.publisher\" content=\"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\"><br \/>\n    <meta name=\"DC.date\" content=\"2026-10-16\"><br \/>\n    <meta name=\"DC.language\" content=\"pl\"><br \/>\n    <meta name=\"DC.type\" content=\"Text\"><\/p>\n<p>    <!-- Schema.org Structured Data dla Google Scholar --><br \/>\n    <script type=\"application\/ld+json\">\n    {\n        \"@context\": \"https:\/\/schema.org\",\n        \"@type\": \"ScholarlyArticle\",\n        \"headline\": \"Sztuczna inteligencja w edukacji: czy tutorzy AI naprawd\u0119 ucz\u0105? Dowody, ryzyka i rekomendacje\",\n        \"description\": \"Przegl\u0105d dowod\u00f3w dotycz\u0105cych skuteczno\u015bci tutor\u00f3w opartych na sztucznej inteligencji: eksperymenty z randomizacj\u0105, raport OECD 2026, kontekst polski i rekomendacje praktyczne.\",\n        \"inLanguage\": \"pl\",\n        \"author\": {\n            \"@type\": \"Person\",\n            \"name\": \"mgr in\u017c. Jakub Adamczyk\",\n            \"affiliation\": {\n                \"@type\": \"Organization\",\n                \"name\": \"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\",\n                \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\"\n            }\n        },\n        \"datePublished\": \"2026-10-16\",\n        \"dateModified\": \"2026-10-16\",\n        \"isAccessibleForFree\": true,\n        \"keywords\": [\"sztuczna inteligencja\", \"edukacja\", \"tutor AI\", \"uczenie si\u0119\", \"OECD\", \"AI Act\", \"Kompas Jutra\"],\n        \"articleSection\": \"Edukacja\",\n        \"about\": [\n            {\"@type\": \"Thing\", \"name\": \"Sztuczna inteligencja w edukacji\"},\n            {\"@type\": \"Thing\", \"name\": \"Inteligentne systemy tutoringowe\"}\n        ],\n        \"citation\": [\n            \"Kestin, G. i in. (2025). AI tutoring outperforms in-class active learning. Scientific Reports. https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41598-025-97652-6\",\n            \"Bastani, H. i in. (2025). Generative AI without guardrails can harm learning. PNAS. https:\/\/doi.org\/10.1073\/pnas.2422633122\",\n            \"L\u00e9tourneau, A. i in. (2025). A systematic review of AI-driven intelligent tutoring systems (ITS) in K-12 education. npj Science of Learning. https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41539-025-00320-7\",\n            \"De Simone, M. i in. (2025). From Chalkboards to Chatbots. World Bank. https:\/\/doi.org\/10.1596\/1813-9450-11125\",\n            \"OECD (2026). OECD Digital Education Outlook 2026.\"\n        ],\n        \"publisher\": {\n            \"@type\": \"Organization\",\n            \"name\": \"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\",\n            \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\",\n            \"logo\": {\n                \"@type\": \"ImageObject\",\n                \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\/logo.png\"\n            }\n        }\n    }\n    <\/script><\/p>\n<p>    <!-- Schema.org Article Schema --><br \/>\n    <script type=\"application\/ld+json\">\n    {\n        \"@context\": \"https:\/\/schema.org\",\n        \"@type\": \"Article\",\n        \"headline\": \"Sztuczna inteligencja w edukacji: czy tutorzy AI naprawd\u0119 ucz\u0105? Dowody, ryzyka i rekomendacje\",\n        \"image\": \"https:\/\/lsja.pl\/images\/ai-w-edukacji.jpg\",\n        \"inLanguage\": \"pl\",\n        \"datePublished\": \"2026-10-16\",\n        \"dateModified\": \"2026-10-16\",\n        \"author\": {\n            \"@type\": \"Person\",\n            \"name\": \"mgr in\u017c. Jakub Adamczyk\"\n        },\n        \"publisher\": {\n            \"@type\": \"Organization\",\n            \"name\": \"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\",\n            \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\"\n        },\n        \"description\": \"Co badania m\u00f3wi\u0105 o skuteczno\u015bci tutor\u00f3w AI w nauczaniu, jakie s\u0105 ryzyka i jak rozs\u0105dnie wdra\u017ca\u0107 sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 w szkole.\"\n    }\n    <\/script><\/p>\n<p>    <title>Sztuczna inteligencja w edukacji: czy tutorzy AI naprawd\u0119 ucz\u0105? Dowody, ryzyka i rekomendacje | LSJA<\/title><br \/>\n<\/head><br \/>\n<body><\/p>\n<p><!-- Pocz\u0105tek wpisu WordPress --><\/p>\n<div class=\"wp-post-lsja\" style=\"font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Roboto, Helvetica, Arial, sans-serif; color: #2d3748; line-height: 1.7; font-size: 16px;\">\n<p>  <!-- Nag\u0142\u00f3wek \/ Boks wprowadzaj\u0105cy --><\/p>\n<div style=\"background-color: #f7fafc; border-left: 5px solid #2b6cb0; padding: 20px 24px; margin-bottom: 30px; border-radius: 0 8px 8px 0;\">\n<p style=\"margin: 0 0 8px 0; font-size: 13px; text-transform: uppercase; letter-spacing: 1px; color: #4a5568; font-weight: 700;\">Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka (LSJA)<\/p>\n<p style=\"margin: 0; font-style: italic; color: #718096; font-size: 15px;\">Autor: <strong>mgr in\u017c. Jakub Adamczyk<\/strong><\/p>\n<\/p><\/div>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Sztuczna inteligencja w edukacji: czy tutorzy AI naprawd\u0119 ucz\u0105? Dowody, ryzyka i rekomendacje<\/h2>\n<p class=\"has-drop-cap\">Od czterdziestu lat pedagodzy pr\u00f3buj\u0105 odpowiedzie\u0107 na pytanie, jak upowszechni\u0107 korzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce z indywidualnych korepetycji. Benjamin Bloom opisa\u0142 w 1984 roku tzw. \u201eproblem dw\u00f3ch sigm\u201d: uczniowie uczeni indywidualnie, z zastosowaniem uczenia opanowania, osi\u0105gali wyniki wy\u017csze o oko\u0142o dwa odchylenia standardowe ni\u017c uczniowie w tradycyjnej klasie <a href=\"#lsja-ref-1\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[1]<\/a>. Skoro nie sta\u0107 nas na osobistego nauczyciela dla ka\u017cdego dziecka, nadzieje coraz cz\u0119\u015bciej wi\u0105\u017ce si\u0119 ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 (AI), a zw\u0142aszcza z generatywnymi modelami j\u0119zykowymi, kt\u00f3re potrafi\u0105 prowadzi\u0107 rozmow\u0119, zadawa\u0107 pytania i udziela\u0107 informacji zwrotnej o ka\u017cdej porze dnia.