{"id":693,"date":"2026-08-19T08:45:00","date_gmt":"2026-08-19T08:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/lsja.pl\/?p=693"},"modified":"2026-08-14T05:47:37","modified_gmt":"2026-08-14T05:47:37","slug":"aktywnosc-fizyczna-a-dlugowiecznosc-jak-ruch-wydluza-zycie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lsja.pl\/en\/aktywnosc-fizyczna-a-dlugowiecznosc-jak-ruch-wydluza-zycie\/","title":{"rendered":"Aktywno\u015b\u0107 fizyczna a d\u0142ugowieczno\u015b\u0107 \u2013 jak ruch wyd\u0142u\u017ca \u017cycie"},"content":{"rendered":"<p><!DOCTYPE html><br \/>\n<html lang=\"pl\"><br \/>\n<head><br \/>\n    <meta charset=\"UTF-8\"><br \/>\n    <meta name=\"viewport\" content=\"width=device-width, initial-scale=1.0\"><br \/>\n    <meta name=\"description\" content=\"Jak aktywno\u015b\u0107 fizyczna wp\u0142ywa na d\u0142ugo\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107 \u017cycia? Poradnik naukowy o mechanizmach, dawkowaniu ruchu i profilaktyce starzenia autorstwa mgr in\u017c. Jakuba Adamczyka, oparty na aktualnych badaniach epidemiologicznych.\"><br \/>\n    <meta name=\"keywords\" content=\"aktywno\u015b\u0107 fizyczna, d\u0142ugowieczno\u015b\u0107, zdrowie, starzenie si\u0119, sarkopenia, trening si\u0142owy, WHO zalecenia ruchu, profilaktyka chor\u00f3b, d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia, kondycja fizyczna\"><br \/>\n    <meta name=\"author\" content=\"mgr in\u017c. Jakub Adamczyk\"><br \/>\n    <meta name=\"publisher\" content=\"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\"><\/p>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/lsja.pl\/aktywnosc-fizyczna-dlugowiecznosc\">\n<p>    <!-- Open Graph \/ Facebook --><br \/>\n    <meta property=\"og:title\" content=\"Aktywno\u015b\u0107 fizyczna a d\u0142ugowieczno\u015b\u0107 \u2013 jak ruch wyd\u0142u\u017ca \u017cycie\"><br \/>\n    <meta property=\"og:description\" content=\"Naukowe spojrzenie na zwi\u0105zek mi\u0119dzy regularn\u0105 aktywno\u015bci\u0105 fizyczn\u0105 a d\u0142ugo\u015bci\u0105 i jako\u015bci\u0105 \u017cycia. Wytyczne WHO, dane epidemiologiczne i praktyczne wskaz\u00f3wki autorstwa mgr in\u017c. Jakuba Adamczyka.\"><br \/>\n    <meta property=\"og:type\" content=\"article\"><br \/>\n    <meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/lsja.pl\/aktywnosc-fizyczna-dlugowiecznosc\"><br \/>\n    <meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/lsja.pl\/images\/aktywnosc-fizyczna-dlugowiecznosc.jpg\"><br \/>\n    <meta property=\"og:site_name\" content=\"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\"><\/p>\n<p>    <!-- Twitter --><br \/>\n    <meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\"><br \/>\n    <meta name=\"twitter:title\" content=\"Aktywno\u015b\u0107 fizyczna a d\u0142ugowieczno\u015b\u0107 \u2013 jak ruch wyd\u0142u\u017ca \u017cycie\"><br \/>\n    <meta name=\"twitter:description\" content=\"Naukowe spojrzenie na zwi\u0105zek mi\u0119dzy regularn\u0105 aktywno\u015bci\u0105 fizyczn\u0105 a d\u0142ugo\u015bci\u0105 i jako\u015bci\u0105 \u017cycia\"><br \/>\n    <meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/lsja.pl\/images\/aktywnosc-fizyczna-dlugowiecznosc.jpg\"><\/p>\n<p>    <meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-image-preview:large, max-snippet:-1, max-video-preview:-1\"><br \/>\n    <meta name=\"language\" content=\"Polish\"><\/p>\n<p>    <!-- Schema.org Structured Data --><br \/>\n    <script type=\"application\/ld+json\">\n    {\n        \"@context\": \"https:\/\/schema.org\",\n        \"@graph\": [\n            {\n                \"@type\": \"ScholarlyArticle\",\n                \"@id\": \"https:\/\/lsja.pl\/aktywnosc-fizyczna-dlugowiecznosc\/#article\",\n                \"headline\": \"Aktywno\u015b\u0107 fizyczna a d\u0142ugowieczno\u015b\u0107 \u2013 jak ruch wyd\u0142u\u017ca \u017cycie\",\n                \"description\": \"Kompleksowe om\u00f3wienie mechanizm\u00f3w biologicznych i danych epidemiologicznych dotycz\u0105cych wp\u0142ywu regularnej aktywno\u015bci fizycznej na d\u0142ugo\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107 \u017cycia.