{"id":829,"date":"2026-09-19T09:17:00","date_gmt":"2026-09-19T09:17:00","guid":{"rendered":"https:\/\/lsja.pl\/?p=829"},"modified":"2026-09-11T06:20:42","modified_gmt":"2026-09-11T06:20:42","slug":"otylosc-choroba-xxi-wieku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lsja.pl\/en\/otylosc-choroba-xxi-wieku\/","title":{"rendered":"Oty\u0142o\u015b\u0107 \u2013 choroba XXI wieku"},"content":{"rendered":"<p><!DOCTYPE html><br \/>\n<html lang=\"pl\"><br \/>\n<head><br \/>\n    <meta charset=\"UTF-8\"><br \/>\n    <meta name=\"viewport\" content=\"width=device-width, initial-scale=1.0\"><br \/>\n    <meta name=\"description\" content=\"Oty\u0142o\u015b\u0107 jako przewlek\u0142a choroba XXI wieku: epidemiologia, mechanizmy biologiczne, skutki zdrowotne oraz nowoczesne metody leczenia. Kompleksowe opracowanie mgr in\u017c. Jakuba Adamczyka na podstawie aktualnych bada\u0144 naukowych.\"><br \/>\n    <meta name=\"keywords\" content=\"oty\u0142o\u015b\u0107, choroba XXI wieku, epidemiologia oty\u0142o\u015bci, oty\u0142o\u015b\u0107 w Polsce, leczenie oty\u0142o\u015bci, agoni\u015bci GLP-1, semaglutyd, tirzepatyd, \u017cywno\u015b\u0107 wysokoprzetworzona, BMI, oty\u0142o\u015b\u0107 dzieci, zdrowie publiczne\"><br \/>\n    <meta name=\"author\" content=\"mgr in\u017c. Jakub Adamczyk\"><br \/>\n    <meta name=\"publisher\" content=\"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\"><br \/>\n    <meta property=\"og:title\" content=\"Oty\u0142o\u015b\u0107 \u2013 choroba XXI wieku\"><br \/>\n    <meta property=\"og:description\" content=\"Epidemiologia, przyczyny, skutki zdrowotne i leczenie oty\u0142o\u015bci w \u015bwietle aktualnych bada\u0144 naukowych. Opracowanie mgr in\u017c. Jakuba Adamczyka.\"><br \/>\n    <meta property=\"og:type\" content=\"article\"><br \/>\n    <meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/lsja.pl\"><br \/>\n    <meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/lsja.pl\/images\/otylosc-choroba-21-wieku.jpg\"><br \/>\n    <meta property=\"og:site_name\" content=\"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\"><br \/>\n    <meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\"><br \/>\n    <meta name=\"twitter:title\" content=\"Oty\u0142o\u015b\u0107 \u2013 choroba XXI wieku\"><br \/>\n    <meta name=\"twitter:description\" content=\"Epidemiologia, przyczyny, skutki zdrowotne i leczenie oty\u0142o\u015bci w \u015bwietle aktualnych bada\u0144 naukowych\"><br \/>\n    <meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-image-preview:large, max-snippet:-1, max-video-preview:-1\"><br \/>\n    <meta name=\"language\" content=\"Polish\"><br \/>\n    <meta name=\"revisit-after\" content=\"7 days\"><\/p>\n<p>    <!-- Schema.org Structured Data dla Google Scholar --><br \/>\n    <script type=\"application\/ld+json\">\n    {\n        \"@context\": \"https:\/\/schema.org\",\n        \"@type\": \"ScholarlyArticle\",\n        \"headline\": \"Oty\u0142o\u015b\u0107 \u2013 choroba XXI wieku\",\n        \"description\": \"Kompleksowe opracowanie dotycz\u0105ce epidemiologii, mechanizm\u00f3w biologicznych, skutk\u00f3w zdrowotnych oraz nowoczesnych metod leczenia oty\u0142o\u015bci jako przewlek\u0142ej choroby cywilizacyjnej\",\n        \"author\": {\n            \"@type\": \"Person\",\n            \"name\": \"mgr in\u017c. Jakub Adamczyk\",\n            \"affiliation\": {\n                \"@type\": \"Organization\",\n                \"name\": \"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\",\n                \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\"\n            }\n        },\n        \"datePublished\": \"2026-09-11\",\n        \"dateModified\": \"2026-09-11\",\n        \"isAccessibleForFree\": true,\n        \"keywords\": [\"oty\u0142o\u015b\u0107\", \"epidemiologia oty\u0142o\u015bci\", \"choroby cywilizacyjne\", \"leczenie oty\u0142o\u015bci\", \"agoni\u015bci GLP-1\", \"zdrowie publiczne\"],\n        \"articleSection\": \"Zdrowie i profilaktyka\",\n        \"publisher\": {\n            \"@type\": \"Organization\",\n            \"name\": \"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\",\n            \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\",\n            \"logo\": {\n                \"@type\": \"ImageObject\",\n                \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\/logo.png\"\n            }\n        },\n        \"mainEntity\": {\n            \"@type\": \"MedicalCondition\",\n            \"name\": \"Oty\u0142o\u015b\u0107\",\n            \"description\": \"Przewlek\u0142a, wielouk\u0142adowa choroba charakteryzuj\u0105ca si\u0119 nadmiernym gromadzeniem tkanki t\u0142uszczowej, prowadz\u0105ca do dysfunkcji narz\u0105dowej\"\n        }\n    }\n    <\/script><\/p>\n<p>    <!-- Schema.org Article Schema --><br \/>\n    <script type=\"application\/ld+json\">\n    {\n        \"@context\": \"https:\/\/schema.org\",\n        \"@type\": \"Article\",\n        \"headline\": \"Oty\u0142o\u015b\u0107 \u2013 choroba XXI wieku\",\n        \"image\": \"https:\/\/lsja.pl\/images\/otylosc-choroba-21-wieku.jpg\",\n        \"datePublished\": \"2026-09-11\",\n        \"dateModified\": \"2026-09-11\",\n        \"author\": {\n            \"@type\": \"Person\",\n            \"name\": \"mgr in\u017c. Jakub Adamczyk\"\n        },\n        \"publisher\": {\n            \"@type\": \"Organization\",\n            \"name\": \"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\",\n            \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\"\n        },\n        \"description\": \"Kompleksowe opracowanie o oty\u0142o\u015bci jako przewlek\u0142ej chorobie cywilizacyjnej XXI wieku\"\n    }\n    <\/script><\/p>\n<p>    <title>Oty\u0142o\u015b\u0107 \u2013 choroba XXI wieku | LSJA<\/title><br \/>\n<\/head><br \/>\n<body><\/p>\n<p><!-- Pocz\u0105tek wpisu WordPress --><\/p>\n<div class=\"wp-post-lsja\" style=\"font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Roboto, Helvetica, Arial, sans-serif; color: #2d3748; line-height: 1.7; font-size: 16px;\">\n<p>  <!-- Nag\u0142\u00f3wek \/ Boks wprowadzaj\u0105cy --><\/p>\n<div style=\"background-color: #f7fafc; border-left: 5px solid #2b6cb0; padding: 20px 24px; margin-bottom: 30px; border-radius: 0 8px 8px 0;\">\n<p style=\"margin: 0 0 8px 0; font-size: 13px; text-transform: uppercase; letter-spacing: 1px; color: #4a5568; font-weight: 700;\">Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka (LSJA)<\/p>\n<p style=\"margin: 0; font-style: italic; color: #718096; font-size: 15px;\">Autor: <strong>mgr in\u017c. Jakub Adamczyk<\/strong><\/p>\n<\/p><\/div>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Oty\u0142o\u015b\u0107 \u2013 choroba XXI wieku<\/h2>\n<p class=\"has-drop-cap\">Oty\u0142o\u015b\u0107 przesta\u0142a by\u0107 postrzegana wy\u0142\u0105cznie jako defekt estetyczny czy skutek braku silnej woli. Wsp\u00f3\u0142czesna medycyna jednoznacznie klasyfikuje j\u0105 jako przewlek\u0142\u0105, wielouk\u0142adow\u0105 chorob\u0119, prowadz\u0105c\u0105 do dysfunkcji licznych narz\u0105d\u00f3w i istotnie skracaj\u0105c\u0105 oczekiwan\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia. W 2025 roku Komisja The Lancet Diabetes &amp; Endocrinology do spraw oty\u0142o\u015bci klinicznej formalnie zredefiniowa\u0142a to schorzenie, rozr\u00f3\u017cniaj\u0105c oty\u0142o\u015b\u0107 przedkliniczn\u0105 \u2013 nadmiar tkanki t\u0142uszczowej bez uszkodze\u0144 narz\u0105dowych \u2013 od oty\u0142o\u015bci klinicznej, w kt\u00f3rej dochodzi ju\u017c do jawnych powik\u0142a\u0144 metabolicznych lub strukturalnych. Skala zjawiska sprawia, \u017ce oty\u0142o\u015b\u0107 jest dzi\u015b jednym z najpowa\u017cniejszych wyzwa\u0144 zdrowia publicznego naszych czas\u00f3w, dotykaj\u0105cym praktycznie ka\u017cdego regionu \u015bwiata, niezale\u017cnie od poziomu zamo\u017cno\u015bci danego kraju.