Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne? | LSJA<\/title> \n <meta name=\"description\" content=\"Przegl\u0105d bada\u0144 o ekonomii spo\u0142ecznej i przedsi\u0119biorczo\u015bci spo\u0142ecznej: dane z Polski, ramy UE, dowody na wp\u0142yw spo\u0142eczny, ryzyko dryfu misji i pomiar SROI. Autor: mgr in\u017c. Jakub Adamczyk.\"> \n <meta name=\"keywords\" content=\"ekonomia spo\u0142eczna, przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna, przedsi\u0119biorstwo spo\u0142eczne, sp\u00f3\u0142dzielnie socjalne, dryf misji, SROI, organizacje hybrydowe, podmioty ekonomii spo\u0142ecznej, fundacja, GUS\"> \n <meta name=\"author\" content=\"mgr in\u017c. Jakub Adamczyk\"> \n <meta name=\"publisher\" content=\"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\"> \n <meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-image-preview:large, max-snippet:-1, max-video-preview:-1\"> \n <meta name=\"language\" content=\"Polish\">\n <link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/lsja.pl\/ekonomia-spoleczna-przedsiebiorczosc-spoleczna\/\">\n <link rel=\"alternate\" hreflang=\"pl\" href=\"https:\/\/lsja.pl\/ekonomia-spoleczna-przedsiebiorczosc-spoleczna\/\">\n  \n <meta property=\"og:title\" content=\"Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne?\"> \n <meta property=\"og:description\" content=\"Przegl\u0105d bada\u0144 o ekonomii spo\u0142ecznej i przedsi\u0119biorczo\u015bci spo\u0142ecznej: dane z Polski, ramy UE, dowody na wp\u0142yw spo\u0142eczny, ryzyko dryfu misji i pomiar SROI. Autor: mgr in\u017c. Jakub Adamczyk.\"> \n <meta property=\"og:type\" content=\"article\"> \n <meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/lsja.pl\/ekonomia-spoleczna-przedsiebiorczosc-spoleczna\/\"> \n <meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/lsja.pl\/logo.png\"> \n <meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\"> \n <meta property=\"og:site_name\" content=\"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\"> \n <meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-09-30\"> \n <meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-30\"> \n <meta property=\"article:author\" content=\"mgr in\u017c. Jakub Adamczyk\"> \n <meta property=\"article:section\" content=\"Ekonomia spo\u0142eczna\"> \n <meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\"> \n <meta name=\"twitter:title\" content=\"Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne?\"> \n <meta name=\"twitter:description\" content=\"Ekonomia spo\u0142eczna w Polsce i UE: skala, dowody na wp\u0142yw, dryf misji i pomiar SROI\"> \n <meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/lsja.pl\/logo.png\"><\/p>\n  \n <meta name=\"citation_title\" content=\"Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne?\"> \n <meta name=\"citation_author\" content=\"Adamczyk, Jakub\"> \n <meta name=\"citation_author_institution\" content=\"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\"> \n <meta name=\"citation_publication_date\" content=\"2026\/09\/30\"> \n <meta name=\"citation_online_date\" content=\"2026\/09\/30\"> \n <meta name=\"citation_publisher\" content=\"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\"> \n <meta name=\"citation_language\" content=\"pl\"> \n <meta name=\"citation_abstract_html_url\" content=\"https:\/\/lsja.pl\/ekonomia-spoleczna-przedsiebiorczosc-spoleczna\/\"> \n <meta name=\"citation_fulltext_html_url\" content=\"https:\/\/lsja.pl\/ekonomia-spoleczna-przedsiebiorczosc-spoleczna\/\"> \n <meta name=\"citation_keywords\" content=\"ekonomia spo\u0142eczna; przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna; przedsi\u0119biorstwo spo\u0142eczne; sp\u00f3\u0142dzielnie socjalne; dryf misji; SROI; organizacje hybrydowe; podmioty ekonomii spo\u0142ecznej; fundacja; GUS\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Defourny, J., & Nyssens, M. (2010). Conceptions of social enterprise and social entrepreneurship in Europe and the United States: Convergences and divergences. Journal of Social Entrepreneurship, 1(1), 32\u201353.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej. Czym jest ekonomia spo\u0142eczna. Portal gov.pl.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Battilana, J., & Lee, M. (2014). Advancing research on hybrid organizing \u2013 Insights from the study of social enterprises. Academy of Management Annals, 8(1), 397\u2013441.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny (2024). Podmioty ekonomii spo\u0142ecznej w 2023 r. Informacja sygnalna (z p\u00f3\u017aniejsz\u0105 aktualizacj\u0105 danych o sp\u00f3\u0142dzielniach). GUS, Warszawa.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny (2026). Udzia\u0142 podmiot\u00f3w ekonomii spo\u0142ecznej w \u015bwiadczeniu us\u0142ug spo\u0142ecznych w latach 2022\u20132024. Statystyki eksperymentalne, projekt \u201eEStakada\u201d.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny (2025). Dzia\u0142alno\u015b\u0107 organizacji pozarz\u0105dowych w 2024 r. Informacja sygnalna. GUS, Warszawa.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii spo\u0142ecznej (Dz.U. 2022 poz. 1812).\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej (2025). Informacja o funkcjonowaniu sp\u00f3\u0142dzielni socjalnych. Opracowanie na podstawie danych KRS i GUS.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Komisja Europejska (2021). Budowanie gospodarki s\u0142u\u017c\u0105cej ludziom: plan dzia\u0142ania na rzecz gospodarki spo\u0142ecznej. COM(2021) 778 final.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Rada Unii Europejskiej (2023). Zalecenie Rady w sprawie rozwijania warunk\u00f3w ramowych dla gospodarki spo\u0142ecznej (przyj\u0119te 27 listopada 2023 r.). Dokument ST 13287\/2023.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Quilloy, K., Newman, A., & Pyman, A. (2024). Antecedents of the social impact of social enterprises: A systematic review and agenda for future research. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Nuchian, S. i in. (2024). An investigation on social impact performance assessment of the social enterprises: Identification of an ideal social entrepreneurship model. Business Strategy & Development.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Spanuth, A. i in. (2024). Exploring social enterprise legitimacy within ecosystems from an institutional approach: A systematic literature review and research agenda. International Journal of Management Reviews.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Do employment-focused social enterprises provide a pathway out of disadvantage? An evidence review (2019). Australian Policy Online.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Centre for Social Impact (2019). Social Enterprise: A people-centred approach to employment services.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Perceptions of Health and Wellbeing Among Employees in a Work Integration Social Enterprise in Sweden (2023). Annals of Global Health.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Ebrahim, A., Battilana, J., & Mair, J. (2014). The governance of social enterprises: Mission drift and accountability challenges in hybrid organizations. Research in Organizational Behavior, 34, 81\u2013100.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Bruder, I. M. (2025). From mission drift to practice drift: Theorizing drift processes in social enterprises and beyond. Organization Studies.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Battilana, J., & Dorado, S. (2010). Building sustainable hybrid organizations: The case of commercial microfinance organizations. Academy of Management Journal, 53(6), 1419\u20131440.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Corvo, L., Pastore, L., Manti, A., & Iannaci, D. (2022). The social return on investment model: a systematic literature review. Meditari Accountancy Research, 30(7).\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Banke-Thomas, A. O., Madaj, B., Charles, A., & van den Broek, N. (2015). Social Return on Investment (SROI) methodology to account for value for money of public health interventions: a systematic review. BMC Public Health, 15, 582.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Resilience and sustainability of social enterprises: a systematic review and bibliometrics using PRISMA (2025). Cogent Business & Management.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Mission and money: A scoping review of social enterprise business models as a solution to sustaining health-promoting food and nutrition-based initiatives (2025). BMC Public Health.