<\/p>\n<p>Obraz wy\u0142aniaj\u0105cy si\u0119 z bada\u0144 jest jednak bardziej z\u0142o\u017cony ni\u017c has\u0142a marketingowe. Najnowsze eksperymenty pokazuj\u0105, \u017ce starannie zaprojektowany tutor AI mo\u017ce przynie\u015b\u0107 wyra\u017ane korzy\u015bci, ale r\u00f3wnie rzetelne badania dowodz\u0105, \u017ce nieograniczony dost\u0119p do czatbota mo\u017ce os\u0142abia\u0107 uczenie si\u0119. Niniejszy artyku\u0142 przedstawia aktualny stan wiedzy, wskazuje ograniczenia dost\u0119pnych dowod\u00f3w, omawia kontekst polski i europejski oraz formu\u0142uje praktyczne rekomendacje dla uczni\u00f3w, nauczycieli, rodzic\u00f3w i szk\u00f3\u0142.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Czym w\u0142a\u015bciwie jest \u201etutor AI\u201d?<\/h2>\n<p>Pod tym poj\u0119ciem kryj\u0105 si\u0119 trzy r\u00f3\u017cne rodzaje narz\u0119dzi, kt\u00f3re w debacie publicznej bywaj\u0105 uto\u017csamiane. Pierwszym s\u0105 klasyczne inteligentne systemy tutoringowe (ITS), rozwijane od dekad: prowadz\u0105 ucznia krok po kroku przez zadanie, modeluj\u0105 jego wiedz\u0119 i dobieraj\u0105 podpowiedzi. Metaanaliza VanLehna wskaza\u0142a, \u017ce takie systemy osi\u0105ga\u0142y efekty zbli\u017cone do tych, kt\u00f3re uzyskuj\u0105 korepetytorzy-ludzie (oko\u0142o 0,76 odchylenia standardowego wobec 0,79) <a href=\"#lsja-ref-2\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[2]<\/a>. P\u00f3\u017aniejsza metaanaliza dotycz\u0105ca nauczania matematyki w szko\u0142ach K-12 pokaza\u0142a jednak znacznie skromniejsze \u015brednie efekty, rz\u0119du od 0,01 do 0,09 <a href=\"#lsja-ref-3\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[3]<\/a>, co przypomina, \u017ce wyniki zale\u017c\u0105 od kontekstu, wieku uczni\u00f3w i sposobu por\u00f3wnania.<\/p>\n<p>Drugim rodzajem s\u0105 chatboty og\u00f3lnego przeznaczenia, takie jak popularne asystenty konwersacyjne, kt\u00f3re nie powsta\u0142y z my\u015bl\u0105 o uczeniu si\u0119, lecz o udzielaniu pomocnych odpowiedzi. Trzecim s\u0105 narz\u0119dzia edukacyjne oparte na modelach j\u0119zykowych, kt\u00f3rych zachowanie ograniczono pedagogicznie: nie podaj\u0105 gotowych rozwi\u0105za\u0144, zadaj\u0105 pytania naprowadzaj\u0105ce, odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do sprawdzonych materia\u0142\u00f3w. Raport OECD z 2026 roku wyra\u017anie rozr\u00f3\u017cnia narz\u0119dzia og\u00f3lnego przeznaczenia od tych zaprojektowanych do nauki i podkre\u015bla, \u017ce to rozr\u00f3\u017cnienie ma kluczowe znaczenie dla efekt\u00f3w <a href=\"#lsja-ref-4\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[4]<\/a>. Przegl\u0105d mo\u017cliwo\u015bci i wyzwa\u0144 zwi\u0105zanych z du\u017cymi modelami j\u0119zykowymi w edukacji przedstawili tak\u017ce Kasneci i wsp\u00f3\u0142autorzy <a href=\"#lsja-ref-5\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[5]<\/a>.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Co pokazuj\u0105 badania: dowody na korzy\u015bci<\/h2>\n<p><strong>Przegl\u0105d systematyczny w szko\u0142ach.<\/strong> Zesp\u00f3\u0142 L\u00e9tourneau przeanalizowa\u0142 28 bada\u0144 obejmuj\u0105cych \u0142\u0105cznie 4597 uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 K-12. Wnioski s\u0105 ostro\u017cne: wp\u0142yw ITS na uczenie si\u0119 jest na og\u00f3\u0142 dodatni, lecz bywa s\u0142abszy przy por\u00f3wnaniu z nieinteligentnymi systemami tutoringowymi. Autorzy zwr\u00f3cili uwag\u0119, \u017ce badania opiera\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na uk\u0142adach quasi-eksperymentalnych, a potrzebne s\u0105 d\u0142u\u017csze interwencje, bardziej zr\u00f3\u017cnicowane pr\u00f3by i analiza kwestii etycznych <a href=\"#lsja-ref-6\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[6]<\/a>.<\/p>\n<p><strong>Eksperyment na uniwersytecie.<\/strong> W randomizowanym badaniu z udzia\u0142em 194 student\u00f3w fizyki na Uniwersytecie Harvarda por\u00f3wnano specjalnie zaprojektowanego tutora opartego na modelu GPT-4 z lekcj\u0105 aktywizuj\u0105c\u0105 prowadzon\u0105 przez do\u015bwiadczonych wyk\u0142adowc\u00f3w. W uk\u0142adzie naprzemiennym (crossover) ka\u017cdy student uczy\u0142 si\u0119 jednego tematu z tutorem w domu, a drugiego na zaj\u0119ciach. Mediana wyniku po te\u015bcie wynios\u0142a 4,5 w grupie z tutorem wobec 3,5 w grupie z zaj\u0119\u0107 aktywizuj\u0105cych (przy wyniku wyj\u015bciowym 2,75), a mediana czasu pracy z tutorem to 49 minut wobec 60-minutowej lekcji. Autorzy podaj\u0105, \u017ce ucz\u0105cy si\u0119 z tutorem zyskali ponad dwukrotnie wi\u0119cej oraz deklarowali wy\u017csze zaanga\u017cowanie i motywacj\u0119; wielko\u015b\u0107 efektu w regresji liniowej oszacowali na 0,63, wskazuj\u0105c, \u017ce jest to warto\u015b\u0107 zani\u017cona przez efekt sufitu <a href=\"#lsja-ref-7\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[7]<\/a>. Warto jednak pami\u0119ta\u0107 o kontek\u015bcie: to jeden kurs, kilka dni nauki, studenci jednej z najbardziej selektywnych uczelni \u015bwiata i narz\u0119dzie zbudowane wed\u0142ug zasad aktywnego uczenia si\u0119, a nie zwyk\u0142y czat.