\",\n                \"image\": \"https:\/\/lsja.pl\/images\/aktywnosc-fizyczna-dlugowiecznosc.jpg\",\n                \"datePublished\": \"2026-08-14\",\n                \"dateModified\": \"2026-08-14\",\n                \"isAccessibleForFree\": true,\n                \"keywords\": [\"aktywno\u015b\u0107 fizyczna\", \"d\u0142ugowieczno\u015b\u0107\", \"starzenie si\u0119\", \"sarkopenia\", \"trening si\u0142owy\", \"zdrowie publiczne\"],\n                \"articleSection\": \"Poradnik naukowy\",\n                \"inLanguage\": \"pl-PL\",\n                \"author\": {\n                    \"@type\": \"Person\",\n                    \"name\": \"mgr in\u017c. Jakub Adamczyk\",\n                    \"affiliation\": {\n                        \"@type\": \"Organization\",\n                        \"name\": \"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\",\n                        \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\"\n                    }\n                },\n                \"publisher\": {\n                    \"@type\": \"Organization\",\n                    \"name\": \"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\",\n                    \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\",\n                    \"logo\": {\n                        \"@type\": \"ImageObject\",\n                        \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\/logo.png\"\n                    }\n                },\n                \"mainEntity\": {\n                    \"@type\": \"Thing\",\n                    \"name\": \"Aktywno\u015b\u0107 fizyczna\",\n                    \"description\": \"Ruch i wysi\u0142ek fizyczny jako czynnik wp\u0142ywaj\u0105cy na d\u0142ugo\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107 ludzkiego \u017cycia\"\n                }\n            }\n        ]\n    }\n    <\/script><\/p>\n<p>    <title>Aktywno\u015b\u0107 fizyczna a d\u0142ugowieczno\u015b\u0107 \u2013 jak ruch wyd\u0142u\u017ca \u017cycie | LSJA<\/title><br \/>\n<\/head><br \/>\n<body><\/p>\n<p><!-- Pocz\u0105tek wpisu WordPress --><\/p>\n<div class=\"wp-post-lsja\" style=\"font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Roboto, Helvetica, Arial, sans-serif; color: #2d3748; line-height: 1.7; font-size: 16px;\">\n<p>    <!-- Nag\u0142\u00f3wek \/ Boks wprowadzaj\u0105cy --><\/p>\n<div style=\"background-color: #f7fafc; border-left: 5px solid #2b6cb0; padding: 20px 24px; margin-bottom: 30px; border-radius: 0 8px 8px 0;\">\n<p style=\"margin: 0 0 8px 0; font-size: 13px; text-transform: uppercase; letter-spacing: 1px; color: #4a5568; font-weight: 700;\">Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka (LSJA)<\/p>\n<p style=\"margin: 0; font-style: italic; color: #718096; font-size: 15px;\">Autor: <strong>mgr in\u017c. Jakub Adamczyk<\/strong><\/p>\n<\/p><\/div>\n<h1 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 28px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Aktywno\u015b\u0107 fizyczna a d\u0142ugowieczno\u015b\u0107 \u2013 jak ruch wyd\u0142u\u017ca \u017cycie<\/h1>\n<p class=\"has-drop-cap\">Zwi\u0105zek mi\u0119dzy ruchem a&nbsp;d\u0142ugo\u015bci\u0105 \u017cycia nale\u017cy do najlepiej udokumentowanych zale\u017cno\u015bci we&nbsp;wsp\u00f3\u0142czesnej medycynie prewencyjnej. Setki bada\u0144 kohortowych obejmuj\u0105cych miliony uczestnik\u00f3w na&nbsp;ca\u0142ym \u015bwiecie wskazuj\u0105, \u017ce&nbsp;regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna nie tylko zmniejsza ryzyko przedwczesnej \u015bmierci, lecz tak\u017ce spowalnia biologiczne procesy starzenia na&nbsp;poziomie kom\u00f3rkowym, mi\u0119\u015bniowym i&nbsp;neurologicznym. Niniejszy artyku\u0142 przedstawia aktualny stan wiedzy naukowej na&nbsp;temat mechanizm\u00f3w, poprzez kt\u00f3re ruch wp\u0142ywa na&nbsp;d\u0142ugowieczno\u015b\u0107, wytycznych dotycz\u0105cych dawkowania aktywno\u015bci oraz sytuacji epidemiologicznej w&nbsp;Polsce.