\"><\/p>\n  \n <meta name=\"DC.title\" content=\"Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne?\"> \n <meta name=\"DC.creator\" content=\"Adamczyk, Jakub\"> \n <meta name=\"DC.publisher\" content=\"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\"> \n <meta name=\"DC.date\" content=\"2026-09-30\"> \n <meta name=\"DC.language\" content=\"pl\"> \n <meta name=\"DC.type\" content=\"Text\"> \n <meta name=\"DC.identifier\" content=\"https:\/\/lsja.pl\/ekonomia-spoleczna-przedsiebiorczosc-spoleczna\/\"> \n <meta name=\"DC.description\" content=\"Przegl\u0105d bada\u0144 o ekonomii spo\u0142ecznej i przedsi\u0119biorczo\u015bci spo\u0142ecznej: dane z Polski, ramy UE, dowody na wp\u0142yw spo\u0142eczny, ryzyko dryfu misji i pomiar SROI. Autor: mgr in\u017c. Jakub Adamczyk.\"> \n <meta name=\"DC.subject\" content=\"ekonomia spo\u0142eczna, przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna, przedsi\u0119biorstwo spo\u0142eczne, sp\u00f3\u0142dzielnie socjalne, dryf misji, SROI, organizacje hybrydowe, podmioty ekonomii spo\u0142ecznej, fundacja, GUS\"><\/p>\n  \n <script type=\"application\/ld+json\">\n{\n \"@context\": \"https:\/\/schema.org\",\n \"@type\": \"ScholarlyArticle\",\n \"headline\": \"Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne?\",\n \"name\": \"Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne?\",\n \"description\": \"Przegl\u0105d bada\u0144 o ekonomii spo\u0142ecznej i przedsi\u0119biorczo\u015bci spo\u0142ecznej: dane z Polski, ramy UE, dowody na wp\u0142yw spo\u0142eczny, ryzyko dryfu misji i pomiar SROI. Autor: mgr in\u017c. Jakub Adamczyk.\",\n \"inLanguage\": \"pl-PL\",\n \"author\": {\n \"@type\": \"Person\",\n \"name\": \"mgr in\u017c. Jakub Adamczyk\",\n \"affiliation\": {\n \"@type\": \"Organization\",\n \"name\": \"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\",\n \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\"\n }\n },\n \"datePublished\": \"2026-09-30\",\n \"dateModified\": \"2026-09-30\",\n \"isAccessibleForFree\": true,\n \"keywords\": [\n \"ekonomia spo\u0142eczna\",\n \"przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna\",\n \"przedsi\u0119biorstwo spo\u0142eczne\",\n \"sp\u00f3\u0142dzielnie socjalne\",\n \"dryf misji\",\n \"SROI\",\n \"organizacje hybrydowe\",\n \"podmioty ekonomii spo\u0142ecznej\",\n \"fundacja\",\n \"GUS\"\n ],\n \"articleSection\": \"Ekonomia spo\u0142eczna\",\n \"mainEntityOfPage\": \"https:\/\/lsja.pl\/ekonomia-spoleczna-przedsiebiorczosc-spoleczna\/\",\n \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\/ekonomia-spoleczna-przedsiebiorczosc-spoleczna\/\",\n \"image\": \"https:\/\/lsja.pl\/logo.png\",\n \"publisher\": {\n \"@type\": \"Organization\",\n \"name\": \"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\",\n \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\",\n \"logo\": {\n \"@type\": \"ImageObject\",\n \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\/logo.png\"\n }\n },\n \"about\": [\n {\n \"@type\": \"Thing\",\n \"name\": \"Ekonomia spo\u0142eczna\"\n },\n {\n \"@type\": \"Thing\",\n \"name\": \"Przedsi\u0119biorstwo spo\u0142eczne\"\n }\n ],\n \"citation\": [\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Defourny, J., & Nyssens, M. (2010). Conceptions of social enterprise and social entrepreneurship in Europe and the United States: Convergences and divergences. Journal of Social Entrepreneurship, 1(1), 32\u201353.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1080\/19420670903442053\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej. Czym jest ekonomia spo\u0142eczna. Portal gov.pl.\",\n \"url\": \"https:\/\/www.gov.pl\/web\/rodzina\/ekonomia-spoleczna-i-solidarna-1\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Battilana, J., & Lee, M. (2014). Advancing research on hybrid organizing \u2013 Insights from the study of social enterprises. Academy of Management Annals, 8(1), 397\u2013441.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.5465\/19416520.2014.893615\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny (2024). Podmioty ekonomii spo\u0142ecznej w 2023 r. Informacja sygnalna (z p\u00f3\u017aniejsz\u0105 aktualizacj\u0105 danych o sp\u00f3\u0142dzielniach). GUS, Warszawa.\",\n \"url\": \"https:\/\/stat.gov.pl\/obszary-tematyczne\/gospodarka-spoleczna-wolontariat\/gospodarka-spoleczna-trzeci-sektor\/podmioty-ekonomii-spolecznej-w-2023-r-,23,2.html\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny (2026). Udzia\u0142 podmiot\u00f3w ekonomii spo\u0142ecznej w \u015bwiadczeniu us\u0142ug spo\u0142ecznych w latach 2022\u20132024. Statystyki eksperymentalne, projekt \u201eEStakada\u201d.\",\n \"url\": \"https:\/\/stat.gov.pl\/statystyki-eksperymentalne\/gospodarka-spoleczna\/udzial-podmiotow-ekonomii-spolecznej-w-swiadczeniu-uslug-spolecznych-w-latach-2022-2024,9,1.html\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny (2025). Dzia\u0142alno\u015b\u0107 organizacji pozarz\u0105dowych w 2024 r. Informacja sygnalna. GUS, Warszawa.\",\n \"url\": \"https:\/\/stat.gov.pl\/obszary-tematyczne\/gospodarka-spoleczna-wolontariat\/gospodarka-spoleczna-trzeci-sektor\/dzialalnosc-organizacji-pozarzadowych-w-2024-r-,3,11.html\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii spo\u0142ecznej (Dz.U. 2022 poz. 1812).\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej (2025). Informacja o funkcjonowaniu sp\u00f3\u0142dzielni socjalnych. Opracowanie na podstawie danych KRS i GUS.\",\n \"url\": \"https:\/\/www.zpp.pl\/storage\/library\/2025-10\/533a60c83b18bf5b9565ea6af4c4581b.pdf\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Komisja Europejska (2021). Budowanie gospodarki s\u0142u\u017c\u0105cej ludziom: plan dzia\u0142ania na rzecz gospodarki spo\u0142ecznej. COM(2021) 778 final.\",\n \"url\": \"https:\/\/eur-lex.europa.eu\/legal-content\/EN\/TXT\/?uri=CELEX%3A52021DC0778\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Rada Unii Europejskiej (2023). Zalecenie Rady w sprawie rozwijania warunk\u00f3w ramowych dla gospodarki spo\u0142ecznej (przyj\u0119te 27 listopada 2023 r.). Dokument ST 13287\/2023.\",\n \"url\": \"https:\/\/data.consilium.europa.eu\/doc\/document\/ST-13287-2023-INIT\/en\/pdf\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Quilloy, K., Newman, A., & Pyman, A. (2024). Antecedents of the social impact of social enterprises: A systematic review and agenda for future research. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1177\/08997640231191794\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Nuchian, S. i in. (2024). An investigation on social impact performance assessment of the social enterprises: Identification of an ideal social entrepreneurship model. Business Strategy & Development.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1002\/bsd2.305\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Spanuth, A. i in. (2024). Exploring social enterprise legitimacy within ecosystems from an institutional approach: A systematic literature review and research agenda. International Journal of Management Reviews.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1111\/ijmr.12349\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Do employment-focused social enterprises provide a pathway out of disadvantage? An evidence review (2019). Australian Policy Online.\",\n \"url\": \"https:\/\/apo.org.au\/node\/251711\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Centre for Social Impact (2019). Social Enterprise: A people-centred approach to employment services.\",\n \"url\": \"https:\/\/assets.csi.edu.au\/assets\/research\/Social-Enterprise-A-People-Centred-Approach-to-Employment-Services-Report.pdf\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Perceptions of Health and Wellbeing Among Employees in a Work Integration Social Enterprise in Sweden (2023). Annals of Global Health.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.5334\/aogh.4065\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Ebrahim, A., Battilana, J., & Mair, J. (2014). The governance of social enterprises: Mission drift and accountability challenges in hybrid organizations. Research in Organizational Behavior, 34, 81\u2013100.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.riob.2014.09.001\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Bruder, I. M. (2025). From mission drift to practice drift: Theorizing drift processes in social enterprises and beyond. Organization Studies.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1177\/01708406251314591\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Battilana, J., & Dorado, S. (2010). Building sustainable hybrid organizations: The case of commercial microfinance organizations. Academy of Management Journal, 53(6), 1419\u20131440.