<\/p>\n<p><strong>Kraj o niskich dochodach.<\/strong> W badaniu Banku \u015awiatowego w stanie Edo w Nigerii oko\u0142o 800 uczni\u00f3w pierwszej klasy szko\u0142y \u015bredniej uczestniczy\u0142o przez sze\u015b\u0107 tygodni w popo\u0142udniowych zaj\u0119ciach z j\u0119zyka angielskiego, podczas kt\u00f3rych nauczyciele prowadzili ich przez interakcje z asystentem Microsoft Copilot (GPT-4). Efekt na \u0142\u0105cznym te\u015bcie wyni\u00f3s\u0142 0,31 odchylenia standardowego, a na samej znajomo\u015bci angielskiego 0,23; autorzy szacuj\u0105, \u017ce w przeliczeniu na koszty odpowiada to zyskowi rz\u0119du 1,5-2 lat typowej nauki w tamtejszym systemie. Najwi\u0119ksze efekty odnotowano u dziewcz\u0105t oraz u uczni\u00f3w o wy\u017cszych wynikach pocz\u0105tkowych <a href=\"#lsja-ref-8\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[8]<\/a>. To dokument roboczy, a nie publikacja po recenzji, i co istotne, interwencja by\u0142a prowadzona przez nauczycieli, a nie pozostawiona uczniom.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Wydajno\u015b\u0107 to nie uczenie si\u0119<\/h2>\n<p>Najwa\u017cniejsze ostrze\u017cenie p\u0142ynie z eksperymentu terenowego przeprowadzonego w tureckim liceum. Blisko tysi\u0105c uczni\u00f3w \u0107wiczy\u0142o matematyk\u0119 w trzech warunkach: z podr\u0119cznikiem i notatkami (grupa kontrolna), z interfejsem przypominaj\u0105cym standardowy czat GPT-4 oraz z wersj\u0105 \u201etutorsk\u0105\u201d, w kt\u00f3rej komunikaty systemowe chroni\u0142y proces uczenia si\u0119 (podpowiedzi zamiast gotowych rozwi\u0105za\u0144). Podczas \u0107wicze\u0144 z AI wyniki uczni\u00f3w ros\u0142y, w wersji podstawowej o oko\u0142o 48%. Gdy jednak dost\u0119p do narz\u0119dzia odebrano, uczniowie z wersji podstawowej radzili sobie na egzaminie gorzej ni\u017c grupa kontrolna (spadek o oko\u0142o 17%). Wersja z zabezpieczeniami w du\u017cej mierze zniwelowa\u0142a ten negatywny efekt. Analiza zapis\u00f3w rozm\u00f3w wykaza\u0142a, \u017ce uczniowie traktowali czatbota jak \u201ekul\u0119 u nogi\u201d zast\u0119puj\u0105c\u0105 w\u0142asne my\u015blenie <a href=\"#lsja-ref-9\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[9]<\/a>. Autorzy zastrzegaj\u0105, \u017ce badanie dotyczy\u0142o jednej szko\u0142y i jednego przedmiotu w czasie, gdy takie narz\u0119dzia by\u0142y jeszcze nowo\u015bci\u0105.<\/p>\n<div style=\"background-color: #ebf8ff; border: 1px solid #bee3f8; border-radius: 8px; padding: 20px; margin: 25px 0;\">\n<h3 style=\"margin-top: 0; color: #2c5282; font-size: 18px; font-weight: 600;\">Dlaczego \u0142atwo pomyli\u0107 wynik z nauk\u0105?<\/h3>\n<p style=\"margin: 0; color: #2b6cb0;\">Psychologia uczenia si\u0119 od dawna ostrzega, \u017ce <strong>wyniki obserwowane podczas nauki s\u0105 s\u0142abym wska\u017anikiem trwa\u0142ego uczenia si\u0119<\/strong>: warunki, kt\u00f3re u\u0142atwiaj\u0105 \u0107wiczenie, cz\u0119sto pogarszaj\u0105 zapami\u0119tywanie i transfer wiedzy na p\u00f3\u017aniej <a href=\"#lsja-ref-10\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[10]<\/a>. Narz\u0119dzie, kt\u00f3re podaje rozwi\u0105zanie, poprawia wynik zadania, ale mo\u017ce odbiera\u0107 uczniowi w\u0142a\u015bnie ten wysi\u0142ek poznawczy, kt\u00f3ry buduje umiej\u0119tno\u015b\u0107. Do tego samego wniosku dochodzi OECD: samo wykonanie zadania z pomoc\u0105 AI nie oznacza, \u017ce ucze\u0144 si\u0119 nauczy\u0142 <a href=\"#lsja-ref-4\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[4]<\/a>.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<p>Raport OECD Digital Education Outlook 2026, najobszerniejsza dot\u0105d mi\u0119dzynarodowa synteza dowod\u00f3w, formu\u0142uje to jednoznacznie: generatywna AI mo\u017ce wspiera\u0107 uczenie si\u0119, je\u015bli kieruje ni\u0105 jasna my\u015bl dydaktyczna, natomiast \u201ezlecanie\u201d zada\u0144 AI bez takiego wsparcia podnosi wyniki zada\u0144, nie przynosz\u0105c rzeczywistego post\u0119pu w nauce. Zadaniem decydent\u00f3w jest wi\u0119c dopilnowanie, aby AI by\u0142a partnerem w uczeniu si\u0119, a nie drog\u0105 na skr\u00f3ty; w raporcie wskazano te\u017c na ryzyko pog\u0142\u0119bienia nier\u00f3wno\u015bci cyfrowych i na potrzeb\u0119 rozwijania narz\u0119dzi tworzonych z my\u015bl\u0105 o edukacji <a href=\"#lsja-ref-4\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[4]<\/a>.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Ostro\u017cnie z nag\u0142\u00f3wkami: czego nie nale\u017cy przecenia\u0107<\/h2>\n<p>Dyskusja o AI w szkole obfituje w g\u0142o\u015bne doniesienia, kt\u00f3re nie zawsze wytrzymuj\u0105 pr\u00f3b\u0119 czasu. Dobrym przyk\u0142adem jest metaanaliza z 2025 roku, kt\u00f3ra raportowa\u0142a du\u017cy dodatni wp\u0142yw ChatGPT na wyniki uczni\u00f3w (g = 0,867) i by\u0142a szeroko cytowana. Wkr\u00f3tce po publikacji pojawi\u0142y si\u0119 krytyczne komentarze metodologiczne, a w kwietniu 2026 roku wydawca wycofa\u0142 artyku\u0142, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na rozbie\u017cno\u015bci w przeprowadzonej metaanalizie <a href=\"#lsja-ref-11\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[11]<\/a>. Wniosek praktyczny: pojedyncza, nawet g\u0142o\u015bna praca przegl\u0105dowa nie jest dowodem rozstrzygaj\u0105cym, a warto\u015b\u0107 \u201eg\u201d nie m\u00f3wi nic o jako\u015bci bada\u0144, z kt\u00f3rych pochodzi.