<\/p>\n<p>Regularny wysi\u0142ek fizyczny oddzia\u0142uje na&nbsp;organizm wielotorowo \u2013 poprawia funkcj\u0119 uk\u0142adu sercowo-naczyniowego, ogranicza stany zapalne, reguluje metabolizm glukozy i&nbsp;t\u0142uszcz\u00f3w, wspiera uk\u0142ad odporno\u015bciowy oraz chroni tkank\u0119 mi\u0119\u015bniow\u0105 i&nbsp;nerwow\u0105 przed procesami degeneracyjnymi zwi\u0105zanymi z&nbsp;wiekiem. Efekty te przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 bezpo\u015brednio na&nbsp;dane epidemiologiczne dotycz\u0105ce \u015bmiertelno\u015bci oraz zachorowalno\u015bci na&nbsp;choroby przewlek\u0142e.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Aktywno\u015b\u0107 fizyczna a&nbsp;ryzyko \u015bmiertelno\u015bci \u2013 dane epidemiologiczne<\/h2>\n<p>Zharmonizowana metaanaliza prospektywnych bada\u0144 kohortowych wykaza\u0142a, \u017ce&nbsp;osoby znajduj\u0105ce si\u0119 w&nbsp;najbardziej aktywnym kwartylu pod wzgl\u0119dem og\u00f3lnej aktywno\u015bci fizycznej charakteryzuj\u0105 si\u0119 o&nbsp;64% ni\u017cszym ryzykiem zgonu w&nbsp;por\u00f3wnaniu z&nbsp;osobami z&nbsp;kwartylu najmniej aktywnego. Co istotne, korzy\u015bci te dotycz\u0105 nie tylko wysi\u0142ku o&nbsp;umiarkowanej i&nbsp;wysokiej intensywno\u015bci, lecz r\u00f3wnie\u017c aktywno\u015bci o&nbsp;niskiej intensywno\u015bci \u2013 nawet lekki ruch, taki jak spacery czy prace domowe, wi\u0105\u017ce si\u0119 z&nbsp;wyra\u017anie ni\u017cszym ryzykiem \u015bmiertelno\u015bci. W&nbsp;badaniu obejmuj\u0105cym niemal 47 tysi\u0119cy doros\u0142ych o&nbsp;\u015brednim wieku 64 lata, monitorowanych przez dziewi\u0119\u0107 lat, wy\u017csza obj\u0119to\u015b\u0107 aktywno\u015bci fizycznej wi\u0105za\u0142a si\u0119 z&nbsp;istotnie ni\u017cszym ryzykiem zgonu, przy czym efekt ten utrzymywa\u0142 si\u0119 niezale\u017cnie od&nbsp;intensywno\u015bci wysi\u0142ku.<\/p>\n<p>Podobne zale\u017cno\u015bci obserwuje si\u0119 w&nbsp;kontek\u015bcie chor\u00f3b sercowo-naczyniowych. Metaanaliza bada\u0144 prospektywnych wykaza\u0142a, \u017ce&nbsp;osoby o&nbsp;najwy\u017cszym poziomie aktywno\u015bci fizycznej maj\u0105 o&nbsp;48% ni\u017csze ryzyko nag\u0142ego zgonu sercowego w&nbsp;por\u00f3wnaniu z&nbsp;osobami najmniej aktywnymi, a&nbsp;ka\u017cde dodatkowe 20 MET-godzin aktywno\u015bci tygodniowo wi\u0105\u017ce si\u0119 z&nbsp;dalsz\u0105 redukcj\u0105 ryzyka o&nbsp;32%. Co ciekawe, badania nie potwierdzaj\u0105, by wysi\u0142ek o&nbsp;bardzo wysokiej intensywno\u015bci przynosi\u0142 istotnie wi\u0119ksze korzy\u015bci ni\u017c wysi\u0142ek umiarkowany \u2013 kluczowa wydaje si\u0119 raczej regularno\u015b\u0107 i&nbsp;\u0142\u0105czna obj\u0119to\u015b\u0107 ruchu ni\u017c jego intensywno\u015b\u0107.<\/p>\n<p>    <!-- Wyr\u00f3\u017cniony boks informacyjny --><\/p>\n<div style=\"background-color: #ebf8ff; border: 1px solid #bee3f8; border-radius: 8px; padding: 20px; margin: 25px 0;\">\n<h3 style=\"margin-top: 0; color: #2c5282; font-size: 18px; font-weight: 600;\">Kluczowy wniosek<\/h3>\n<p style=\"margin: 0; color: #2b6cb0;\"><strong>Ka\u017cda forma ruchu ma znaczenie.<\/strong> Badania konsekwentnie pokazuj\u0105, \u017ce&nbsp;nawet aktywno\u015b\u0107 o&nbsp;niskiej intensywno\u015bci \u2013 spacer, jazda na&nbsp;rowerze czy prace w&nbsp;ogrodzie \u2013 wi\u0105\u017ce si\u0119 z&nbsp;istotnym obni\u017ceniem ryzyka przedwczesnej \u015bmierci. Nie trzeba by\u0107 sportowcem, aby czerpa\u0107 korzy\u015bci zdrowotne z&nbsp;ruchu.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Ile ruchu potrzeba? Wytyczne \u015awiatowej Organizacji Zdrowia<\/h2>\n<p>Zgodnie z&nbsp;aktualnymi wytycznymi \u015awiatowej Organizacji Zdrowia (WHO) z&nbsp;2020 roku, doro\u015bli powinni podejmowa\u0107 od&nbsp;150 do&nbsp;300 minut umiarkowanej aktywno\u015bci aerobowej tygodniowo, lub od&nbsp;75 do&nbsp;150 minut aktywno\u015bci o&nbsp;wysokiej intensywno\u015bci, ewentualnie r\u00f3wnowa\u017cn\u0105 kombinacj\u0119 obu form wysi\u0142ku. Dodatkowo zalecane jest wykonywanie \u0107wicze\u0144 wzmacniaj\u0105cych mi\u0119\u015bnie, anga\u017cuj\u0105cych wszystkie g\u0142\u00f3wne grupy mi\u0119\u015bniowe, co najmniej dwa razy w&nbsp;tygodniu. WHO podkre\u015bla r\u00f3wnie\u017c znaczenie \u0107wicze\u0144 r\u00f3wnowa\u017cnych, zw\u0142aszcza u&nbsp;os\u00f3b starszych, w&nbsp;celu ograniczenia ryzyka upadk\u00f3w.