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.5465\/amj.2010.57318391\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Corvo, L., Pastore, L., Manti, A., & Iannaci, D. (2022). The social return on investment model: a systematic literature review. Meditari Accountancy Research, 30(7).\",\n \"url\": \"https:\/\/www.emerald.com\/medar\/article\/30\/7\/49\/282355\/The-social-return-on-investment-model-a-systematic\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Banke-Thomas, A. O., Madaj, B., Charles, A., & van den Broek, N. (2015). Social Return on Investment (SROI) methodology to account for value for money of public health interventions: a systematic review. BMC Public Health, 15, 582.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1186\/s12889-015-1935-7\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Resilience and sustainability of social enterprises: a systematic review and bibliometrics using PRISMA (2025). Cogent Business & Management.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1080\/23311886.2025.2493777\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Mission and money: A scoping review of social enterprise business models as a solution to sustaining health-promoting food and nutrition-based initiatives (2025). BMC Public Health.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1186\/s12889-025-24891-7\"\n }\n ]\n}\n <\/script> \n <script type=\"application\/ld+json\">\n{\n \"@context\": \"https:\/\/schema.org\",\n \"@type\": \"Article\",\n \"headline\": \"Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne?\",\n \"image\": \"https:\/\/lsja.pl\/logo.png\",\n \"datePublished\": \"2026-09-30\",\n \"dateModified\": \"2026-09-30\",\n \"inLanguage\": \"pl-PL\",\n \"mainEntityOfPage\": \"https:\/\/lsja.pl\/ekonomia-spoleczna-przedsiebiorczosc-spoleczna\/\",\n \"author\": {\n \"@type\": \"Person\",\n \"name\": \"mgr in\u017c. Jakub Adamczyk\"\n },\n \"publisher\": {\n \"@type\": \"Organization\",\n \"name\": \"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\",\n \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\",\n \"logo\": {\n \"@type\": \"ImageObject\",\n \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\/logo.png\"\n }\n },\n \"description\": \"Przegl\u0105d bada\u0144 o ekonomii spo\u0142ecznej i przedsi\u0119biorczo\u015bci spo\u0142ecznej: dane z Polski, ramy UE, dowody na wp\u0142yw spo\u0142eczny, ryzyko dryfu misji i pomiar SROI. Autor: mgr in\u017c. Jakub Adamczyk.\"\n}\n <\/script> \n <script type=\"application\/ld+json\">\n{\n \"@context\": \"https:\/\/schema.org\",\n \"@type\": \"BreadcrumbList\",\n \"itemListElement\": [\n {\n \"@type\": \"ListItem\",\n \"position\": 1,\n \"name\": \"Fundacja LSJA\",\n \"item\": \"https:\/\/lsja.pl\"\n },\n {\n \"@type\": \"ListItem\",\n \"position\": 2,\n \"name\": \"Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne?\",\n \"item\": \"https:\/\/lsja.pl\/ekonomia-spoleczna-przedsiebiorczosc-spoleczna\/\"\n }\n ]\n}\n <\/script> \n<\/head> \n<body><\/p>\n<\/p>\n<div class=\"wp-post-lsja\" style=\"font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Roboto, Helvetica, Arial, sans-serif; color: #2d3748; line-height: 1.7; font-size: 16px;\">\n <\/p>\n<div style=\"background-color: #f7fafc; border-left: 5px solid #2b6cb0; padding: 20px 24px; margin-bottom: 30px; border-radius: 0 8px 8px 0;\">\nFundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka (LSJA)<\/p>\nAutor: mgr in\u017c. Jakub Adamczyk<\/strong><\/p>\n<\/p><\/div>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne?<\/h2>\n<div style=\"background-color: #ebf8ff; border: 1px solid #bee3f8; border-radius: 8px; padding: 20px; margin: 25px 0;\">\n<h3 style=\"margin-top: 0; color: #2c5282; font-size: 18px; font-weight: 600;\">Streszczenie<\/h3>\nPrzedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u0142\u0105czy dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 z realizacj\u0105 cel\u00f3w spo\u0142ecznych, a jej znaczenie ro\u015bnie zar\u00f3wno w polityce Unii Europejskiej, jak i w polskim prawie. W artykule przedstawiono przegl\u0105d narracyjny najnowszej literatury dotycz\u0105cej poj\u0119cia ekonomii spo\u0142ecznej, jej skali w Polsce, ram europejskich, dowod\u00f3w na wp\u0142yw spo\u0142eczny, ryzyka dryfu misji oraz metod pomiaru warto\u015bci spo\u0142ecznej (SROI). Z przegl\u0105du wynika, \u017ce dowody na skuteczno\u015b\u0107 przedsi\u0119biorstw spo\u0142ecznych s\u0105 obiecuj\u0105ce, ale opieraj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na studiach przypadku i ma\u0142ych pr\u00f3bach, a odpowied\u017a na tytu\u0142owe pytanie zale\u017cy od modelu zarz\u0105dzania, kontekstu instytucjonalnego i rzetelno\u015bci pomiaru efekt\u00f3w. <\/p>\nS\u0142owa kluczowe:<\/strong> ekonomia spo\u0142eczna, przedsi\u0119biorstwo spo\u0142eczne, organizacje hybrydowe, dryf misji, SROI, sp\u00f3\u0142dzielnie socjalne.<\/p>\n<\/p><\/div>\nCzy przedsi\u0119biorstwo mo\u017ce jednocze\u015bnie zarabia\u0107 i rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne, takie jak d\u0142ugotrwa\u0142e bezrobocie, wykluczenie os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami czy brak us\u0142ug lokalnych? Zwolennicy ekonomii spo\u0142ecznej odpowiadaj\u0105, \u017ce tak, pod warunkiem \u017ce zysk jest \u015brodkiem, a nie celem. Sceptycy wskazuj\u0105 na ryzyko, \u017ce presja rynkowa stopniowo wypiera misj\u0119. Niniejszy artyku\u0142 zestawia dost\u0119pne dane i wyniki bada\u0144, aby uporz\u0105dkowa\u0107 t\u0119 dyskusj\u0119, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem sytuacji w Polsce.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Czym jest ekonomia spo\u0142eczna? Ramy poj\u0119ciowe<\/h2>\nEkonomia spo\u0142eczna nie ma jednej, powszechnie przyj\u0119tej definicji. W uj\u0119ciu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej jest to sfera aktywno\u015bci obywatelskiej, kt\u00f3ra poprzez dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 i po\u017cytku publicznego s\u0142u\u017cy integracji zawodowej i spo\u0142ecznej os\u00f3b zagro\u017conych marginalizacj\u0105, tworzeniu miejsc pracy, \u015bwiadczeniu us\u0142ug spo\u0142ecznych oraz rozwojowi lokalnemu. Kluczowe jest to, \u017ce zyski nie podlegaj\u0105 podzia\u0142owi mi\u0119dzy w\u0142a\u015bcicieli, lecz s\u0105 przeznaczane na cele spo\u0142eczne lub na rzecz wsp\u00f3lnoty [<a href=\"#ref-2\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 2 w bibliografii\">2<\/a>]<\/sup>.<\/p>\nW literaturze mi\u0119dzynarodowej Defourny i Nyssens por\u00f3wnuj\u0105 europejskie i ameryka\u0144skie sposoby rozumienia przedsi\u0119biorstwa spo\u0142ecznego. W uproszczeniu, podej\u015bcie ameryka\u0144skie silniej akcentuje przychody z dzia\u0142alno\u015bci rynkowej i rol\u0119 indywidualnego innowatora, podczas gdy podej\u015bcie europejskie k\u0142adzie nacisk na wymiar zbiorowy, zarz\u0105dzanie partycypacyjne i ograniczenia w podziale zysku [<a href=\"#ref-1\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 1 w bibliografii\">1<\/a>]<\/sup>. R\u00f3\u017cnice te t\u0142umacz\u0105, dlaczego por\u00f3wnywanie statystyk mi\u0119dzy krajami wymaga ostro\u017cno\u015bci.<\/p>\nWsp\u00f3lnym mianownikiem jest hybrydowo\u015b\u0107. Battilana i Lee opisuj\u0105 przedsi\u0119biorstwa spo\u0142eczne jako organizacje \u0142\u0105cz\u0105ce elementy r\u00f3\u017cnych form organizacyjnych, na przyk\u0142ad organizacji niekomercyjnej i przedsi\u0119biorstwa, co stwarza zar\u00f3wno szanse (dost\u0119p do przychod\u00f3w w\u0142asnych), jak i napi\u0119cia (konkuruj\u0105ce cele i oczekiwania interesariuszy) [<a href=\"#ref-3\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 3 w bibliografii\">3<\/a>]<\/sup>.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Skala i regulacje w Polsce<\/h2>\nWed\u0142ug danych G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Statystycznego w 2023 r. aktywn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 prowadzi\u0142o 106,2 tys. podmiot\u00f3w ekonomii spo\u0142ecznej [<a href=\"#ref-4\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 4 w bibliografii\">4<\/a>]<\/sup>. Do tej kategorii GUS zalicza organizacje pozarz\u0105dowe (stowarzyszenia, fundacje, ko\u0142a gospody\u0144 wiejskich i inne), sp\u00f3\u0142dzielnie (socjalne, pracy oraz inwalid\u00f3w i niewidomych), a w\u015br\u00f3d nich wyr\u00f3\u017cnia przedsi\u0119biorstwa spo\u0142eczne [<a href=\"#ref-5\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 5 w bibliografii\">5<\/a>]<\/sup>. Wybrane dane zestawiono w tabeli.