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Skala globalnej epidemii<\/h2>\n<p>Obecnie ponad 1 miliard os\u00f3b na \u015bwiecie \u017cyje z oty\u0142o\u015bci\u0105, co stanowi oko\u0142o 13% globalnej populacji. Od 1975 roku wska\u017aniki oty\u0142o\u015bci potroi\u0142y si\u0119, a prognozy wskazuj\u0105, \u017ce do 2035 roku problem ten dotknie oko\u0142o 1,9 miliarda doros\u0142ych, czyli mniej wi\u0119cej 25% ludno\u015bci \u015bwiata. Analizy si\u0119gaj\u0105ce jeszcze dalej w przysz\u0142o\u015b\u0107 sugeruj\u0105, \u017ce do 2050 roku ponad po\u0142owa doros\u0142ej populacji globu \u2013 blisko 3,8 miliarda os\u00f3b \u2013 b\u0119dzie \u017cy\u0142a z nadwag\u0105 lub oty\u0142o\u015bci\u0105. Wzrostowi liczby chorych towarzyszy dramatyczne narastanie chor\u00f3b niezaka\u017anych, w tym cukrzycy typu 2, chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia i wielu nowotwor\u00f3w, co \u0142\u0105cznie odpowiada za ponad 5 milion\u00f3w zgon\u00f3w rocznie.<\/p>\n<p>Prognozy Global Burden of Disease pokazuj\u0105, \u017ce dot\u0105d \u017caden kraj nie zdo\u0142a\u0142 odwr\u00f3ci\u0107 trendu wzrostowego dotycz\u0105cego nadwagi i oty\u0142o\u015bci u doros\u0142ych \u2013 bez zdecydowanych i skutecznych interwencji problem b\u0119dzie si\u0119 globalnie pog\u0142\u0119bia\u0142, przy czym szczeg\u00f3lnie dynamiczny wzrost liczby os\u00f3b z nadwag\u0105 i oty\u0142o\u015bci\u0105 prognozowany jest w Azji i Afryce, co wynika z rosn\u0105cej liczby ludno\u015bci w tych regionach. Co istotne, zjawisko to nie ogranicza si\u0119 ju\u017c do kraj\u00f3w wysoko rozwini\u0119tych \u2013 cho\u0107 historycznie oty\u0142o\u015b\u0107 kojarzona by\u0142a g\u0142\u00f3wnie z zamo\u017cnymi spo\u0142ecze\u0144stwami zachodnimi, obecnie ponad 70% os\u00f3b z oty\u0142o\u015bci\u0105 \u017cyje w krajach o niskich i \u015brednich dochodach, co czyni j\u0105 prawdziwie globalnym problemem zdrowia publicznego, wykraczaj\u0105cym poza granice geograficzne i ekonomiczne.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Oty\u0142o\u015b\u0107 w Polsce<\/h2>\n<p>Sytuacja epidemiologiczna w Polsce odzwierciedla trendy globalne. Wed\u0142ug danych publikowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, 56,6% os\u00f3b w Polsce powy\u017cej 15. roku \u017cycia zmaga si\u0119 z nadwag\u0105 lub oty\u0142o\u015bci\u0105, przy czym 18,5% populacji sklasyfikowano jako osoby oty\u0142e. Prognozy dla najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci nie napawaj\u0105 optymizmem \u2013 szacuje si\u0119, \u017ce do ko\u0144ca 2025 roku problem oty\u0142o\u015bci b\u0119dzie dotyczy\u0142 25,9% kobiet oraz 30,3% m\u0119\u017cczyzn powy\u017cej 20. roku \u017cycia.<\/p>\n<p>Najnowsze, bardzo obszerne dane z projektu \u201eZdrowe Dane\u201d Narodowego Funduszu Zdrowia, obejmuj\u0105ce analiz\u0119 ponad 13,4 miliona doros\u0142ych Polak\u00f3w, wykaza\u0142y, \u017ce nadwaga wyst\u0119powa\u0142a u 37,7% badanych, a oty\u0142o\u015b\u0107 u 26,8%. \u0141\u0105cznie nadmiern\u0105 mas\u0119 cia\u0142a stwierdzono u 8 646 885 os\u00f3b, co stanowi\u0142o 64,5% ca\u0142kowitej analizowanej populacji. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce w polskiej populacji oty\u0142o\u015b\u0107 rozpoznawana jest cz\u0119\u015bciej u m\u0119\u017cczyzn ni\u017c u kobiet, a analizy socjodemograficzne wskazuj\u0105, \u017ce ryzyko rozwoju nadwagi i oty\u0142o\u015bci ro\u015bnie wraz z wiekiem, a m\u0119\u017cczy\u017ani s\u0105 o ponad 28% bardziej nara\u017ceni na ten problem ni\u017c kobiety. Co ciekawe, badania \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej z 2025 roku pokazuj\u0105, \u017ce zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w (84,8%) prawid\u0142owo identyfikuje oty\u0142o\u015b\u0107 jako chorob\u0119, a nie jedynie problem estetyczny, cho\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 niekt\u00f3rych powik\u0142a\u0144 \u2013 takich jak zesp\u00f3\u0142 policystycznych jajnik\u00f3w czy astma \u2013 pozostaje ograniczona.<\/p>\n<p>  <!-- Wyr\u00f3\u017cniony boks informacyjny --><\/p>\n<div style=\"background-color: #ebf8ff; border: 1px solid #bee3f8; border-radius: 8px; padding: 20px; margin: 25px 0;\">\n<h3 style=\"margin-top: 0; color: #2c5282; font-size: 18px; font-weight: 600;\">Dlaczego m\u00f3wimy o \u201echorobie XXI wieku\u201d?<\/h3>\n<p style=\"margin: 0; color: #2b6cb0;\">Termin ten podkre\u015bla nie tylko dynamik\u0119 wzrostu zachorowa\u0144, lecz tak\u017ce fakt, \u017ce oty\u0142o\u015b\u0107 spe\u0142nia kryteria choroby przewlek\u0142ej: ma jasno okre\u015blon\u0105 etiologi\u0119, przebieg oraz prowadzi do wymiernych, post\u0119puj\u0105cych powik\u0142a\u0144 narz\u0105dowych, je\u015bli pozostaje nieleczona.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Przyczyny epidemii \u2013 z\u0142o\u017cona interakcja czynnik\u00f3w<\/h2>\n<p>Oty\u0142o\u015b\u0107 jest nap\u0119dzana z\u0142o\u017con\u0105 interakcj\u0105 czynnik\u00f3w genetycznych, behawioralnych, \u015brodowiskowych i spo\u0142eczno-ekonomicznych, przy czym gwa\u0142towna urbanizacja i globalizacja przyspieszaj\u0105 spo\u017cycie wysokokalorycznej diety oraz utrwalaj\u0105 siedz\u0105cy tryb \u017cycia. Szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 w tym procesie odgrywa \u017cywno\u015b\u0107 wysokoprzetworzona (ultra-processed food, UPF).<\/p>\n<p>Najnowsza metaanaliza obejmuj\u0105ca 23 badania i ponad 155 tysi\u0119cy nastolatk\u00f3w z 16 kraj\u00f3w \u015bwiata wykaza\u0142a, \u017ce m\u0142odzie\u017c o wy\u017cszym spo\u017cyciu \u017cywno\u015bci wysokoprzetworzonej mia\u0142a o 63% wy\u017csze szanse na wyst\u0105pienie nadwagi lub oty\u0142o\u015bci w por\u00f3wnaniu z osobami spo\u017cywaj\u0105cymi mniej takiej \u017cywno\u015bci. Co niepokoj\u0105ce, analiza bada\u0144 publikowanych naj\u015bwie\u017cej, bo w latach 2024\u20132025, wykaza\u0142a jeszcze silniejszy zwi\u0105zek, co sugeruje, \u017ce zale\u017cno\u015b\u0107 ta mo\u017ce si\u0119 nasila\u0107 wraz z rosn\u0105cym globalnie spo\u017cyciem \u017cywno\u015bci wysokoprzetworzonej. Podobne wnioski p\u0142yn\u0105 z bada\u0144 kohortowych prowadzonych u dzieci \u2013 wy\u017csze spo\u017cycie UPF wi\u0105za\u0142o si\u0119 dodatnio ze wska\u017anikiem masy cia\u0142a, obwodem talii, wska\u017anikiem masy t\u0142uszczowej oraz st\u0119\u017ceniem glukozy na czczo, a ujemnie ze st\u0119\u017ceniem \u201edobrego\u201d cholesterolu HDL.<\/p>\n<p>Do problemu dok\u0142ada si\u0119 tak\u017ce zmiana wzorc\u00f3w aktywno\u015bci fizycznej. Analizy literatury naukowej wskazuj\u0105, \u017ce najcz\u0119stsz\u0105 kombinacj\u0105 czynnik\u00f3w ryzyka u dzieci i m\u0142odzie\u017cy jest niezdrowa dieta oparta na regularnym spo\u017cyciu \u017cywno\u015bci wysokoprzetworzonej kosztem produkt\u00f3w \u015bwie\u017cych i minimalnie przetworzonych, w po\u0142\u0105czeniu z niewystarczaj\u0105cym poziomem aktywno\u015bci fizycznej, co \u0142\u0105cznie sprzyja narastaniu oty\u0142o\u015bci oraz ryzyka chor\u00f3b przewlek\u0142ych ju\u017c od najm\u0142odszych lat \u017cycia.