<\/p>\n<p>Po drugiej stronie sporu znajduje si\u0119 szeroko komentowany preprint z MIT dotycz\u0105cy \u201ed\u0142ugu poznawczego\u201d przy pisaniu esej\u00f3w z pomoc\u0105 czatbota. Badanie obj\u0119\u0142o 54 osoby (tylko 18 uczestniczy\u0142o w ostatniej sesji), nie przesz\u0142o recenzji, a sami autorzy zastrzegaj\u0105, \u017ce wnioski nale\u017cy traktowa\u0107 jako wst\u0119pne <a href=\"#lsja-ref-12\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[12]<\/a>. Pojawi\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c komentarze wskazuj\u0105ce na w\u0105tpliwo\u015bci metodologiczne dotycz\u0105ce analizy EEG i liczebno\u015bci pr\u00f3by <a href=\"#lsja-ref-13\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[13]<\/a>. Zjawisko \u201eodci\u0105\u017cenia poznawczego\u201d jest wiarygodn\u0105 hipotez\u0105, sp\u00f3jn\u0105 z wynikiem eksperymentu tureckiego, ale zapis aktywno\u015bci m\u00f3zgu w kilkunastu osobach nie dowodzi trwa\u0142ych zmian zdolno\u015bci poznawczych.<\/p>\n<div style=\"background-color: #ebf8ff; border: 1px solid #bee3f8; border-radius: 8px; padding: 20px; margin: 25px 0;\">\n<h3 style=\"margin-top: 0; color: #2c5282; font-size: 18px; font-weight: 600;\">Cztery pytania do ka\u017cdego doniesienia o AI w edukacji<\/h3>\n<p style=\"margin: 0 0 8px 0; color: #2b6cb0;\"><strong>1. Z czym por\u00f3wnano AI?<\/strong> Z brakiem wsparcia, z podr\u0119cznikiem czy z dobrym nauczycielem to trzy r\u00f3\u017cne pytania badawcze.<\/p>\n<p style=\"margin: 0 0 8px 0; color: #2b6cb0;\"><strong>2. Co mierzono?<\/strong> Wynik podczas pracy z AI czy test bez AI po pewnym czasie.<\/p>\n<p style=\"margin: 0 0 8px 0; color: #2b6cb0;\"><strong>3. Kto bada\u0142 i jak d\u0142ugo?<\/strong> Pojedynczy kurs lub kilka tygodni to za ma\u0142o, by m\u00f3wi\u0107 o trwa\u0142ych skutkach.<\/p>\n<p style=\"margin: 0; color: #2b6cb0;\"><strong>4. Czy praca przesz\u0142a recenzj\u0119 i czy zosta\u0142a powt\u00f3rzona?<\/strong> Preprinty i dokumenty producent\u00f3w narz\u0119dzi wymagaj\u0105 dodatkowej ostro\u017cno\u015bci.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Polski i europejski kontekst<\/h2>\n<p>Uczniowie w Polsce korzystaj\u0105 z AI szeroko i cz\u0119sto bez przygotowania. Wed\u0142ug polskiej edycji badania EU Kids Online 2026, obejmuj\u0105cej reprezentatywn\u0105 pr\u00f3b\u0119 1502 uczni\u00f3w w wieku 10-16 lat, prawie 80% badanych mia\u0142o kontakt z narz\u0119dziami generatywnej AI, g\u0142\u00f3wnie przy pisaniu tekst\u00f3w i streszczaniu materia\u0142\u00f3w. Jednocze\u015bnie 62,9% uzyska\u0142o niski wynik w te\u015bcie wiedzy o dzia\u0142aniu algorytm\u00f3w i mechanizm\u00f3w platform cyfrowych, a 65% nie potrafi\u0142o oceni\u0107, jak AI wp\u0142ynie na ich \u017cycie <a href=\"#lsja-ref-14\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[14]<\/a>. To klasyczna luka mi\u0119dzy swobod\u0105 u\u017cytkowania a rozumieniem narz\u0119dzia.<\/p>\n<p>Z perspektywy nauczycieli obraz jest zbli\u017cony. Raport NASK oparty na reprezentatywnej pr\u00f3bie 995 nauczycieli klas 4-8 opisuje, jak nauczyciele widz\u0105 korzy\u015bci i zagro\u017cenia generatywnej AI w pracy szko\u0142y <a href=\"#lsja-ref-15\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[15]<\/a>; wed\u0142ug om\u00f3wienia raportu a\u017c 81% nauczycieli szk\u00f3\u0142 podstawowych obawia si\u0119, \u017ce uczniowie uzale\u017cni\u0105 si\u0119 od generatywnej AI <a href=\"#lsja-ref-16\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[16]<\/a>. Systemowa odpowied\u017a zaczyna si\u0119 dopiero kszta\u0142towa\u0107: reforma \u201eKompas Jutra\u201d wchodzi od 1 wrze\u015bnia 2026 roku do klas I i IV szk\u00f3\u0142 podstawowych, a wed\u0142ug informacji przedstawionej przez Ministerstwo Edukacji Narodowej Sejmowej Komisji Edukacji i Nauki podstawa programowa obejmuje elementy sztucznej inteligencji, algorytmiki i programowania <a href=\"#lsja-ref-17\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[17]<\/a>.<\/p>\n<p>Na poziomie europejskim istotne s\u0105 przepisy rozporz\u0105dzenia o sztucznej inteligencji (AI Act) <a href=\"#lsja-ref-18\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[18]<\/a>. Systemy u\u017cywane w edukacji do rozstrzygania o dost\u0119pie do kszta\u0142cenia, oceniania wynik\u00f3w nauki czy wykrywania niedozwolonych zachowa\u0144 podczas egzamin\u00f3w zaliczono do system\u00f3w wysokiego ryzyka. Na skutek tzw. omnibusa cyfrowego, czyli rozporz\u0105dzenia (UE) 2026\/1744 obowi\u0105zuj\u0105cego od 27 lipca 2026 roku, termin stosowania obowi\u0105zk\u00f3w dla samodzielnych system\u00f3w wysokiego ryzyka przesuni\u0119to z 2 sierpnia 2026 roku na 2 grudnia 2027 roku <a href=\"#lsja-ref-19\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[19]<\/a>. Z kolei wytyczne UNESCO z 2023 roku wskazuj\u0105 na konieczno\u015b\u0107 regulacji, ochrony prywatno\u015bci i rozwa\u017cenia limit\u00f3w wieku dla u\u017cytkownik\u00f3w generatywnej AI w szko\u0142ach <a href=\"#lsja-ref-20\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[20]<\/a>.