<\/p>\n<div style=\"overflow-x: auto; margin: 25px 0;\">\n<table style=\"border-collapse: collapse; width: 100%; font-size: 15px;\">\n<caption style=\"caption-side: top; text-align: left; font-weight: 600; color: #1a365d; padding-bottom: 8px;\">Tabela 1. Wybrane dane o ekonomii spo\u0142ecznej i organizacjach pozarz\u0105dowych w Polsce<\/caption>\n<thead>\n<tr>\n<th style=\"text-align: left; padding: 10px 12px; background-color: #edf2f7; color: #1a365d; border: 1px solid #e2e8f0;\">Wska\u017anik<\/th>\n<th style=\"text-align: left; padding: 10px 12px; background-color: #edf2f7; color: #1a365d; border: 1px solid #e2e8f0;\">Warto\u015b\u0107<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">Aktywne podmioty ekonomii spo\u0142ecznej (2023)<\/td>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">106,2 tys. [<a href=\"#ref-4\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 4 w bibliografii\">4<\/a>]<\/sup><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">Zatrudnieni na podstawie stosunku pracy (2023)<\/td>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">210,9 tys. [<a href=\"#ref-4\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 4 w bibliografii\">4<\/a>]<\/sup><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">w tym osoby z grup zagro\u017conych wykluczeniem spo\u0142ecznym (2023)<\/td>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">27,2 tys. [<a href=\"#ref-4\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 4 w bibliografii\">4<\/a>]<\/sup><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">Roczne przychody podmiot\u00f3w (2023)<\/td>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">55,6 mld z\u0142 [<a href=\"#ref-4\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 4 w bibliografii\">4<\/a>]<\/sup><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">Organizacje pozarz\u0105dowe og\u00f3\u0142em (2024)<\/td>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">113,1 tys., o 7,7% wi\u0119cej ni\u017c w 2023 r. [<a href=\"#ref-6\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 6 w bibliografii\">6<\/a>]<\/sup><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">Udzia\u0142 fundacji w\u015br\u00f3d organizacji pozarz\u0105dowych (2024)<\/td>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">19,8% [<a href=\"#ref-6\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 6 w bibliografii\">6<\/a>]<\/sup><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/div>\nWarto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce polska ekonomia spo\u0142eczna to w przewa\u017caj\u0105cej mierze organizacje pozarz\u0105dowe. W danych resortu rodziny za 2019 r. na 91,4 tys. podmiot\u00f3w przypada\u0142o 88,7 tys. organizacji pozarz\u0105dowych i tylko 1,4 tys. sp\u00f3\u0142dzielni, w tym 0,9 tys. sp\u00f3\u0142dzielni socjalnych [<a href=\"#ref-2\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 2 w bibliografii\">2<\/a>]<\/sup>. Oznacza to, \u017ce dyskusja o \u201ebiznesie spo\u0142ecznym\u201d w Polsce dotyczy w praktyce niewielkiego segmentu sektora, a znaczna cz\u0119\u015b\u0107 jego aktywno\u015bci ma charakter po\u017cytku publicznego, a nie sprzeda\u017cy rynkowej.<\/p>\nIstotn\u0105 zmian\u0105 by\u0142a ustawa o ekonomii spo\u0142ecznej z 2022 r., kt\u00f3ra uregulowa\u0142a to poj\u0119cie i wprowadzi\u0142a status przedsi\u0119biorstwa spo\u0142ecznego [<a href=\"#ref-7\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 7 w bibliografii\">7<\/a>,<a href=\"#ref-8\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 8 w bibliografii\">8<\/a>]<\/sup>. Z informacji resortu wynika, \u017ce status ten uzyska\u0142o 19 sp\u00f3\u0142dzielni socjalnych w 2022 r., 337 w 2023 r. i 74 w 2024 r. [<a href=\"#ref-8\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 8 w bibliografii\">8<\/a>]<\/sup>. Taki przebieg sugeruje intensywne wnioskowanie po wej\u015bciu przepis\u00f3w w \u017cycie, a nast\u0119pnie wyhamowanie, cho\u0107 na podstawie samych tych liczb nie mo\u017cna wyci\u0105ga\u0107 wniosk\u00f3w o przyczynach.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Europejskie ramy polityczne<\/h2>\nW grudniu 2021 r. Komisja Europejska przyj\u0119\u0142a plan dzia\u0142ania na rzecz gospodarki spo\u0142ecznej, w kt\u00f3rym zapowiedzia\u0142a m.in. zalecenie Rady dotycz\u0105ce warunk\u00f3w ramowych oraz prace nad prostymi, standardowymi metodykami oceny wp\u0142ywu spo\u0142ecznego [<a href=\"#ref-9\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 9 w bibliografii\">9<\/a>]<\/sup>. Rada Unii Europejskiej przyj\u0119\u0142a takie zalecenie 27 listopada 2023 r. [<a href=\"#ref-10\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 10 w bibliografii\">10<\/a>]<\/sup>. Obejmuje ono zatrudnienie i w\u0142\u0105czenie spo\u0142eczne, dost\u0119p do finansowania, zam\u00f3wienia publiczne, pomoc pa\u0144stwa, opodatkowanie, pomiar wp\u0142ywu spo\u0142ecznego oraz dane i statystyk\u0119, a pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie s\u0105 wzywane do przyj\u0119cia lub aktualizacji krajowych strategii dla gospodarki spo\u0142ecznej [<a href=\"#ref-10\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 10 w bibliografii\">10<\/a>]<\/sup>.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Co m\u00f3wi\u0105 badania o wp\u0142ywie spo\u0142ecznym przedsi\u0119biorstw spo\u0142ecznych?<\/h2>\nSystematyczny przegl\u0105d 52 bada\u0144, przeprowadzony przez Quilloy, Newmana i Pyman, dotyczy\u0142 czynnik\u00f3w sprzyjaj\u0105cych wp\u0142ywowi spo\u0142ecznemu przedsi\u0119biorstw spo\u0142ecznych. Autorzy wskazali, \u017ce pomijanym w literaturze obszarem jest otoczenie instytucjonalne i zewn\u0119trzne, a \u017cadne z analizowanych bada\u0144 nie bada\u0142o wp\u0142ywu kapita\u0142u ludzkiego, mimo \u017ce dla organizacji o ograniczonych zasobach finansowych jest on kluczowym zasobem [<a href=\"#ref-11\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 11 w bibliografii\">11<\/a>]<\/sup>. Innymi s\u0142owy, wiemy stosunkowo du\u017co o tym, \u017ce przedsi\u0119biorstwa spo\u0142eczne mog\u0105 tworzy\u0107 warto\u015b\u0107, a mniej o tym, dlaczego jedne robi\u0105 to skuteczniej ni\u017c inne.<\/p>\nBadanie por\u00f3wnawcze pi\u0119ciu wybranych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 spo\u0142ecznych wykaza\u0142o warto\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 w postaci wzmocnienia ekonomicznego, poprawy sytuacji spo\u0142eczno\u015bci, rozwoju zawodowego i wzmocnienia politycznego beneficjent\u00f3w, ale tak\u017ce istotne r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy przypadkami w powi\u0105zaniu nak\u0142ad\u00f3w, dzia\u0142a\u0144, rezultat\u00f3w i wp\u0142ywu [<a href=\"#ref-12\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 12 w bibliografii\">12<\/a>]<\/sup>. Wyniki opartych na kilku przypadkach analiz nie mog\u0105 by\u0107 uog\u00f3lniane na ca\u0142y sektor. Znaczenie ma tak\u017ce kontekst: przegl\u0105d dotycz\u0105cy legitymizacji przedsi\u0119biorstw spo\u0142ecznych podkre\u015bla, \u017ce strategie zdobywania uznania r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od poziomu rozwoju gospodarczego i struktury politycznej kraju, a pomini\u0119cie kontekstu prowadzi do b\u0142\u0119dnej interpretacji wynik\u00f3w [<a href=\"#ref-13\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 13 w bibliografii\">13<\/a>]<\/sup>.<\/p>\nNajlepiej udokumentowan\u0105 grup\u0105 s\u0105 przedsi\u0119biorstwa integracji zawodowej (WISE), zatrudniaj\u0105ce osoby o utrudnionym dost\u0119pie do rynku pracy. Przegl\u0105d dowod\u00f3w z 2019 r. konkluduje, \u017ce przedsi\u0119wzi\u0119cia ukierunkowane na zatrudnienie wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z wysokimi kosztami pocz\u0105tkowymi, ale tak\u017ce z wysokim zwrotem, zastrzegaj\u0105c jednak brak bada\u0144 por\u00f3wnawczych z innymi rozwi\u0105zaniami, dominacj\u0119 ma\u0142ych pr\u00f3b i niewiele bada\u0144 d\u0142ugoterminowych [<a href=\"#ref-14\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 14 w bibliografii\">14<\/a>]<\/sup>. Raport australijskiego Centre for Social Impact wskazuje, \u017ce takie przedsi\u0119biorstwa mog\u0105 osi\u0105ga\u0107 lepsze wyniki ni\u017c standardowe us\u0142ugi zatrudnieniowe w przypadku os\u00f3b w bardzo trudnej sytuacji, poniewa\u017c dopasowuj\u0105 wsparcie do indywidualnych potrzeb [<a href=\"#ref-15\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 15 w bibliografii\">15<\/a>]<\/sup>. Badanie jako\u015bciowe w szwedzkim WISE, oparte na 16 wywiadach, analizuje postrzeganie zdrowia i dobrostanu przez pracownik\u00f3w, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do wcze\u015bniejszych prac wi\u0105\u017c\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 takich przedsi\u0119biorstw z lepszym dobrostanem [<a href=\"#ref-16\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 16 w bibliografii\">16<\/a>]<\/sup>. S\u0105 to jednak dane kontekstowe i w du\u017cej mierze opisowe, dlatego nie dowodz\u0105 zwi\u0105zku przyczynowego.