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Skutki zdrowotne oty\u0142o\u015bci<\/h2>\n<p>Oty\u0142o\u015b\u0107 nie jest izolowanym problemem estetycznym \u2013 to schorzenie o dzia\u0142aniu og\u00f3lnoustrojowym. W por\u00f3wnaniu z rokiem 1990 globalna cz\u0119sto\u015b\u0107 oty\u0142o\u015bci wzros\u0142a o 155,1% u m\u0119\u017cczyzn i 104,9% u kobiet, czemu towarzyszy rosn\u0105ca liczba powik\u0142a\u0144 dotykaj\u0105cych praktycznie ka\u017cdy uk\u0142ad narz\u0105dowy \u2013 od serca, poprzez nerki, po uk\u0142ad kostno-stawowy \u2013 zwi\u0119kszaj\u0105c ryzyko chor\u00f3b sercowo-naczyniowych i nowotwor\u00f3w. Do najcz\u0119\u015bciej rozpoznawanych powik\u0142a\u0144 oty\u0142o\u015bci nale\u017c\u0105:<\/p>\n<ul style=\"margin-bottom: 25px; padding-left: 20px; line-height: 1.8;\">\n<li><strong>Cukrzyca typu 2<\/strong> \u2013 wynikaj\u0105ca z insulinooporno\u015bci tkanek obwodowych,<\/li>\n<li><strong>Choroby uk\u0142adu sercowo-naczyniowego<\/strong> \u2013 nadci\u015bnienie t\u0119tnicze, choroba niedokrwienna serca, udar m\u00f3zgu,<\/li>\n<li><strong>Niealkoholowa st\u0142uszczeniowa choroba w\u0105troby (NAFLD)<\/strong> \u2013 silnie zwi\u0105zana ze spo\u017cyciem \u017cywno\u015bci wysokoprzetworzonej,<\/li>\n<li><strong>Zaburzenia uk\u0142adu kostno-stawowego<\/strong> \u2013 przeci\u0105\u017cenie staw\u00f3w i przyspieszony rozw\u00f3j choroby zwyrodnieniowej,<\/li>\n<li><strong>Wybrane nowotwory z\u0142o\u015bliwe<\/strong> \u2013 w tym raka jelita grubego, piersi i trzustki,<\/li>\n<li><strong>Zaburzenia psychiczne<\/strong> \u2013 w tym podwy\u017cszone ryzyko depresji i obni\u017conej samooceny.<\/li>\n<\/ul>\n<p>  <!-- Boks profilaktyki --><\/p>\n<div style=\"background-color: #ebf8ff; border: 1px solid #bee3f8; border-radius: 8px; padding: 20px; margin: 25px 0;\">\n<h3 style=\"margin-top: 0; color: #2c5282; font-size: 18px; font-weight: 600;\">Nier\u00f3wno\u015bci zdrowotne<\/h3>\n<p style=\"margin: 0; color: #2b6cb0;\">Udzia\u0142 globalnego obci\u0105\u017cenia nadwag\u0105 i oty\u0142o\u015bci\u0105 w krajach o najni\u017cszym PKB per capita systematycznie ro\u015bnie \u2013 dla oty\u0142o\u015bci wzr\u00f3s\u0142 z 6% w 1990 roku do 26% w 2022 roku, co pokazuje, \u017ce problem coraz silniej dotyka spo\u0142eczno\u015bci o ograniczonym dost\u0119pie do opieki zdrowotnej i profilaktyki.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Nowoczesne leczenie \u2013 prze\u0142om farmakologiczny<\/h2>\n<p>Ostatnie lata przynios\u0142y prawdziw\u0105 rewolucj\u0119 w farmakoterapii oty\u0142o\u015bci za spraw\u0105 agonist\u00f3w receptora GLP-1 (glukagonopodobnego peptydu 1). Leki te, takie jak semaglutyd i tirzepatyd \u2013 podw\u00f3jny agonista receptor\u00f3w GIP i GLP-1 \u2013 dzia\u0142aj\u0105 poprzez receptory obecne w o\u015brodkowym uk\u0142adzie nerwowym, trzustce, w\u0105trobie i jelitach, wp\u0142ywaj\u0105c na regulacj\u0119 apetytu, sygnalizacj\u0119 g\u0142odu i syto\u015bci, hormony jelitowe, opr\u00f3\u017cnianie \u017co\u0142\u0105dkowe, metabolizm glukozy oraz gospodark\u0119 lipidow\u0105.<\/p>\n<p>Skuteczno\u015b\u0107 tych terapii potwierdzaj\u0105 badania head-to-head. Semaglutyd pozwala osi\u0105gn\u0105\u0107 redukcj\u0119 masy cia\u0142a rz\u0119du 14,9%, natomiast tirzepatyd \u2013 a\u017c 22,5%, przy czym badany w fazie 2 potr\u00f3jny agonista retatrutyd wykaza\u0142 bezprecedensow\u0105, 24-procentow\u0105 redukcj\u0119 masy cia\u0142a. Co istotne, korzy\u015bci terapii nie ograniczaj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do utraty wagi \u2013 leczenie semaglutydem wykazano, \u017ce zmniejsza liczb\u0119 incydent\u00f3w sercowo-naczyniowych oraz spowalnia progresj\u0119 przewlek\u0142ej choroby nerek, natomiast tirzepatyd poprawia objawy obturacyjnego bezdechu sennego.