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Rekomendacje praktyczne<\/h2>\n<p>Poni\u017csze zalecenia s\u0105 wnioskami wyprowadzonymi z cytowanych bada\u0144 i raport\u00f3w. Nie wszystkie zosta\u0142y bezpo\u015brednio przetestowane w eksperymentach, dlatego nale\u017cy traktowa\u0107 je jako rozs\u0105dn\u0105 praktyk\u0119 opart\u0105 na dost\u0119pnych dowodach, a nie gotowy przepis.<\/p>\n<p><strong>Dla uczni\u00f3w i student\u00f3w:<\/strong><\/p>\n<ul style=\"margin-bottom: 25px; padding-left: 20px; line-height: 1.8;\">\n<li><strong>najpierw w\u0142asna pr\u00f3ba<\/strong> \u2013 zanim zapytasz AI, spr\u00f3buj rozwi\u0105za\u0107 zadanie samodzielnie, nawet je\u015bli nie dojdziesz do ko\u0144ca,<\/li>\n<li><strong>pro\u015b o wskaz\u00f3wk\u0119, nie o rozwi\u0105zanie<\/strong> \u2013 polecenia w rodzaju \u201epodpowiedz pierwszy krok\u201d lub \u201ezadaj mi pytanie naprowadzaj\u0105ce\u201d zbli\u017caj\u0105 narz\u0119dzie do tutora zaprojektowanego pedagogicznie,<\/li>\n<li><strong>sprawdzaj si\u0119 bez AI<\/strong> \u2013 po nauce rozwi\u0105\u017c podobne zadanie bez wsparcia; tylko to pokazuje, czy rzeczywi\u015bcie si\u0119 nauczy\u0142e\u015b,<\/li>\n<li><strong>weryfikuj odpowiedzi<\/strong> \u2013 modele j\u0119zykowe pope\u0142niaj\u0105 b\u0142\u0119dy i potrafi\u0105 brzmie\u0107 przekonuj\u0105co, gdy si\u0119 myl\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Dla nauczycieli:<\/strong><\/p>\n<ul style=\"margin-bottom: 25px; padding-left: 20px; line-height: 1.8;\">\n<li><strong>oceniaj to, co ucze\u0144 potrafi bez AI<\/strong> \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 sprawdzian\u00f3w i zada\u0144 powinna odbywa\u0107 si\u0119 w warunkach, w kt\u00f3rych wsparcie AI nie jest dost\u0119pne,<\/li>\n<li><strong>u\u017cywaj AI do wprowadzania materia\u0142u, a czas lekcji przeznaczaj na prac\u0119, kt\u00f3rej narz\u0119dzie nie zast\u0105pi<\/strong> \u2013 to rekomendacja autor\u00f3w eksperymentu z Harvardu <a href=\"#lsja-ref-7\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[7]<\/a>: rozwi\u0105zywanie z\u0142o\u017conych problem\u00f3w, projekty i praca grupowa,<\/li>\n<li><strong>wybieraj narz\u0119dzia edukacyjne z zabezpieczeniami<\/strong> \u2013 OECD zaleca preferowanie system\u00f3w zaprojektowanych do nauki <a href=\"#lsja-ref-4\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[4]<\/a>,<\/li>\n<li><strong>wymagaj \u015bladu w\u0142asnego my\u015blenia<\/strong> \u2013 pro\u015bba o uzasadnienie, brudnopis czy kr\u00f3tk\u0105 rozmow\u0119 o rozwi\u0105zaniu pozwala odr\u00f3\u017cni\u0107 zrozumienie od skopiowanej odpowiedzi.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Dla rodzic\u00f3w:<\/strong><\/p>\n<ul style=\"margin-bottom: 25px; padding-left: 20px; line-height: 1.8;\">\n<li><strong>rozmawiaj, jak dziecko u\u017cywa AI<\/strong> \u2013 do wyja\u015bniania i \u0107wicze\u0144 czy do odrabiania pracy za nie,<\/li>\n<li><strong>pro\u015b o wyt\u0142umaczenie w\u0142asnymi s\u0142owami<\/strong> \u2013 to najprostszy test zrozumienia,<\/li>\n<li><strong>ucz, \u017ce AI jest narz\u0119dziem<\/strong> \u2013 nie zast\u0119puje nauczyciela, r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w ani rozmowy z doros\u0142ym.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Dla szk\u00f3\u0142 i decydent\u00f3w:<\/strong><\/p>\n<ul style=\"margin-bottom: 25px; padding-left: 20px; line-height: 1.8;\">\n<li><strong>jasne zasady u\u017cycia AI<\/strong> \u2013 kiedy jest pomoc\u0105, a kiedy narusza uczciwo\u015b\u0107 pracy; zasady powinny obejmowa\u0107 tak\u017ce ochron\u0119 danych uczni\u00f3w,<\/li>\n<li><strong>kszta\u0142cenie nauczycieli<\/strong> \u2013 wskazywane w raportach polskich i mi\u0119dzynarodowych jako warunek skutecznych wdro\u017ce\u0144 <a href=\"#lsja-ref-4\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[4]<\/a><a href=\"#lsja-ref-15\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[15]<\/a>,<\/li>\n<li><strong>ewaluacja przed skalowaniem<\/strong> \u2013 pilota\u017ce z grup\u0105 por\u00f3wnawcz\u0105 i testem bez AI po pewnym czasie,<\/li>\n<li><strong>r\u00f3wny dost\u0119p<\/strong> \u2013 ryzyko pog\u0142\u0119bienia nier\u00f3wno\u015bci jest realne, je\u015bli korzy\u015bci odnios\u0105 g\u0142\u00f3wnie uczniowie z zasobniejszych \u015brodowisk <a href=\"#lsja-ref-4\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none; font-weight: 600;\">[4]<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<div style=\"background-color: #ebf8ff; border: 1px solid #bee3f8; border-radius: 8px; padding: 20px; margin: 25px 0;\">\n<h3 style=\"margin-top: 0; color: #2c5282; font-size: 18px; font-weight: 600;\">Zasada przewodnia<\/h3>\n<p style=\"margin: 0; color: #2b6cb0;\"><strong>AI powinna zwi\u0119ksza\u0107 liczb\u0119 my\u015bli ucznia, a nie j\u0105 zast\u0119powa\u0107.<\/strong> Je\u015bli narz\u0119dzie po zako\u0144czeniu pracy pozostawia ucznia z umiej\u0119tno\u015bci\u0105, kt\u00f3rej wcze\u015bniej nie mia\u0142, uczenie si\u0119 zachodzi. Je\u015bli zostawia tylko gotow\u0105 odpowied\u017a, wzrasta wydajno\u015b\u0107, ale niekoniecznie wiedza.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Ograniczenia obecnej wiedzy<\/h2>\n<p>Uczciwy przegl\u0105d musi wskaza\u0107 luki. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 eksperyment\u00f3w trwa\u0142a od kilku dni do kilku tygodni, wi\u0119c nie wiemy, jak regularne korzystanie z AI wp\u0142ywa na nauk\u0119 w perspektywie lat. Dowody pochodz\u0105 g\u0142\u00f3wnie z matematyki, fizyki i nauki j\u0119zyk\u00f3w, a z polskich szk\u00f3\u0142 praktycznie nie ma jeszcze bada\u0144 z randomizacj\u0105. Narz\u0119dzia zmieniaj\u0105 si\u0119 szybciej, ni\u017c publikuje si\u0119 recenzowane prace, a efekt nowo\u015bci mo\u017ce zawy\u017ca\u0107 pocz\u0105tkowe wyniki. Cz\u0119\u015b\u0107 dokument\u00f3w powstaje przy udziale producent\u00f3w technologii, co wymaga krytycznej lektury. Wreszcie, trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce wiele bada\u0144 mierzy wiedz\u0119 z jednego testu, a nie trudniejsze do uchwycenia umiej\u0119tno\u015bci, takie jak samodzielno\u015b\u0107, krytyczne my\u015blenie czy wytrwa\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Podsumowanie<\/h2>\n<p>Dost\u0119pne dowody nie uzasadniaj\u0105 ani entuzjazmu, ani paniki. Tutor AI zaprojektowany zgodnie z zasadami dydaktyki, wprowadzany \u015bwiadomie i oceniany bez AI, mo\u017ce przyspiesza\u0107 uczenie si\u0119, co pokaza\u0142y eksperymenty w Harvardzie i Nigerii. Z kolei nieograniczony dost\u0119p do czatbota, kt\u00f3ry podaje gotowe rozwi\u0105zania, potrafi podnie\u015b\u0107 wyniki podczas \u0107wicze\u0144 i jednocze\u015bnie obni\u017cy\u0107 wyniki w samodzielnym te\u015bcie, co udokumentowano w badaniu w tureckim liceum. R\u00f3\u017cnic\u0119 robi\u0105 projekt narz\u0119dzia, rola nauczyciela i spos\u00f3b sprawdzania efekt\u00f3w, a nie sama obecno\u015b\u0107 technologii.<\/p>\n<p>Ta obserwacja jest zgodna z przekonaniem, kt\u00f3re przy\u015bwieca Fundacji Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka: rozw\u00f3j edukacji, kreatywno\u015bci i samodzielno\u015bci wymaga po\u0142\u0105czenia kilku dzia\u0142a\u0144 jednocze\u015bnie:<\/p>\n<ul style=\"margin-bottom: 25px; padding-left: 20px; line-height: 1.8;\">\n<li><strong>edukacji<\/strong> \u2013 budowania kompetencji cyfrowych i krytycznego my\u015blenia u dzieci, m\u0142odzie\u017cy i doros\u0142ych,<\/li>\n<li><strong>r\u00f3wnego dost\u0119pu<\/strong> \u2013 troski o to, aby nowe technologie nie pog\u0142\u0119bia\u0142y r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy lud\u017ami w trudniejszej i lepszej sytuacji,<\/li>\n<li><strong>opierania decyzji na dowodach<\/strong> \u2013 rzetelnego sprawdzania, co naprawd\u0119 dzia\u0142a, zanim zostanie wdro\u017cone na szerok\u0105 skal\u0119,<\/li>\n<li><strong>wsparcia dla nauczycieli i opiekun\u00f3w<\/strong> \u2013 bo to ludzie, a nie narz\u0119dzia, decyduj\u0105 o jako\u015bci uczenia si\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n<p>  <!-- Przycisk do zrzutki - PRZED BIBLIOGRAFI\u0104 --><\/p>\n<div style=\"text-align: center; margin-top: 40px; margin-bottom: 40px;\">\n    <a href=\"https:\/\/zrzutka.pl\/kt2t2s\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"display: inline-block; background-color: #1a5fa0; color: #ffffff; text-decoration: none; padding: 15px 40px; border-radius: 5px; font-weight: 600; font-size: 16px;\">Wspom\u00f3\u017c Fundacj\u0119 &#8211; Przeka\u017c Darowizn\u0119<\/a>\n  <\/div>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Bibliografia i \u017ar\u00f3d\u0142a naukowe<\/h2>\n<ol style=\"margin-bottom: 25px; padding-left: 20px; line-height: 1.8;\">\n<li id=\"lsja-ref-1\">Bloom, B. S. (1984). The 2 sigma problem: The search for methods of group instruction as effective as one-to-one tutoring. <em>Educational Researcher<\/em>, 13(6), 4\u201316. DOI: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3102\/0013189X013006004\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">https:\/\/doi.org\/10.3102\/0013189X013006004<\/a><\/li>\n<li id=\"lsja-ref-2\">VanLehn, K. (2011). The relative effectiveness of human tutoring, intelligent tutoring systems, and other tutoring systems. <em>Educational Psychologist<\/em>, 46(4), 197\u2013221. DOI: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1080\/00461520.2011.611369\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">https:\/\/doi.org\/10.1080\/00461520.2011.611369<\/a><\/li>\n<li id=\"lsja-ref-3\">Steenbergen-Hu, S., &amp; Cooper, H. (2013). A meta-analysis of the effectiveness of intelligent tutoring systems on K\u201312 students\u2019 mathematical learning. <em>Journal of Educational Psychology<\/em>, 105(4). DOI: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1037\/a0032447\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">https:\/\/doi.org\/10.1037\/a0032447<\/a><\/li>\n<li id=\"lsja-ref-4\">OECD (2026). <em>OECD Digital Education Outlook 2026: Exploring Effective Uses of Generative AI in Education<\/em>. Paris: OECD Publishing. <a href=\"https:\/\/www.oecd.org\/en\/publications\/oecd-digital-education-outlook-2026_062a7394-en.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">https:\/\/www.oecd.org\/en\/publications\/oecd-digital-education-outlook-2026_062a7394-en.html<\/a><\/li>\n<li id=\"lsja-ref-5\">Kasneci, E., Sessler, K., K\u00fcchemann, S. i in. (2023). ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education. <em>Learning and Individual Differences<\/em>, 103, 102274. DOI: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.lindif.2023.102274\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.lindif.2023.102274<\/a><\/li>\n<li id=\"lsja-ref-6\">L\u00e9tourneau, A., Deslandes Martineau, M., Charland, P., Karran, J. A., Boasen, J., &amp; L\u00e9ger, P.