<\/p>\n<div style=\"background-color: #ebf8ff; border: 1px solid #bee3f8; border-radius: 8px; padding: 20px; margin: 25px 0;\">\n<h3 style=\"margin-top: 0; color: #2c5282; font-size: 18px; font-weight: 600;\">Jak czyta\u0107 te wyniki<\/h3>\nDotychczasowe dowody uprawniaj\u0105 do ostro\u017cnego wniosku, \u017ce przedsi\u0119biorstwa integracji zawodowej mog\u0105 przynosi\u0107 korzy\u015bci osobom w trudnej sytuacji. Nie uprawniaj\u0105 natomiast do twierdzenia, \u017ce model przedsi\u0119biorstwa spo\u0142ecznego jest z natury skuteczniejszy od innych form pomocy. Brakuje bada\u0144 por\u00f3wnawczych i d\u0142ugoterminowych [<a href=\"#ref-14\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 14 w bibliografii\">14<\/a>]<\/sup>.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Dylemat misji i zysku: ryzyko dryfu misji<\/h2>\nNajcz\u0119\u015bciej opisywanym zagro\u017ceniem dla organizacji hybrydowych jest dryf misji, czyli stopniowe przesuwanie priorytet\u00f3w w stron\u0119 przychod\u00f3w kosztem celu spo\u0142ecznego. Ebrahim, Battilana i Mair wskazuj\u0105, \u017ce ryzyko to jest szczeg\u00f3lnie dotkliwe w przedsi\u0119biorstwach spo\u0142ecznych, poniewa\u017c utrata misji podwa\u017ca sam sens ich istnienia. Omawiaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci i ograniczenia nowych form prawnych oraz podkre\u015blaj\u0105 rol\u0119 zarz\u0105d\u00f3w w godzeniu konkuruj\u0105cych cel\u00f3w [<a href=\"#ref-17\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 17 w bibliografii\">17<\/a>]<\/sup>.<\/p>\nNowsza literatura wprowadza dodatkowe rozr\u00f3\u017cnienia. Bruder opisuje m.in. \u201ecz\u0119\u015bciowy dryf misji\u201d, w kt\u00f3rym organizacja koncentruje praktyki na poprawie mierzonych wska\u017anik\u00f3w spo\u0142ecznych kosztem interesariuszy, kt\u00f3rych te wska\u017aniki nie obejmuj\u0105 [<a href=\"#ref-18\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 18 w bibliografii\">18<\/a>]<\/sup>. Mo\u017cna st\u0105d wnioskowa\u0107, \u017ce sam pomiar wp\u0142ywu nie chroni przed dryfem, a \u017ale dobrane wska\u017aniki mog\u0105 go pog\u0142\u0119bia\u0107.<\/p>\nBattilana i Dorado, analizuj\u0105c komercyjne organizacje mikrofinansowe, pokazali z kolei, \u017ce r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy celami mo\u017cna utrzyma\u0107 poprzez \u015bwiadome kszta\u0142towanie wsp\u00f3lnej to\u017csamo\u015bci organizacyjnej, m.in. za pomoc\u0105 polityki rekrutacji i socjalizacji pracownik\u00f3w [<a href=\"#ref-19\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 19 w bibliografii\">19<\/a>]<\/sup>.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Pomiar warto\u015bci spo\u0142ecznej: SROI i jego ograniczenia<\/h2>\nJedn\u0105 z najpopularniejszych metod jest spo\u0142eczny zwrot z inwestycji (SROI), opracowany w po\u0142owie lat 90. XX w. w Stanach Zjednoczonych. Systematyczny przegl\u0105d 284 opracowa\u0144 wskazuje, \u017ce korzy\u015bci metody s\u0105 opisywane szeroko, natomiast jej ograniczenia analizowano rzadziej i mniej precyzyjnie [<a href=\"#ref-20\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 20 w bibliografii\">20<\/a>]<\/sup>. Metoda wyra\u017ca efekty w postaci wska\u017anika pieni\u0119\u017cnego: przyk\u0142adowo relacja 4:1 oznacza, \u017ce ka\u017cdy funt zainwestowany daje cztery funty warto\u015bci spo\u0142ecznej [<a href=\"#ref-21\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 21 w bibliografii\">21<\/a>]<\/sup>.<\/p>\nTa atrakcyjna prostota bywa jednak myl\u0105ca. Wynik zale\u017cy od przyj\u0119tych za\u0142o\u017ce\u0144, m.in. od doboru wska\u017anik\u00f3w zast\u0119pczych wyceniaj\u0105cych efekty niematerialne, co w praktyce utrudnia por\u00f3wnania mi\u0119dzy projektami. Przegl\u0105d stosowania SROI w zdrowiu publicznym, obejmuj\u0105cy badania z lat 1996\u20132014, formu\u0142uje rekomendacje dotycz\u0105ce przysz\u0142ych zastosowa\u0144 metody [<a href=\"#ref-21\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 21 w bibliografii\">21<\/a>]<\/sup>. Komisja Europejska zapowiedzia\u0142a prace nad standardowymi metodykami oceny wp\u0142ywu spo\u0142ecznego, co mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci ograniczy\u0107 rozbie\u017cno\u015bci [<a href=\"#ref-9\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 9 w bibliografii\">9<\/a>]<\/sup>.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Trwa\u0142o\u015b\u0107 finansowa i odporno\u015b\u0107<\/h2>\nPrzegl\u0105d 2000\u20132024 dotycz\u0105cy odporno\u015bci i zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju przedsi\u0119biorstw spo\u0142ecznych wyodr\u0119bni\u0142 jedena\u015bcie obszar\u00f3w tematycznych, m.in. trwa\u0142o\u015b\u0107 finansow\u0105, zarz\u0105dzanie hybrydowo\u015bci\u0105, sieci spo\u0142eczne, innowacje spo\u0142eczne, technologie cyfrowe i wsparcie instytucjonalne [<a href=\"#ref-22\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 22 w bibliografii\">22<\/a>]<\/sup>. Pokazuje to, \u017ce przetrwanie takich organizacji zale\u017cy r\u00f3wnocze\u015bnie od zasob\u00f3w wewn\u0119trznych i od otoczenia. Z kolei przegl\u0105d zakresowy dotycz\u0105cy inicjatyw \u017cywieniowych w zdrowiu publicznym wskazuje, \u017ce struktury przedsi\u0119biorstw spo\u0142ecznych s\u0105 potencjalnym rozwi\u0105zaniem problemu utrzymania finansowania inicjatyw prozdrowotnych, poniewa\u017c mog\u0105 generowa\u0107 przychody i jednocze\u015bnie oddzia\u0142ywa\u0107 spo\u0142ecznie [<a href=\"#ref-23\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 23 w bibliografii\">23<\/a>]<\/sup>.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Wnioski praktyczne dla organizacji pozarz\u0105dowych<\/h2>\nPoni\u017csze wnioski stanowi\u0105 syntez\u0119 autora opart\u0105 na om\u00f3wionych badaniach i nie maj\u0105 charakteru porady prawnej ani podatkowej:<\/p>\n<ul style=\"margin-bottom: 25px; padding-left: 20px; line-height: 1.8;\">\n<li>ustali\u0107 hierarchi\u0119 cel\u00f3w<\/strong> \u2013 jasno okre\u015bli\u0107, \u017ce przychody s\u0142u\u017c\u0105 misji, a nie odwrotnie, co ogranicza ryzyko dryfu [<a href=\"#ref-17\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 17 w bibliografii\">17<\/a>]<\/sup>,<\/li>\n<li>mierzy\u0107 efekty spo\u0142eczne i finansowe r\u00f3wnolegle<\/strong> \u2013 oraz regularnie sprawdza\u0107, czy wska\u017aniki nie pomijaj\u0105 istotnych grup interesariuszy [<a href=\"#ref-18\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 18 w bibliografii\">18<\/a>]<\/sup>,<\/li>\n<li>dba\u0107 o nadz\u00f3r i to\u017csamo\u015b\u0107 organizacji<\/strong> \u2013 przez rol\u0119 zarz\u0105du, polityk\u0119 zatrudniania i wsp\u00f3ln\u0105 kultur\u0119 pracy [<a href=\"#ref-17\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 17 w bibliografii\">17<\/a>,<a href=\"#ref-19\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 19 w bibliografii\">19<\/a>]<\/sup>,<\/li>\n<li>uwzgl\u0119dnia\u0107 kontekst lokalny<\/strong> \u2013 rozwi\u0105zania sprawdzone w innych krajach nie musz\u0105 dzia\u0142a\u0107 w polskich warunkach prawnych i spo\u0142ecznych [<a href=\"#ref-13\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 13 w bibliografii\">13<\/a>]<\/sup>,<\/li>\n<li>ostro\u017cnie komunikowa\u0107 wyniki SROI<\/strong> \u2013 podaj\u0105c za\u0142o\u017cenia i ograniczenia metody [<a href=\"#ref-20\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 20 w bibliografii\">20<\/a>]<\/sup>.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Ograniczenia przegl\u0105du<\/h2>\nArtyku\u0142 ma charakter przegl\u0105du narracyjnego, a nie systematycznego, i opiera si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na publikacjach angloj\u0119zycznych oraz danych statystyki publicznej. Definicje przedsi\u0119biorstwa spo\u0142ecznego r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy krajami, a dane GUS bywaj\u0105 aktualizowane, co ogranicza por\u00f3wnywalno\u015b\u0107. Cz\u0119\u015b\u0107 przywo\u0142anych opracowa\u0144 to raporty instytucjonalne, a nie recenzowane badania empiryczne.