<\/p>\n<p>Warto odnotowa\u0107 tak\u017ce rozw\u00f3j terapii doustnych, kt\u00f3re mog\u0105 zwi\u0119kszy\u0107 dost\u0119pno\u015b\u0107 leczenia. We wrze\u015bniu 2025 roku opublikowano wyniki dw\u00f3ch prze\u0142omowych bada\u0144 fazy 3 \u2013 badanie ATTAIN-1, obejmuj\u0105ce ponad 3100 doros\u0142ych z oty\u0142o\u015bci\u0105, wykaza\u0142o \u015bredni\u0105 redukcj\u0119 masy cia\u0142a o 11,2% po zastosowaniu doustnego orforglipronu, natomiast badanie OASIS-4 z doustnym semaglutydem w dawce 25 mg wykaza\u0142o \u015bredni\u0105 utrat\u0119 wagi na poziomie 13,6%. Mimo tych imponuj\u0105cych wynik\u00f3w, dost\u0119p do leczenia bywa istotnie ograniczony przez wysokie koszty terapii oraz zr\u00f3\u017cnicowany zakres ubezpieczeniowy, co szczeg\u00f3lnie dotyka osoby i spo\u0142eczno\u015bci historycznie zmarginalizowane.<\/p>\n<p>Nale\u017cy jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce farmakoterapia stanowi uzupe\u0142nienie, a nie substytut, kompleksowego podej\u015bcia do leczenia oty\u0142o\u015bci, obejmuj\u0105cego zmian\u0119 stylu \u017cycia, interwencje dietetyczne, wsparcie aktywno\u015bci fizycznej, a w wybranych przypadkach \u2013 leczenie chirurgiczne (bariatryczne). Decyzje terapeutyczne powinny by\u0107 ka\u017cdorazowo podejmowane indywidualnie, we wsp\u00f3\u0142pracy z lekarzem oraz zespo\u0142em specjalist\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 leczeniem oty\u0142o\u015bci.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Profilaktyka i rola edukacji<\/h2>\n<p>W obliczu skali problemu kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywa profilaktyka, szczeg\u00f3lnie w populacji dzieci\u0119cej i m\u0142odzie\u017cowej, gdzie nawyki \u017cywieniowe kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 na ca\u0142e \u017cycie. Ograniczenie spo\u017cycia \u017cywno\u015bci wysokoprzetworzonej, promowanie regularnej aktywno\u015bci fizycznej oraz edukacja \u017cywieniowa rodzin stanowi\u0105 fundament skutecznej profilaktyki. R\u00f3wnie istotne jest budowanie \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej, \u017ce oty\u0142o\u015b\u0107 jest chorob\u0105 wymagaj\u0105c\u0105 leczenia, a nie wynikiem braku silnej woli \u2013 takie podej\u015bcie zmniejsza stygmatyzacj\u0119 os\u00f3b chorych i u\u0142atwia im podj\u0119cie skutecznego leczenia.<\/p>\n<p>Ta obserwacja jest zgodna z tym, co na co dzie\u0144 widzimy w pracy Fundacji Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka. Nasze do\u015bwiadczenia potwierdzaj\u0105, \u017ce skuteczne przeciwdzia\u0142anie chorobom cywilizacyjnym, w tym oty\u0142o\u015bci, wymaga jednoczesnego dzia\u0142ania na kilku poziomach:<\/p>\n<ul style=\"margin-bottom: 25px; padding-left: 20px; line-height: 1.8;\">\n<li><strong>edukacji zdrowotnej<\/strong> \u2013 budowania \u015bwiadomo\u015bci na temat przyczyn i skutk\u00f3w oty\u0142o\u015bci,<\/li>\n<li><strong>wsparcia os\u00f3b w trudnej sytuacji \u017cyciowej<\/strong> \u2013 w tym os\u00f3b zmagaj\u0105cych si\u0119 z chorobami przewlek\u0142ymi i ograniczonym dost\u0119pem do leczenia,<\/li>\n<li><strong>promowania zr\u00f3wnowa\u017conego stylu \u017cycia<\/strong> \u2013 w tym zdrowych nawyk\u00f3w \u017cywieniowych i aktywno\u015bci fizycznej,<\/li>\n<li><strong>przeciwdzia\u0142ania stygmatyzacji<\/strong> \u2013 poniewa\u017c oty\u0142o\u015b\u0107 jest chorob\u0105, a nie wyborem czy brakiem charakteru.<\/li>\n<\/ul>\n<p>  <!