<\/p>\n<p>Dane epidemiologiczne wskazuj\u0105, \u017ce&nbsp;korzy\u015bci zdrowotne rosn\u0105 wraz ze&nbsp;zwi\u0119kszaniem obj\u0119to\u015bci aktywno\u015bci a\u017c do&nbsp;oko\u0142o 300 minut umiarkowanego wysi\u0142ku tygodniowo, po&nbsp;czym krzywa redukcji ryzyka zaczyna si\u0119 wyp\u0142aszcza\u0107, cho\u0107 dodatkowe korzy\u015bci utrzymuj\u0105 si\u0119 nawet przy 750 minutach aktywno\u015bci tygodniowo. Oznacza to, \u017ce&nbsp;nie istnieje g\u00f3rna granica bezpiecze\u0144stwa ruchu dla zdrowej populacji doros\u0142ych \u2013 wi\u0119cej aktywno\u015bci praktycznie zawsze oznacza dodatkow\u0105 ochron\u0119 zdrowotn\u0105, cho\u0107 efekt kra\u0144cowy maleje.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Trening si\u0142owy, sarkopenia i&nbsp;zachowanie sprawno\u015bci z&nbsp;wiekiem<\/h2>\n<p>Starzenie si\u0119 organizmu wi\u0105\u017ce si\u0119 z&nbsp;post\u0119puj\u0105c\u0105 utrat\u0105 masy i&nbsp;si\u0142y mi\u0119\u015bniowej, okre\u015blan\u0105 mianem sarkopenii. Proces ten przyspiesza szczeg\u00f3lnie po&nbsp;65.\u201370. roku \u017cycia, a&nbsp;masa mi\u0119\u015bniowa u&nbsp;os\u00f3b mi\u0119dzy 50. a&nbsp;70. rokiem \u017cycia mo\u017ce zmniejsza\u0107 si\u0119 nawet o&nbsp;kilka procent rocznie. Konsekwencj\u0105 sarkopenii s\u0105 ograniczenia sprawno\u015bci funkcjonalnej, zwi\u0119kszone ryzyko upadk\u00f3w, z\u0142ama\u0144 oraz utraty samodzielno\u015bci \u2013 co ma bezpo\u015brednie prze\u0142o\u017cenie na&nbsp;d\u0142ugo\u015b\u0107 i&nbsp;jako\u015b\u0107 \u017cycia os\u00f3b starszych.<\/p>\n<p>Badania jednoznacznie wskazuj\u0105, \u017ce&nbsp;trening si\u0142owy (oporowy) jest najskuteczniejsz\u0105 interwencj\u0105 w&nbsp;przeciwdzia\u0142aniu sarkopenii \u2013 skuteczniejsz\u0105 ni\u017c sam trening aerobowy czy aktywno\u015b\u0107 o&nbsp;niskiej intensywno\u015bci. Ameryka\u0144skie Kolegium Medycyny Sportowej (ACSM) rekomenduje trening si\u0142owy wykonywany 2\u20134 razy w&nbsp;tygodniu, z&nbsp;obci\u0105\u017ceniem na&nbsp;poziomie 60\u201380% ci\u0119\u017caru maksymalnego, dostosowanym indywidualnie do&nbsp;mo\u017cliwo\u015bci \u0107wicz\u0105cego. Regularny trening oporowy, prowadzony progresywnie, pozwala nie tylko zahamowa\u0107, ale cz\u0119\u015bciowo odwr\u00f3ci\u0107 proces utraty masy mi\u0119\u015bniowej nawet u&nbsp;os\u00f3b w&nbsp;podesz\u0142ym wieku \u2013 badania kliniczne wykaza\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 ca\u0142kowitej redukcji cz\u0119sto\u015bci wyst\u0119powania sarkopenii w&nbsp;grupie interwencyjnej po&nbsp;zaledwie 12 tygodniach treningu po\u0142\u0105czonego z&nbsp;odpowiednim od\u017cywianiem.<\/p>\n<p>    <!-- Boks o sarkopenii --><\/p>\n<div style=\"background-color: #ebf8ff; border: 1px solid #bee3f8; border-radius: 8px; padding: 20px; margin: 25px 0;\">\n<h3 style=\"margin-top: 0; color: #2c5282; font-size: 18px; font-weight: 600;\">Dlaczego si\u0142a mi\u0119\u015bni to nie tylko estetyka<\/h3>\n<p style=\"margin: 0; color: #2b6cb0;\">Utrata si\u0142y ko\u0144czyn dolnych post\u0119puje szybciej ni\u017c ko\u0144czyn g\u00f3rnych, co przek\u0142ada si\u0119 na&nbsp;trudno\u015bci z&nbsp;wchodzeniem po&nbsp;schodach u&nbsp;znacznej cz\u0119\u015bci os\u00f3b starszych mieszkaj\u0105cych samodzielnie. Regularny trening si\u0142owy to jedna z&nbsp;najskuteczniejszych, a&nbsp;zarazem najprostszych form profilaktyki utraty samodzielno\u015bci w&nbsp;starszym wieku.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Wp\u0142yw ruchu na&nbsp;m\u00f3zg, funkcje poznawcze i&nbsp;starzenie kom\u00f3rkowe<\/h2>\n<p>Aktywno\u015b\u0107 fizyczna wp\u0142ywa nie tylko na&nbsp;cia\u0142o, ale i&nbsp;na&nbsp;m\u00f3zg. D\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w \u2013 powtarzalnych sekwencji DNA znajduj\u0105cych si\u0119 na&nbsp;ko\u0144cach chromosom\u00f3w \u2013 uznawana jest za jeden z&nbsp;biologicznych wyznacznik\u00f3w starzenia organizmu, a&nbsp;ich skracanie wi\u0105\u017ce si\u0119 ze&nbsp;zwi\u0119kszonym ryzykiem \u015bmiertelno\u015bci oraz chor\u00f3b zwi\u0105zanych z&nbsp;wiekiem. Badania z&nbsp;wykorzystaniem danych populacyjnych UK Biobank, obejmuj\u0105ce ponad 435 tysi\u0119cy uczestnik\u00f3w, wykaza\u0142y, \u017ce&nbsp;d\u0142u\u017csze telomery leukocyt\u00f3w wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z&nbsp;istotnie ni\u017cszym ryzykiem ot\u0119pienia, w&nbsp;tym choroby Alzheimera, a&nbsp;tak\u017ce z&nbsp;lepszymi wynikami test\u00f3w poznawczych i&nbsp;wi\u0119ksz\u0105 obj\u0119to\u015bci\u0105 hipokampa \u2013 struktury m\u00f3zgu kluczowej dla pami\u0119ci.