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Podsumowanie<\/h2>\nCzy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne? Dost\u0119pne badania pozwalaj\u0105 odpowiedzie\u0107: mo\u017ce, pod warunkami. Przedsi\u0119biorstwa spo\u0142eczne, zw\u0142aszcza integracji zawodowej, wykazuj\u0105 obiecuj\u0105ce efekty, ale ich udokumentowanie jest ograniczone, a najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem pozostaje dryf misji. R\u00f3wnie wa\u017cne s\u0105 rzetelny pomiar oraz sprzyjaj\u0105ce otoczenie instytucjonalne, kt\u00f3rego budow\u0119 w Europie wspiera zalecenie Rady z 2023 r. [<a href=\"#ref-10\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 10 w bibliografii\">10<\/a>]<\/sup>.<\/p>\nTa obserwacja jest zgodna z tym, co na co dzie\u0144 widzimy w pracy Fundacji Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka. Fundacja dzia\u0142a w trzech obszarach: wspiera osoby w trudnej sytuacji \u017cyciowej, chroni \u015brodowisko i pomaga zwierz\u0119tom oraz rozwija edukacj\u0119, przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 i coaching, tworz\u0105c warunki dla samodzielno\u015bci i kreatywno\u015bci. Wnioski z przegl\u0105du wpisuj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnie w trzeci filar, poniewa\u017c pokazuj\u0105, \u017ce trwa\u0142a zmiana spo\u0142eczna wymaga jednoczesnego dzia\u0142ania na kilku poziomach:<\/p>\n<ul style=\"margin-bottom: 25px; padding-left: 20px; line-height: 1.8;\">\n<li>wsparcia dora\u017anego<\/strong> \u2013 pomocy osobom, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 w potrzebie,<\/li>\n<li>edukacji i przedsi\u0119biorczo\u015bci<\/strong> \u2013 budowania umiej\u0119tno\u015bci prowadz\u0105cych do samodzielno\u015bci,<\/li>\n<li>rzetelnego mierzenia efekt\u00f3w<\/strong> \u2013 aby wiedzie\u0107, kt\u00f3re dzia\u0142ania rzeczywi\u015bcie pomagaj\u0105,<\/li>\n<li>ochrony \u015brodowiska i zwierz\u0105t<\/strong> \u2013 poniewa\u017c dobrostan ludzi, zwierz\u0105t i przyrody jest ze sob\u0105 powi\u0105zany.<\/li>\n<\/ul>\n <\/p>\n<div style=\"text-align: center; margin-top: 40px; margin-bottom: 40px;\">\n <a href=\"https:\/\/zrzutka.pl\/kt2t2s\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"display: inline-block; background-color: #1a5fa0; color: #ffffff; text-decoration: none; padding: 15px 40px; border-radius: 5px; font-weight: 600; font-size: 16px;\">Wspom\u00f3\u017c Fundacj\u0119 – Przeka\u017c Darowizn\u0119<\/a>\n <\/div>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Bibliografia i \u017ar\u00f3d\u0142a<\/h2>\n<ol style=\"margin-bottom: 25px; padding-left: 20px; line-height: 1.8;\">\n<li id=\"ref-1\">Defourny, J., & Nyssens, M. (2010). Conceptions of social enterprise and social entrepreneurship in Europe and the United States: Convergences and divergences. Journal of Social Entrepreneurship, 1<\/em>(1), 32\u201353. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1080\/19420670903442053\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.1080\/19420670903442053<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-2\">Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej. Czym jest ekonomia spo\u0142eczna.<\/em> Portal gov.pl. <a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/web\/rodzina\/ekonomia-spoleczna-i-solidarna-1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/www.gov.pl\/web\/rodzina\/ekonomia-spoleczna-i-solidarna-1<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-3\">Battilana, J., & Lee, M. (2014). Advancing research on hybrid organizing \u2013 Insights from the study of social enterprises. Academy of Management Annals, 8<\/em>(1), 397\u2013441. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.5465\/19416520.2014.893615\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.5465\/19416520.2014.893615<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-4\">G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny (2024). Podmioty ekonomii spo\u0142ecznej w 2023 r.<\/em> Informacja sygnalna (z p\u00f3\u017aniejsz\u0105 aktualizacj\u0105 danych o sp\u00f3\u0142dzielniach). GUS, Warszawa. <a href=\"https:\/\/stat.gov.pl\/obszary-tematyczne\/gospodarka-spoleczna-wolontariat\/gospodarka-spoleczna-trzeci-sektor\/podmioty-ekonomii-spolecznej-w-2023-r-,23,2.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/stat.gov.pl\/obszary-tematyczne\/gospodarka-spoleczna-wolontariat\/gospodarka-spoleczna-trzeci-sektor\/podmioty-ekonomii-spolecznej-w-2023-r-,23,2.html<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-5\">G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny (2026). Udzia\u0142 podmiot\u00f3w ekonomii spo\u0142ecznej w \u015bwiadczeniu us\u0142ug spo\u0142ecznych w latach 2022\u20132024.<\/em> Statystyki eksperymentalne, projekt \u201eEStakada\u201d. <a href=\"https:\/\/stat.gov.pl\/statystyki-eksperymentalne\/gospodarka-spoleczna\/udzial-podmiotow-ekonomii-spolecznej-w-swiadczeniu-uslug-spolecznych-w-latach-2022-2024,9,1.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/stat.gov.pl\/statystyki-eksperymentalne\/gospodarka-spoleczna\/udzial-podmiotow-ekonomii-spolecznej-w-swiadczeniu-uslug-spolecznych-w-latach-2022-2024,9,1.html<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-6\">G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny (2025). Dzia\u0142alno\u015b\u0107 organizacji pozarz\u0105dowych w 2024 r.<\/em> Informacja sygnalna. GUS, Warszawa. <a href=\"https:\/\/stat.gov.pl\/obszary-tematyczne\/gospodarka-spoleczna-wolontariat\/gospodarka-spoleczna-trzeci-sektor\/dzialalnosc-organizacji-pozarzadowych-w-2024-r-,3,11.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/stat.gov.pl\/obszary-tematyczne\/gospodarka-spoleczna-wolontariat\/gospodarka-spoleczna-trzeci-sektor\/dzialalnosc-organizacji-pozarzadowych-w-2024-r-,3,11.html<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-7\">Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii spo\u0142ecznej (Dz.U. 2022 poz. 1812).<\/li>\n<li id=\"ref-8\">Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej (2025). Informacja o funkcjonowaniu sp\u00f3\u0142dzielni socjalnych.<\/em> Opracowanie na podstawie danych KRS i GUS. <a href=\"https:\/\/www.zpp.pl\/storage\/library\/2025-10\/533a60c83b18bf5b9565ea6af4c4581b.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/www.zpp.pl\/storage\/library\/2025-10\/533a60c83b18bf5b9565ea6af4c4581b.pdf<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-9\">Komisja Europejska (2021). Budowanie gospodarki s\u0142u\u017c\u0105cej ludziom: plan dzia\u0142ania na rzecz gospodarki spo\u0142ecznej.<\/em> COM(2021) 778 final. <a href=\"https:\/\/eur-lex.europa.eu\/legal-content\/EN\/TXT\/?uri=CELEX%3A52021DC0778\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/eur-lex.europa.eu\/legal-content\/EN\/TXT\/?uri=CELEX%3A52021DC0778<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-10\">Rada Unii Europejskiej (2023). Zalecenie Rady w sprawie rozwijania warunk\u00f3w ramowych dla gospodarki spo\u0142ecznej<\/em> (przyj\u0119te 27 listopada 2023 r.). Dokument ST 13287\/2023. <a href=\"https:\/\/data.consilium.europa.eu\/doc\/document\/ST-13287-2023-INIT\/en\/pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/data.consilium.europa.eu\/doc\/document\/ST-13287-2023-INIT\/en\/pdf<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-11\">Quilloy, K., Newman, A., & Pyman, A. (2024). Antecedents of the social impact of social enterprises: A systematic review and agenda for future research. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly.<\/em> <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1177\/08997640231191794\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.1177\/08997640231191794<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-12\">Nuchian, S. i in. (2024). An investigation on social impact performance assessment of the social enterprises: Identification of an ideal social entrepreneurship model. Business Strategy & Development.<\/em> <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1002\/bsd2.305\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.1002\/bsd2.305<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-13\">Spanuth, A. i in. (2024). Exploring social enterprise legitimacy within ecosystems from an institutional approach: A systematic literature review and research agenda. International Journal of Management Reviews.