-- Przycisk do zrzutki - PRZED BIBLIOGRAFI\u0104 --><\/p>\n<div style=\"text-align: center; margin-top: 40px; margin-bottom: 40px;\">\n    <a href=\"https:\/\/zrzutka.pl\/kt2t2s\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"display: inline-block; background-color: #1a5fa0; color: #ffffff; text-decoration: none; padding: 15px 40px; border-radius: 5px; font-weight: 600; font-size: 16px;\">Wspom\u00f3\u017c Fundacj\u0119 &#8211; Przeka\u017c Darowizn\u0119<\/a>\n  <\/div>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Bibliografia i \u017ar\u00f3d\u0142a naukowe<\/h2>\n<ol style=\"margin-bottom: 25px; padding-left: 20px; line-height: 1.8;\">\n<li>Ahmed, S. K., &#038; Mohammed, R. A. (2025). Obesity: Prevalence, causes, consequences, management, preventive strategies and future research directions. Metabolism Open, 26, 100375. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.metop.2025.100375<\/li>\n<li>GBD 2021 Adult BMI Collaborators. (2025). Global, regional, and national prevalence of adult overweight and obesity, 1990\u20132021, with forecasts to 2050: a forecasting study for the Global Burden of Disease Study 2021. The Lancet, 405, 813-838. https:\/\/doi.org\/10.1016\/S0140-6736(25)00355-1<\/li>\n<li>The Lancet Diabetes &#038; Endocrinology Commission. (2025). Clinical Obesity: definition and diagnostic criteria. The Lancet Diabetes &#038; Endocrinology.<\/li>\n<li>Kowalczyk, A. et al. (2025). Projecting Global Trends and Inequalities in Adult Overweight and Obesity, 2023\u20132040: Findings From the NCD-RisC Database. PMC12477102.<\/li>\n<li>Rajewski, J. et al. (2024). Prevalence of Obesity among Polish Primary Care Population Considered Healthy. Nutrients, 16(17), 2973. https:\/\/doi.org\/10.3390\/nu16172973<\/li>\n<li>Zesp\u00f3\u0142 badawczy Narodowego Programu Zdrowia. (2024). Prevalence of Overweight, Obesity, and Abdominal Obesity in Polish Adults: Sociodemographic Analysis from the 2016\u20132020 National Health Program. Nutrients, 16(23), 4248. https:\/\/doi.org\/10.3390\/nu16234248<\/li>\n<li>Narodowy Fundusz Zdrowia. (2025). The prevalence of overweight and obesity in 380 counties in Poland &#8211; &#8222;Zdrowe Dane&#8221; (2025). European Journal of Health Policy.<\/li>\n<li>Uniting for the prevention and treatment of obesity: a call for coordinated, multisectoral action. (2025). Archives of Medical Science, 21(5), 2208-2210. https:\/\/doi.org\/10.5114\/aoms\/211281<\/li>\n<li>Polskie Towarzystwo Leczenia Oty\u0142o\u015bci. (2024). Zalecenia kliniczne dotycz\u0105ce post\u0119powania u chorych na oty\u0142o\u015b\u0107 2024.<\/li>\n<li>\u015awiadomo\u015b\u0107 spo\u0142eczna oty\u0142o\u015bci w Polsce &#8211; badanie CAWI. (2025). Frontiers in Public Health. https:\/\/doi.org\/10.3389\/fpubh.2025.1656877<\/li>\n<li>Reviewing the Long-Term Impact of GLP-1 Receptor Agonists. (2025). Systematic Review, PMC12361690.<\/li>\n<li>Harnessing GLP-1 Receptor Agonists for Obesity Treatment: Prospects and Obstacles on the Horizon. (2025). PMC12668848.<\/li>\n<li>Institute for Clinical and Economic Review. (2025). Semaglutide and Tirzepatide for Obesity: Effectiveness and Value. Draft Evidence Report.<\/li>\n<li>Revolutionizing obesity treatment: The emerging role of GLP-1 receptor agonists and next-generation pharmacotherapies. (2026). ScienceDirect. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.jns.2026.02.003<\/li>\n<li>Comparative effectiveness of tirzepatide and semaglutide for obesity management in US clinical practice. (2025). PMC12924827.<\/li>\n<li>From needles to pills: oral GLP-1 therapy enters the obesity arena. (2025). PMC12498447.<\/li>\n<li>Who Wins the Battle Against Obesity? A Network Meta-Analysis Comparing Tirzepatide and Semaglutide. (2026). Journal of Diabetes. PMC12887578.<\/li>\n<li>Ultra-processed foods linked to higher obesity risk in adolescents &#8211; systematic review and meta-analysis. (2026). News-Medical.<\/li>\n<li>Ultra-processed foods: obesity and weight gain. (2025). US Right to Know \/ JAMA Network Open, CORALS Study.