-M. (2025). A systematic review of AI-driven intelligent tutoring systems (ITS) in K-12 education. <em>npj Science of Learning<\/em>, 10, 29. DOI: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41539-025-00320-7\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41539-025-00320-7<\/a><\/li>\n<li id=\"lsja-ref-7\">Kestin, G., Miller, K., Klales, A., Milbourne, T., &amp; Ponti, G. (2025). AI tutoring outperforms in-class active learning: an RCT introducing a novel research-based design in an authentic educational setting. <em>Scientific Reports<\/em>, 15, 17458. DOI: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41598-025-97652-6\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41598-025-97652-6<\/a><\/li>\n<li id=\"lsja-ref-8\">De Simone, M., Tiberti, F., Barron Rodriguez, M., Manolio, F., Mosuro, W., &amp; Dikoru, E. J. (2025). From Chalkboards to Chatbots: Evaluating the Impact of Generative AI on Learning Outcomes in Nigeria. <em>World Bank Policy Research Working Paper<\/em> 11125. DOI: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1596\/1813-9450-11125\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">https:\/\/doi.org\/10.1596\/1813-9450-11125<\/a><\/li>\n<li id=\"lsja-ref-9\">Bastani, H., Bastani, O., Sungu, A., Ge, H., Kabakc\u0131, \u00d6., &amp; Mariman, R. (2025). Generative AI without guardrails can harm learning: Evidence from high school mathematics. <em>Proceedings of the National Academy of Sciences<\/em>, 122(26), e2422633122. DOI: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1073\/pnas.2422633122\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">https:\/\/doi.org\/10.1073\/pnas.2422633122<\/a><\/li>\n<li id=\"lsja-ref-10\">Soderstrom, N. C., &amp; Bjork, R. A. (2015). Learning versus performance: An integrative review. <em>Perspectives on Psychological Science<\/em>, 10(2), 176\u2013199. DOI: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1177\/1745691615569000\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">https:\/\/doi.org\/10.1177\/1745691615569000<\/a><\/li>\n<li id=\"lsja-ref-11\">Wang, J., &amp; Fan, W. (2025). The effect of ChatGPT on students\u2019 learning performance, learning perception, and higher-order thinking: insights from a meta-analysis. <em>Humanities and Social Sciences Communications<\/em>, 12 (artyku\u0142 wycofany 22 kwietnia 2026 r.). Informacja o wycofaniu: Center for Digital Education, <em>Nature Retracts Oft-Cited Paper on Positive Impact of ChatGPT<\/em>. <a href=\"https:\/\/www.govtech.com\/education\/nature-retracts-oft-cited-paper-on-positive-impact-of-chatgpt\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">https:\/\/www.govtech.com\/education\/nature-retracts-oft-cited-paper-on-positive-impact-of-chatgpt<\/a><\/li>\n<li id=\"lsja-ref-12\">Kosmyna, N., Hauptmann, E., Yuan, Y. T. i in. (2025). Your Brain on ChatGPT: Accumulation of Cognitive Debt when Using an AI Assistant for Essay Writing Task. <em>arXiv<\/em> (preprint, bez recenzji): 2506.08872. <a href=\"https:\/\/arxiv.org\/abs\/2506.08872\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">https:\/\/arxiv.org\/abs\/2506.08872<\/a><\/li>\n<li id=\"lsja-ref-13\">Komentarz metodologiczny do pracy Kosmyna i in. \u201eYour Brain on ChatGPT\u201d (2026). <em>arXiv<\/em> (preprint): 2601.00856. <a href=\"https:\/\/arxiv.org\/abs\/2601.00856\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">https:\/\/arxiv.org\/abs\/2601.00856<\/a><\/li>\n<li id=\"lsja-ref-14\">Fundacja Orange, zesp\u00f3\u0142 badawczy UAM, UWr i UJ (koordynator: J. Py\u017calski) (2026). <em>EU Kids Online 2026. Polska edycja badania<\/em> (N = 1502). Om\u00f3wienie: PAP MediaRoom, 24.04.2026: <a href=\"https:\/\/www.pap.pl\/mediaroom\/raport-eu-kids-online-2026-polscy-uczniowie-cyfrowi-tubylcy-tylko-z-nazwy-nowe-dane\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">https:\/\/www.pap.pl\/mediaroom\/raport-eu-kids-online-2026-polscy-uczniowie-cyfrowi-tubylcy-tylko-z-nazwy-nowe-dane<\/a> Raport: <a href=\"https:\/\/fundacja.orange.pl\/app\/uploads\/2026\/04\/raport-eu-kids-online-2026.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">https:\/\/fundacja.orange.pl\/app\/uploads\/2026\/04\/raport-eu-kids-online-2026.pdf<\/a><\/li>\n<li id=\"lsja-ref-15\">Py\u017calski, J. (red.) (2025). <em>Generatywna sztuczna inteligencja w polskiej szkole. Przecieranie szlak\u00f3w. Badania ilo\u015bciowe i jako\u015bciowe nauczycieli klas 4\u20138 szk\u00f3\u0142 podstawowych<\/em>. Warszawa: NASK \u2013 Pa\u0144stwowy Instytut Badawczy. <a href=\"https:\/\/cyberprofilaktyka.pl\/publikacje\/Raport-generatywnaAI.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">https:\/\/cyberprofilaktyka.pl\/publikacje\/Raport-generatywnaAI.pdf<\/a><\/li>\n<li id=\"lsja-ref-16\">Forsal.pl (17.06.2025). <em>Uczniowie kontra AI: Jakie zagro\u017cenia widz\u0105 nauczyciele w korzystaniu z AI? [RAPORT]<\/em>. <a href=\"https:\/\/forsal.pl\/lifestyle\/edukacja\/artykuly\/9822541,uczniowie-kontra-ai-jakie-zagrozenia-widza-nauczyciele-w-korzystaniu.