<\/em> <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1111\/ijmr.12349\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.1111\/ijmr.12349<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-14\">Do employment-focused social enterprises provide a pathway out of disadvantage? An evidence review<\/em> (2019). Australian Policy Online. <a href=\"https:\/\/apo.org.au\/node\/251711\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/apo.org.au\/node\/251711<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-15\">Centre for Social Impact (2019). Social Enterprise: A people-centred approach to employment services.<\/em> <a href=\"https:\/\/assets.csi.edu.au\/assets\/research\/Social-Enterprise-A-People-Centred-Approach-to-Employment-Services-Report.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/assets.csi.edu.au\/assets\/research\/Social-Enterprise-A-People-Centred-Approach-to-Employment-Services-Report.pdf<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-16\">Perceptions of Health and Wellbeing Among Employees in a Work Integration Social Enterprise in Sweden<\/em> (2023). Annals of Global Health.<\/em> <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.5334\/aogh.4065\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.5334\/aogh.4065<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-17\">Ebrahim, A., Battilana, J., & Mair, J. (2014). The governance of social enterprises: Mission drift and accountability challenges in hybrid organizations. Research in Organizational Behavior, 34<\/em>, 81\u2013100. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.riob.2014.09.001\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.riob.2014.09.001<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-18\">Bruder, I. M. (2025). From mission drift to practice drift: Theorizing drift processes in social enterprises and beyond. Organization Studies.<\/em> <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1177\/01708406251314591\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.1177\/01708406251314591<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-19\">Battilana, J., & Dorado, S. (2010). Building sustainable hybrid organizations: The case of commercial microfinance organizations. Academy of Management Journal, 53<\/em>(6), 1419\u20131440. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.5465\/amj.2010.57318391\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.5465\/amj.2010.57318391<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-20\">Corvo, L., Pastore, L., Manti, A., & Iannaci, D. (2022). The social return on investment model: a systematic literature review. Meditari Accountancy Research, 30<\/em>(7). <a href=\"https:\/\/www.emerald.com\/medar\/article\/30\/7\/49\/282355\/The-social-return-on-investment-model-a-systematic\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/www.emerald.com\/medar\/article\/30\/7\/49\/282355\/The-social-return-on-investment-model-a-systematic<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-21\">Banke-Thomas, A. O., Madaj, B., Charles, A., & van den Broek, N. (2015). Social Return on Investment (SROI) methodology to account for value for money of public health interventions: a systematic review. BMC Public Health, 15<\/em>, 582. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1186\/s12889-015-1935-7\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.1186\/s12889-015-1935-7<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-22\">Resilience and sustainability of social enterprises: a systematic review and bibliometrics using PRISMA<\/em> (2025). Cogent Business & Management.<\/em> <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1080\/23311886.2025.2493777\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.1080\/23311886.2025.2493777<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-23\">Mission and money: A scoping review of social enterprise business models as a solution to sustaining health-promoting food and nutrition-based initiatives<\/em> (2025). BMC Public Health.<\/em> <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1186\/s12889-025-24891-7\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.1186\/s12889-025-24891-7<\/a><\/li>\n<\/ol>\n <\/p>\n<div style=\"background-color: #2d3748; color: #ffffff; padding: 24px; border-radius: 8px; margin-top: 40px; text-align: center;\">\n<h3 style=\"margin: 0 0 10px 0; font-size: 18px; color: #ffffff;\">Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka<\/h3>\nKRS: 0001156897<\/p>\n <a href=\"https:\/\/lsja.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" style=\"display: inline-block; background-color: #3182ce; color: #ffffff; text-decoration: none; padding: 10px 20px; border-radius: 5px; font-weight: 600; font-size: 14px;\">Odwied\u017a nasz\u0105 stron\u0119: lsja.pl<\/a>\n <\/div>\n <\/p>\n<div style=\"background-color: #ebf8ff; border: 1px solid #bee3f8; border-radius: 8px; padding: 20px; margin: 25px 0;\">\n<h3 style=\"margin-top: 0; color: #2c5282; font-size: 18px; font-weight: 600;\">Przeka\u017c 1,5% podatku<\/h3>\nJe\u015bli jeste\u015b podatnikiem PIT, mo\u017cesz przekaza\u0107 1,5% swojego podatku Fundacji Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka, wspieraj\u0105c nasze dzia\u0142ania na rzecz os\u00f3b w trudnej sytuacji, zwierz\u0105t, \u015brodowiska i edukacji.<\/p>\nKRS partnera: 0000270261<\/strong><\/p>\nCel szczeg\u00f3\u0142owy: LSJA 28646<\/strong><\/p>\n<\/p><\/div>\nArtyku\u0142 ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani finansowej. Przed podj\u0119ciem decyzji o formie prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci skonsultuj si\u0119 z prawnikiem lub doradc\u0105.<\/em><\/p>\n<\/div>\n \n<\/body> \n<\/html><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne? | LSJA Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka (LSJA) Autor: mgr in\u017c. Jakub Adamczyk Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne? Streszczenie Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u0142\u0105czy dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 z realizacj\u0105 cel\u00f3w spo\u0142ecznych, a jej znaczenie ro\u015bnie zar\u00f3wno w polityce Unii […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","footnotes":""},"categories":[21,5],"tags":[54,37,48],"class_list":["post-935","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykul","category-filar-iii-rozwoj-edukacji-przedsiebiorczosci-i-coachingu","tag-edukacja","tag-filar-3","tag-lsja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/935","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=935"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/935\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":938,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/935\/revisions\/938"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=935"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=935"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=935"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}

{"id":935,"date":"2026-10-28T09:15:00","date_gmt":"2026-10-28T09:15:00","guid":{"rendered":"https:\/\/lsja.pl\/?p=935"},"modified":"2026-10-12T05:34:51","modified_gmt":"2026-10-12T05:34:51","slug":"ekonomia-spoleczna-i-przedsiebiorczosc-spoleczna-czy-biznes-moze-rozwiazywac-problemy-spoleczne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lsja.pl\/en\/ekonomia-spoleczna-i-przedsiebiorczosc-spoleczna-czy-biznes-moze-rozwiazywac-problemy-spoleczne\/","title":{"rendered":"Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne?"},"content":{"rendered":"

\n
\n
\n
\n