<\/p>\n<p>Co istotne dla praktyki, d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w jest w&nbsp;pewnym stopniu modyfikowalna poprzez czynniki zwi\u0105zane ze&nbsp;stylem \u017cycia, w&nbsp;tym aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105. Randomizowane badania interwencyjne, obejmuj\u0105ce programy treningu oporowego u&nbsp;os\u00f3b starszych z&nbsp;\u0142agodnymi zaburzeniami poznawczymi, wskazuj\u0105, \u017ce&nbsp;regularny ruch mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na&nbsp;markery starzenia kom\u00f3rkowego oraz strukturalne wska\u017aniki zdrowia m\u00f3zgu widoczne w&nbsp;badaniach obrazowych. Mechanizmy te t\u0142umacz\u0105, dlaczego osoby aktywne fizycznie rzadziej do\u015bwiadczaj\u0105 ot\u0119pienia i&nbsp;utrzymuj\u0105 sprawno\u015b\u0107 poznawcz\u0105 znacznie d\u0142u\u017cej ni\u017c osoby prowadz\u0105ce siedz\u0105cy tryb \u017cycia.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Ruch a&nbsp;profilaktyka nowotworowa<\/h2>\n<p>Aktywno\u015b\u0107 fizyczna odgrywa istotn\u0105 rol\u0119 zar\u00f3wno w&nbsp;prewencji pierwotnej nowotwor\u00f3w, jak i&nbsp;w&nbsp;poprawie rokowania u&nbsp;os\u00f3b, kt\u00f3re przesz\u0142y chorob\u0119 onkologiczn\u0105. Metaanaliza obejmuj\u0105ca ponad 21 tysi\u0119cy uczestnik\u00f3w i&nbsp;blisko 2,4 tysi\u0105ca zgon\u00f3w wykaza\u0142a, \u017ce&nbsp;aktywno\u015b\u0107 fizyczna podejmowana po&nbsp;zdiagnozowaniu choroby nowotworowej wi\u0105\u017ce si\u0119 ze&nbsp;zmniejszeniem ryzyka zgonu o&nbsp;34% w&nbsp;por\u00f3wnaniu z&nbsp;brakiem aktywno\u015bci, przy czym korzy\u015bci obserwowano nawet przy niskim poziomie aktywno\u015bci \u2013 redukcja ryzyka si\u0119ga\u0142a w\u00f3wczas 40%. Oznacza to, \u017ce&nbsp;pacjenci onkologiczni w&nbsp;gorszym stanie sprawno\u015bci nie musz\u0105 rezygnowa\u0107 z&nbsp;ruchu \u2013 nawet ograniczona aktywno\u015b\u0107 przynosi wymierne korzy\u015bci.<\/p>\n<p>Podobne zale\u017cno\u015bci potwierdzono w&nbsp;odniesieniu do&nbsp;ryzyka zachorowania na&nbsp;inne nowotwory, w&nbsp;tym raka trzustki, gdzie wy\u017cszy poziom aktywno\u015bci fizycznej w&nbsp;czasie wolnym wi\u0105za\u0142 si\u0119 z&nbsp;ni\u017cszym ryzykiem zachorowania. Mechanizmy le\u017c\u0105ce u&nbsp;podstaw tej ochrony obejmuj\u0105 regulacj\u0119 poziomu insuliny i&nbsp;insulinopodobnego czynnika wzrostu, ograniczenie przewlek\u0142ego stanu zapalnego, popraw\u0119 funkcji uk\u0142adu odporno\u015bciowego oraz kontrol\u0119 masy cia\u0142a.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Aktywno\u015b\u0107 fizyczna Polak\u00f3w \u2013 dane krajowe<\/h2>\n<p>Poziom aktywno\u015bci fizycznej Polak\u00f3w pozostaje jednym z&nbsp;najni\u017cszych w&nbsp;Europie. Wed\u0142ug danych G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Statystycznego z&nbsp;2025 roku a\u017c 56% Polak\u00f3w deklarowa\u0142o brak jakiejkolwiek aktywno\u015bci fizycznej lub rekreacji ruchowej, a&nbsp;wed\u0142ug szacunk\u00f3w WHO 37% doros\u0142ych Polak\u00f3w nie osi\u0105ga zalecanego poziomu aktywno\u015bci \u2013 przy \u015bredniej dla europejskiego regionu WHO wynosz\u0105cej 25%. Jednocze\u015bnie dane GUS wskazuj\u0105 na&nbsp;powoln\u0105, ale konsekwentn\u0105 popraw\u0119: w&nbsp;por\u00f3wnaniu z&nbsp;2021 rokiem odsetek os\u00f3b uczestnicz\u0105cych w&nbsp;zaj\u0119ciach sportowych lub rekreacji ruchowej wzr\u00f3s\u0142 o&nbsp;4,9 punktu procentowego, do&nbsp;poziomu 43,7%, a&nbsp;regularn\u0105 aktywno\u015b\u0107 co najmniej raz w&nbsp;tygodniu deklarowa\u0142o 22,9% badanych.