<\/li>\n<li>The impact of ultra-processed foods on pediatric health. (2025). PMC12685501.<\/li>\n<li>Jornal de Pediatria. (2024). Risk factors for obesity in children and adolescents: systematic mapping.<\/li>\n<\/ol>\n<p>  <!-- Boks stopki z informacj\u0105 o fundacji i wezwaniem do dzia\u0142ania --><\/p>\n<div style=\"background-color: #2d3748; color: #ffffff; padding: 24px; border-radius: 8px; margin-top: 40px; text-align: center;\">\n<h3 style=\"margin: 0 0 10px 0; font-size: 18px; color: #ffffff;\">Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka<\/h3>\n<p style=\"margin: 0 0 12px 0; font-size: 14px; color: #cbd5e0;\">KRS: 0001156897<\/p>\n<p>    <a href=\"https:\/\/lsja.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" style=\"display: inline-block; background-color: #3182ce; color: #ffffff; text-decoration: none; padding: 10px 20px; border-radius: 5px; font-weight: 600; font-size: 14px;\">Odwied\u017a nasz\u0105 stron\u0119: lsja.pl<\/a>\n  <\/div>\n<p>  <!-- Informacja o 1,5% podatku --><\/p>\n<div style=\"background-color: #ebf8ff; border: 1px solid #bee3f8; border-radius: 8px; padding: 20px; margin: 25px 0;\">\n<h3 style=\"margin-top: 0; color: #2c5282; font-size: 18px; font-weight: 600;\">Przeka\u017c 1,5% podatku<\/h3>\n<p style=\"margin: 8px 0; color: #2b6cb0;\">Je\u015bli jeste\u015b podatnikiem PIT, mo\u017cesz przekaza\u0107 1,5% swojego podatku Fundacji Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka, wspieraj\u0105c nasze dzia\u0142ania edukacyjne oraz pomoc osobom w trudnej sytuacji \u017cyciowej.<\/p>\n<p style=\"margin: 8px 0; color: #2b6cb0;\"><strong>KRS partnera: 0000270261<\/strong><\/p>\n<p style=\"margin: 8px 0; color: #2b6cb0;\"><strong>Cel szczeg\u00f3\u0142owy: LSJA 28646<\/strong><\/p>\n<\/p><\/div>\n<p style=\"font-style: italic; color: #718096; margin-top: 30px; font-size: 14px;\"><em>Artyku\u0142 ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady medycznej. Decyzje dotycz\u0105ce diagnostyki i leczenia oty\u0142o\u015bci nale\u017cy ka\u017cdorazowo konsultowa\u0107 z lekarzem lub innym wykwalifikowanym specjalist\u0105 ochrony zdrowia.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<p><!-- Koniec wpisu WordPress --><br \/>\n<\/body><br \/>\n<\/html><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oty\u0142o\u015b\u0107 \u2013 choroba XXI wieku | LSJA Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka (LSJA) Autor: mgr in\u017c. Jakub Adamczyk Oty\u0142o\u015b\u0107 \u2013 choroba XXI wieku Oty\u0142o\u015b\u0107 przesta\u0142a by\u0107 postrzegana wy\u0142\u0105cznie jako defekt estetyczny czy skutek braku silnej woli. Wsp\u00f3\u0142czesna medycyna jednoznacznie klasyfikuje j\u0105 jako przewlek\u0142\u0105, wielouk\u0142adow\u0105 chorob\u0119, prowadz\u0105c\u0105 do dysfunkcji licznych narz\u0105d\u00f3w i istotnie skracaj\u0105c\u0105 oczekiwan\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","footnotes":""},"categories":[21,5,1],"tags":[54,37,58],"class_list":["post-829","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykul","category-filar-iii-rozwoj-edukacji-przedsiebiorczosci-i-coachingu","category-uncategorized","tag-edukacja","tag-filar-3","tag-zdrowie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/829","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=829"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/829\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":832,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/829\/revisions\/832"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=829"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=829"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=829"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}