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">https:\/\/forsal.pl\/lifestyle\/edukacja\/artykuly\/9822541,uczniowie-kontra-ai-jakie-zagrozenia-widza-nauczyciele-w-korzystaniu.html<\/a><\/li>\n<li id=\"lsja-ref-17\">Sejm RP, Komisja Edukacji i Nauki (nr 87), 12 lutego 2026 r. \u2013 informacja na temat wykorzystania AI w edukacji i kompetencji cyfrowych uczni\u00f3w i nauczycieli (zapis posiedzenia). <a href=\"https:\/\/api.sejm.gov.pl\/sejm\/term10\/committees\/ENM\/sittings\/87\/html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">https:\/\/api.sejm.gov.pl\/sejm\/term10\/committees\/ENM\/sittings\/87\/html<\/a><\/li>\n<li id=\"lsja-ref-18\">Rozporz\u0105dzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024\/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie sztucznej inteligencji (akt w sprawie sztucznej inteligencji). Dz. U. UE L, 12.07.2024. <a href=\"http:\/\/data.europa.eu\/eli\/reg\/2024\/1689\/oj\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">http:\/\/data.europa.eu\/eli\/reg\/2024\/1689\/oj<\/a><\/li>\n<li id=\"lsja-ref-19\">Rozporz\u0105dzenie (UE) 2026\/1744 (Digital Omnibus on AI), opublikowane 24.07.2026, obowi\u0105zuj\u0105ce od 27.07.2026. Om\u00f3wienie: National Law Review, <em>EU Digital Omnibus on AI Enters Into Force<\/em>. <a href=\"https:\/\/natlawreview.com\/article\/eu-digital-omnibus-ai-enters-force\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">https:\/\/natlawreview.com\/article\/eu-digital-omnibus-ai-enters-force<\/a><\/li>\n<li id=\"lsja-ref-20\">UNESCO (2023). <em>Guidance for generative AI in education and research<\/em>. Paris: UNESCO. DOI: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.54675\/EWZM9535\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; word-break: break-all;\">https:\/\/doi.org\/10.54675\/EWZM9535<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>  <!-- Boks stopki z informacj\u0105 o fundacji i wezwaniem do dzia\u0142ania --><\/p>\n<div style=\"background-color: #2d3748; color: #ffffff; padding: 24px; border-radius: 8px; margin-top: 40px; text-align: center;\">\n<h3 style=\"margin: 0 0 10px 0; font-size: 18px; color: #ffffff;\">Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka<\/h3>\n<p style=\"margin: 0 0 12px 0; font-size: 14px; color: #cbd5e0;\">KRS: 0001156897<\/p>\n<p>    <a href=\"https:\/\/lsja.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" style=\"display: inline-block; background-color: #3182ce; color: #ffffff; text-decoration: none; padding: 10px 20px; border-radius: 5px; font-weight: 600; font-size: 14px;\">Odwied\u017a nasz\u0105 stron\u0119: lsja.pl<\/a>\n  <\/div>\n<p>  <!-- Informacja o 1,5% podatku --><\/p>\n<div style=\"background-color: #ebf8ff; border: 1px solid #bee3f8; border-radius: 8px; padding: 20px; margin: 25px 0;\">\n<h3 style=\"margin-top: 0; color: #2c5282; font-size: 18px; font-weight: 600;\">Przeka\u017c 1,5% podatku<\/h3>\n<p style=\"margin: 8px 0; color: #2b6cb0;\">Je\u015bli jeste\u015b podatnikiem PIT, mo\u017cesz przekaza\u0107 1,5% swojego podatku Fundacji Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka, wspieraj\u0105c nasze dzia\u0142ania na rzecz edukacji, pomocy osobom w trudnej sytuacji oraz ochrony zwierz\u0105t i \u015brodowiska.<\/p>\n<p style=\"margin: 8px 0; color: #2b6cb0;\"><strong>KRS partnera: 0000270261<\/strong><\/p>\n<p style=\"margin: 8px 0; color: #2b6cb0;\"><strong>Cel szczeg\u00f3\u0142owy: LSJA 28646<\/strong><\/p>\n<\/p><\/div>\n<p style=\"font-style: italic; color: #718096; margin-top: 30px; font-size: 14px;\"><em>Artyku\u0142 ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady pedagogicznej, prawnej ani psychologicznej. Przytoczone wyniki bada\u0144 dotycz\u0105 okre\u015blonych grup i warunk\u00f3w; przed wdro\u017ceniem rozwi\u0105za\u0144 w szkole lub w domu warto skonsultowa\u0107 si\u0119 z nauczycielem, pedagogiem lub specjalist\u0105.<\/em><\/p>\n<p style=\"font-size: 12px; color: #a0aec0; margin-top: 20px; line-height: 1.5;\">Artyku\u0142 powsta\u0142 przy wsparciu narz\u0119dzi sztucznej inteligencji (AI) w zakresie opracowania szkicu oraz optymalizacji SEO. Ca\u0142o\u015b\u0107 zosta\u0142a zweryfikowana, uzupe\u0142niona i zredagowana przez autora, aby zapewni\u0107 najwy\u017csz\u0105 warto\u015b\u0107 merytoryczn\u0105.<\/p>\n<\/div>\n<p><!-- Koniec wpisu WordPress --><\/p>\n<p><\/body><br \/>\n<\/html><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sztuczna inteligencja w edukacji: czy tutorzy AI naprawd\u0119 ucz\u0105? Dowody, ryzyka i rekomendacje | LSJA Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka (LSJA) Autor: mgr in\u017c. Jakub Adamczyk Sztuczna inteligencja w edukacji: czy tutorzy AI naprawd\u0119 ucz\u0105? Dowody, ryzyka i rekomendacje Od czterdziestu lat pedagodzy pr\u00f3buj\u0105 odpowiedzie\u0107 na pytanie, jak upowszechni\u0107 korzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce z indywidualnych korepetycji. Benjamin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","footnotes":""},"categories":[21,5],"tags":[54,37],"class_list":["post-1033","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykul","category-filar-iii-rozwoj-edukacji-przedsiebiorczosci-i-coachingu","tag-edukacja","tag-filar-3"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1033","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1033"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1033\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1036,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1033\/revisions\/1036"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1033"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1033"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1033"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}