<\/p>\n<p>Skala problemu ma r\u00f3wnie\u017c wymiar ekonomiczny i&nbsp;demograficzny. Z&nbsp;raportu przywo\u0142uj\u0105cego dane za&nbsp;2024 rok wynika, \u017ce&nbsp;ponad 17 milion\u00f3w doros\u0142ych Polak\u00f3w w&nbsp;wieku produkcyjnym \u2013 ponad 77% tej grupy \u2013 nie spe\u0142nia\u0142o norm aktywno\u015bci zalecanych przez WHO. Symulacje wskazuj\u0105, \u017ce&nbsp;gdyby po\u0142owa os\u00f3b obecnie nieaktywnych zacz\u0119\u0142a spe\u0142nia\u0107 zalecenia WHO, roczna liczba zgon\u00f3w mog\u0142aby zmniejszy\u0107 si\u0119 o&nbsp;13,7%, a&nbsp;oczekiwana d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia mog\u0142aby wzrosn\u0105\u0107 o&nbsp;oko\u0142o 13 miesi\u0119cy w&nbsp;skali populacji. W\u015br\u00f3d najcz\u0119\u015bciej wskazywanych barier dominuj\u0105 brak czasu, obci\u0105\u017cenie obowi\u0105zkami zawodowymi i&nbsp;domowymi oraz \u2013 zw\u0142aszcza w&nbsp;starszych grupach wiekowych \u2013 stan zdrowia.<\/p>\n<p>    <!-- Boks o roli fundacji --><\/p>\n<div style=\"background-color: #ebf8ff; border: 1px solid #bee3f8; border-radius: 8px; padding: 20px; margin: 25px 0;\">\n<h3 style=\"margin-top: 0; color: #2c5282; font-size: 18px; font-weight: 600;\">G\u0142os Fundacji Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka<\/h3>\n<p style=\"margin: 0; color: #2b6cb0;\">W ramach filaru edukacyjnego naszej Fundacji promujemy zdrowy i&nbsp;aktywny styl \u017cycia jako jeden z&nbsp;fundament\u00f3w profilaktyki zdrowotnej oraz samodzielno\u015bci w&nbsp;starszym wieku. Wierzymy, \u017ce&nbsp;edukacja na&nbsp;temat korzy\u015bci p\u0142yn\u0105cych z&nbsp;regularnego ruchu \u2013 poparta rzeteln\u0105 wiedz\u0105 naukow\u0105 \u2013 jest r\u00f3wnie wa\u017cna jak bezpo\u015brednia pomoc osobom w&nbsp;trudnej sytuacji \u017cyciowej, poniewa\u017c profilaktyka pozwala ograniczy\u0107 skal\u0119 problem\u00f3w zdrowotnych, z&nbsp;kt\u00f3rymi p\u00f3\u017aniej trzeba si\u0119 mierzy\u0107.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Praktyczne wnioski \u2013 jak wdro\u017cy\u0107 ruch do&nbsp;codzienno\u015bci<\/h2>\n<p>Z zebranych danych naukowych p\u0142yn\u0105 konkretne wnioski praktyczne. Po&nbsp;pierwsze, nie trzeba d\u0105\u017cy\u0107 do&nbsp;wyczynowego wysi\u0142ku \u2013 ju\u017c 150 minut umiarkowanej aktywno\u015bci tygodniowo, roz\u0142o\u017conej na&nbsp;kilka dni, przynosi istotne korzy\u015bci zdrowotne. Po&nbsp;drugie, warto \u0142\u0105czy\u0107 aktywno\u015b\u0107 aerobow\u0105 (marsz, jazda na&nbsp;rowerze, p\u0142ywanie) z&nbsp;treningiem si\u0142owym co najmniej dwa razy w&nbsp;tygodniu, szczeg\u00f3lnie po&nbsp;50. roku \u017cycia, aby przeciwdzia\u0142a\u0107 naturalnej utracie masy mi\u0119\u015bniowej. Po&nbsp;trzecie, regularno\u015b\u0107 ma wi\u0119ksze znaczenie ni\u017c sporadyczne, intensywne wysi\u0142ki \u2013 lepiej \u0107wiczy\u0107 kr\u00f3cej, ale systematycznie, ni\u017c podejmowa\u0107 rzadkie \u201ezrywy\u201d aktywno\u015bci.<\/p>\n<p>Po czwarte, ka\u017cda forma ruchu si\u0119 liczy \u2013 spacer, prace w&nbsp;ogrodzie, wej\u015bcie po&nbsp;schodach zamiast wind\u0105 czy jazda rowerem do&nbsp;pracy sumuj\u0105 si\u0119 w&nbsp;\u0142\u0105czn\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107 aktywno\u015bci fizycznej, kt\u00f3ra przek\u0142ada si\u0119 na&nbsp;realn\u0105 redukcj\u0119 ryzyka zgonu. Wreszcie, osoby starsze i&nbsp;schorowane nie powinny rezygnowa\u0107 z&nbsp;ruchu \u2013 dostosowana do&nbsp;mo\u017cliwo\u015bci aktywno\u015b\u0107, nawet o&nbsp;niskiej intensywno\u015bci, przynosi wymierne korzy\u015bci zdrowotne i&nbsp;powinna by\u0107 konsultowana z&nbsp;lekarzem w&nbsp;celu doboru bezpiecznej formy wysi\u0142ku.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Podsumowanie<\/h2>\n<p>Dowody naukowe zgromadzone na&nbsp;przestrzeni ostatnich dekad nie pozostawiaj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci: regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna nale\u017cy do&nbsp;najsilniejszych i&nbsp;jednocze\u015bnie najbardziej dost\u0119pnych narz\u0119dzi wyd\u0142u\u017cania \u017cycia oraz poprawy jego jako\u015bci. Oddzia\u0142uje ona na&nbsp;organizm na&nbsp;wielu poziomach jednocze\u015bnie \u2013 od&nbsp;uk\u0142adu sercowo-naczyniowego, przez metabolizm i&nbsp;uk\u0142ad odporno\u015bciowy, po&nbsp;mas\u0119 mi\u0119\u015bniow\u0105, m\u00f3zg i&nbsp;procesy starzenia kom\u00f3rkowego. W&nbsp;kontek\u015bcie polskim, gdzie ponad po\u0142owa spo\u0142ecze\u0144stwa pozostaje nieaktywna, promocja ruchu stanowi jedno z&nbsp;najwa\u017cniejszych wyzwa\u0144 zdrowia publicznego \u2013 a&nbsp;jednocze\u015bnie jedn\u0105 z&nbsp;najbardziej op\u0142acalnych inwestycji, jakie mo\u017cna podj\u0105\u0107 indywidualnie i&nbsp;spo\u0142ecznie.<\/p>\n<p>Ta obserwacja jest zgodna z&nbsp;tym, co na&nbsp;co dzie\u0144 widzimy w&nbsp;pracy Fundacji Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka. Nasze do\u015bwiadczenia potwierdzaj\u0105, \u017ce&nbsp;skuteczna profilaktyka zdrowotna wymaga jednoczesnego dzia\u0142ania na&nbsp;kilku poziomach:<\/p>\n<ul style=\"margin-bottom: 25px; padding-left: 20px; line-height: 1.8;\">\n<li><strong>edukacji<\/strong> \u2013 budowania \u015bwiadomo\u015bci na&nbsp;temat naukowo potwierdzonych korzy\u015bci p\u0142yn\u0105cych z&nbsp;ruchu,<\/li>\n<li><strong>wsparcia praktycznego<\/strong> \u2013 u\u0142atwiania dost\u0119pu do&nbsp;form aktywno\u015bci osobom w&nbsp;trudnej sytuacji \u017cyciowej,<\/li>\n<li><strong>profilaktyki zdrowotnej<\/strong> \u2013 promowania regularnych bada\u0144 i&nbsp;aktywnego stylu \u017cycia jako elementu prewencji chor\u00f3b przewlek\u0142ych,<\/li>\n<li><strong>budowania nawyk\u00f3w<\/strong> \u2013 poniewa\u017c trwa\u0142a zmiana stylu \u017cycia wymaga systematyczno\u015bci, a&nbsp;nie jednorazowych dzia\u0142a\u0144.<\/li>\n<\/ul>\n<p>    <!-- Przycisk do zrzutki - PRZED BIBLIOGRAFI\u0104 --><\/p>\n<div style=\"text-align: center; margin-top: 40px; margin-bottom: 40px;\">\n        <a href=\"https:\/\/zrzutka.pl\/kt2t2s\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"display: inline-block; background-color: #1a5fa0; color: #ffffff; text-decoration: none; padding: 15px 40px; border-radius: 5px; font-weight: 600; font-size: 16px;\">Wspom\u00f3\u017c Fundacj\u0119 &#8211; Przeka\u017c Darowizn\u0119<\/a>\n    <\/div>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Bibliografia i&nbsp;\u017ar\u00f3d\u0142a naukowe<\/h2>\n<ol style=\"margin-bottom: 25px; padding-left: 20px; line-height: 1.8;\">\n<li>American Journal of Preventive Medicine (2024). Physical Activity Volume, Intensity, and Mortality: Harmonized Meta-Analysis of Prospective Cohort Studies. Elsevier.<\/li>\n<li>Bull, F. C., Al-Ansari, S. S., Biddle, S., et al. (2020). World Health Organization 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour. British Journal of Sports Medicine, 54(24), 1451-1462.<\/li>\n<li>World Health Organization (2020). WHO Guidelines on Physical Activity and Sedentary Behaviour. WHO Press, Geneva.<\/li>\n<li>Bonilla, D. A., Cardozo, L. A., V\u00e9lez-Guti\u00e9rrez, J. M., et al. (2022). Strength training in elderly: An useful tool against sarcopenia. Frontiers in Sports and Active Living.<\/li>\n<li>Fritzen, A. M., et al. (2020). Optimizing Skeletal Muscle Anabolic Response to Resistance Training in Aging. Frontiers in Physiology.<\/li>\n<li>Lee, S., et al. (2018). Age-related decline in muscle mass and strength: implications for resistance training programming. Journal of Aging and Physical Activity.<\/li>\n<li>Yoshimura, Y., et al. (2025). Strength Training and Nutrition Help Prevent Sarcopenia in Older Adults. Randomized controlled trial, 12-week intervention.<\/li>\n<li>Topiwala, A., et al. (2023). Telomere length and structural brain endophenotypes: UK Biobank analysis. Neurobiology of Aging.<\/li>\n<li>Liu, Z., et al. (2022). Mid-life leukocyte telomere length and dementia risk: An observational and mendelian randomization study of 435,046 UK Biobank participants. Alzheimer&#8217;s &#038; Dementia.<\/li>\n<li>Cardiovascular exercise cognitive impairment trial group (2024). Exploring the role of telomere length in the efficacy of an exercise intervention for vascular cognitive impairment: 12-month randomised controlled trial substudy. Alzheimer&#8217;s &#038; Dementia.<\/li>\n<li>Xu, W., et al. (2019). Physical activity and the risk of sudden cardiac death: a systematic review and meta-analysis of prospective studies. National Center for Biotechnology Information.<\/li>\n<li>Zhou, Y., et al. (2023). Cancer Survivors Could Get Survival Benefits from Postdiagnosis Physical Activity: A Meta-Analysis. National Center for Biotechnology Information.<\/li>\n<li>Bhandari, R., et al. (2024). Association Between Physical Activity and Pancreatic Cancer Risk and Mortality: A Systematic Review and Meta-Analysis. National Center for Biotechnology Information.<\/li>\n<li>G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny (2025). Uczestnictwo w sporcie i rekreacji ruchowej w Polsce w 2025 roku. GUS, Warszawa.<\/li>\n<li>Ministerstwo Sportu i Turystyki \/ Instytut Bada\u0144 Strukturalnych (2025). Poziom aktywno\u015bci fizycznej Polak\u00f3w \u2013 raport z badania ilo\u015bciowego dotycz\u0105cego norm WHO.<\/li>\n<\/ol>\n<p>    <!-- Boks stopki z informacj\u0105 o fundacji i wezwaniem do dzia\u0142ania --><\/p>\n<div style=\"background-color: #2d3748; color: #ffffff; padding: 24px; border-radius: 8px; margin-top: 40px; text-align: center;\">\n<h3 style=\"margin: 0 0 10px 0; font-size: 18px; color: #ffffff;\">Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka<\/h3>\n<p style=\"margin: 0 0 12px 0; font-size: 14px; color: #cbd5e0;\">KRS: 0001156897<\/p>\n<p>        <a href=\"https:\/\/lsja.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"display: inline-block; background-color: #3182ce; color: #ffffff; text-decoration: none; padding: 10px 20px; border-radius: 5px; font-weight: 600; font-size: 14px;\">Odwied\u017a nasz\u0105 stron\u0119: lsja.pl<\/a>\n    <\/div>\n<p>    <!-- Informacja o 1,5% podatku --><\/p>\n<div style=\"background-color: #ebf8ff; border: 1px solid #bee3f8; border-radius: 8px; padding: 20px; margin: 25px 0;\">\n<h3 style=\"margin-top: 0; color: #2c5282; font-size: 18px; font-weight: 600;\">Przeka\u017c 1,5% podatku<\/h3>\n<p style=\"margin: 8px 0; color: #2b6cb0;\">Je\u015bli jeste\u015b podatnikiem PIT, mo\u017cesz przekaza\u0107 1,5% swojego podatku Fundacji Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka, wspieraj\u0105c nasze dzia\u0142ania edukacyjne oraz profilaktyk\u0119 zdrowotn\u0105.<\/p>\n<p style=\"margin: 8px 0; color: #2b6cb0;\"><strong>KRS partnera: 0000270261<\/strong><\/p>\n<p style=\"margin: 8px 0; color: #2b6cb0;\"><strong>Cel szczeg\u00f3\u0142owy: LSJA 28646<\/strong><\/p>\n<\/p><\/div>\n<p style=\"font-style: italic; color: #718096; margin-top: 30px; font-size: 14px;\"><em>Artyku\u0142 ma charakter edukacyjny. Przed rozpocz\u0119ciem lub istotn\u0105 zmian\u0105 programu treningowego, zw\u0142aszcza w&nbsp;przypadku istniej\u0105cych schorze\u0144, skonsultuj si\u0119 z&nbsp;lekarzem lub fizjoterapeut\u0105.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<p><!-- Koniec wpisu WordPress --><br \/>\n<\/body><br \/>\n<\/html><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aktywno\u015b\u0107 fizyczna a d\u0142ugowieczno\u015b\u0107 \u2013 jak ruch wyd\u0142u\u017ca \u017cycie | LSJA Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka (LSJA) Autor: mgr in\u017c. Jakub Adamczyk Aktywno\u015b\u0107 fizyczna a d\u0142ugowieczno\u015b\u0107 \u2013 jak ruch wyd\u0142u\u017ca \u017cycie Zwi\u0105zek mi\u0119dzy ruchem a&nbsp;d\u0142ugo\u015bci\u0105 \u017cycia nale\u017cy do najlepiej udokumentowanych zale\u017cno\u015bci we&nbsp;wsp\u00f3\u0142czesnej medycynie prewencyjnej. Setki bada\u0144 kohortowych obejmuj\u0105cych miliony uczestnik\u00f3w na&nbsp;ca\u0142ym \u015bwiecie wskazuj\u0105, \u017ce&nbsp;regularna aktywno\u015b\u0107 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","footnotes":""},"categories":[21,4,5],"tags":[70,54,32,37,58],"class_list":["post-693","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykul","category-filar-ii-ochrona-srodowiska-oraz-pomoc-zwierzetom","category-filar-iii-rozwoj-edukacji-przedsiebiorczosci-i-coachingu","tag-aktywnosc","tag-edukacja","tag-filar-2","tag-filar-3","tag-zdrowie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/693","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=693"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/693\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":696,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/693\/revisions\/696"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=693"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=693"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=693"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}