\n Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne? | LSJA<\/title> \n <meta name=\"description\" content=\"Przegl\u0105d bada\u0144 o ekonomii spo\u0142ecznej i przedsi\u0119biorczo\u015bci spo\u0142ecznej: dane z Polski, ramy UE, dowody na wp\u0142yw spo\u0142eczny, ryzyko dryfu misji i pomiar SROI. Autor: mgr in\u017c. Jakub Adamczyk.\"> \n <meta name=\"keywords\" content=\"ekonomia spo\u0142eczna, przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna, przedsi\u0119biorstwo spo\u0142eczne, sp\u00f3\u0142dzielnie socjalne, dryf misji, SROI, organizacje hybrydowe, podmioty ekonomii spo\u0142ecznej, fundacja, GUS\"> \n <meta name=\"author\" content=\"mgr in\u017c. Jakub Adamczyk\"> \n <meta name=\"publisher\" content=\"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\"> \n <meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-image-preview:large, max-snippet:-1, max-video-preview:-1\"> \n <meta name=\"language\" content=\"Polish\">\n <link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/lsja.pl\/ekonomia-spoleczna-przedsiebiorczosc-spoleczna\/\">\n <link rel=\"alternate\" hreflang=\"pl\" href=\"https:\/\/lsja.pl\/ekonomia-spoleczna-przedsiebiorczosc-spoleczna\/\">\n  \n <meta property=\"og:title\" content=\"Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne?\"> \n <meta property=\"og:description\" content=\"Przegl\u0105d bada\u0144 o ekonomii spo\u0142ecznej i przedsi\u0119biorczo\u015bci spo\u0142ecznej: dane z Polski, ramy UE, dowody na wp\u0142yw spo\u0142eczny, ryzyko dryfu misji i pomiar SROI. Autor: mgr in\u017c. Jakub Adamczyk.\"> \n <meta property=\"og:type\" content=\"article\"> \n <meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/lsja.pl\/ekonomia-spoleczna-przedsiebiorczosc-spoleczna\/\"> \n <meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/lsja.pl\/logo.png\"> \n <meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\"> \n <meta property=\"og:site_name\" content=\"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\"> \n <meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-09-30\"> \n <meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-30\"> \n <meta property=\"article:author\" content=\"mgr in\u017c. Jakub Adamczyk\"> \n <meta property=\"article:section\" content=\"Ekonomia spo\u0142eczna\"> \n <meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\"> \n <meta name=\"twitter:title\" content=\"Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne?\"> \n <meta name=\"twitter:description\" content=\"Ekonomia spo\u0142eczna w Polsce i UE: skala, dowody na wp\u0142yw, dryf misji i pomiar SROI\"> \n <meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/lsja.pl\/logo.png\"><\/p>\n  \n <meta name=\"citation_title\" content=\"Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne?\"> \n <meta name=\"citation_author\" content=\"Adamczyk, Jakub\"> \n <meta name=\"citation_author_institution\" content=\"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\"> \n <meta name=\"citation_publication_date\" content=\"2026\/09\/30\"> \n <meta name=\"citation_online_date\" content=\"2026\/09\/30\"> \n <meta name=\"citation_publisher\" content=\"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\"> \n <meta name=\"citation_language\" content=\"pl\"> \n <meta name=\"citation_abstract_html_url\" content=\"https:\/\/lsja.pl\/ekonomia-spoleczna-przedsiebiorczosc-spoleczna\/\"> \n <meta name=\"citation_fulltext_html_url\" content=\"https:\/\/lsja.pl\/ekonomia-spoleczna-przedsiebiorczosc-spoleczna\/\"> \n <meta name=\"citation_keywords\" content=\"ekonomia spo\u0142eczna; przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna; przedsi\u0119biorstwo spo\u0142eczne; sp\u00f3\u0142dzielnie socjalne; dryf misji; SROI; organizacje hybrydowe; podmioty ekonomii spo\u0142ecznej; fundacja; GUS\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Defourny, J., & Nyssens, M. (2010). Conceptions of social enterprise and social entrepreneurship in Europe and the United States: Convergences and divergences. Journal of Social Entrepreneurship, 1(1), 32\u201353.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej. Czym jest ekonomia spo\u0142eczna. Portal gov.pl.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Battilana, J., & Lee, M. (2014). Advancing research on hybrid organizing \u2013 Insights from the study of social enterprises. Academy of Management Annals, 8(1), 397\u2013441.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny (2024). Podmioty ekonomii spo\u0142ecznej w 2023 r. Informacja sygnalna (z p\u00f3\u017aniejsz\u0105 aktualizacj\u0105 danych o sp\u00f3\u0142dzielniach). GUS, Warszawa.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny (2026). Udzia\u0142 podmiot\u00f3w ekonomii spo\u0142ecznej w \u015bwiadczeniu us\u0142ug spo\u0142ecznych w latach 2022\u20132024. Statystyki eksperymentalne, projekt \u201eEStakada\u201d.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny (2025). Dzia\u0142alno\u015b\u0107 organizacji pozarz\u0105dowych w 2024 r. Informacja sygnalna. GUS, Warszawa.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii spo\u0142ecznej (Dz.U. 2022 poz. 1812).\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej (2025). Informacja o funkcjonowaniu sp\u00f3\u0142dzielni socjalnych. Opracowanie na podstawie danych KRS i GUS.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Komisja Europejska (2021). Budowanie gospodarki s\u0142u\u017c\u0105cej ludziom: plan dzia\u0142ania na rzecz gospodarki spo\u0142ecznej. COM(2021) 778 final.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Rada Unii Europejskiej (2023). Zalecenie Rady w sprawie rozwijania warunk\u00f3w ramowych dla gospodarki spo\u0142ecznej (przyj\u0119te 27 listopada 2023 r.). Dokument ST 13287\/2023.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Quilloy, K., Newman, A., & Pyman, A. (2024). Antecedents of the social impact of social enterprises: A systematic review and agenda for future research. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Nuchian, S. i in. (2024). An investigation on social impact performance assessment of the social enterprises: Identification of an ideal social entrepreneurship model. Business Strategy & Development.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Spanuth, A. i in. (2024). Exploring social enterprise legitimacy within ecosystems from an institutional approach: A systematic literature review and research agenda. International Journal of Management Reviews.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Do employment-focused social enterprises provide a pathway out of disadvantage? An evidence review (2019). Australian Policy Online.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Centre for Social Impact (2019). Social Enterprise: A people-centred approach to employment services.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Perceptions of Health and Wellbeing Among Employees in a Work Integration Social Enterprise in Sweden (2023). Annals of Global Health.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Ebrahim, A., Battilana, J., & Mair, J. (2014). The governance of social enterprises: Mission drift and accountability challenges in hybrid organizations. Research in Organizational Behavior, 34, 81\u2013100.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Bruder, I. M. (2025). From mission drift to practice drift: Theorizing drift processes in social enterprises and beyond. Organization Studies.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Battilana, J., & Dorado, S. (2010). Building sustainable hybrid organizations: The case of commercial microfinance organizations. Academy of Management Journal, 53(6), 1419\u20131440.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Corvo, L., Pastore, L., Manti, A., & Iannaci, D. (2022). The social return on investment model: a systematic literature review. Meditari Accountancy Research, 30(7).\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Banke-Thomas, A. O., Madaj, B., Charles, A., & van den Broek, N. (2015). Social Return on Investment (SROI) methodology to account for value for money of public health interventions: a systematic review. BMC Public Health, 15, 582.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Resilience and sustainability of social enterprises: a systematic review and bibliometrics using PRISMA (2025). Cogent Business & Management.\"> \n <meta name=\"citation_reference\" content=\"Mission and money: A scoping review of social enterprise business models as a solution to sustaining health-promoting food and nutrition-based initiatives (2025). BMC Public Health.\"><\/p>\n  \n <meta name=\"DC.title\" content=\"Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne?\"> \n <meta name=\"DC.creator\" content=\"Adamczyk, Jakub\"> \n <meta name=\"DC.publisher\" content=\"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\"> \n <meta name=\"DC.date\" content=\"2026-09-30\"> \n <meta name=\"DC.language\" content=\"pl\"> \n <meta name=\"DC.type\" content=\"Text\"> \n <meta name=\"DC.identifier\" content=\"https:\/\/lsja.pl\/ekonomia-spoleczna-przedsiebiorczosc-spoleczna\/\"> \n <meta name=\"DC.description\" content=\"Przegl\u0105d bada\u0144 o ekonomii spo\u0142ecznej i przedsi\u0119biorczo\u015bci spo\u0142ecznej: dane z Polski, ramy UE, dowody na wp\u0142yw spo\u0142eczny, ryzyko dryfu misji i pomiar SROI. Autor: mgr in\u017c. Jakub Adamczyk.\"> \n <meta name=\"DC.subject\" content=\"ekonomia spo\u0142eczna, przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna, przedsi\u0119biorstwo spo\u0142eczne, sp\u00f3\u0142dzielnie socjalne, dryf misji, SROI, organizacje hybrydowe, podmioty ekonomii spo\u0142ecznej, fundacja, GUS\"><\/p>\n  \n <script type=\"application\/ld+json\">\n{\n \"@context\": \"https:\/\/schema.org\",\n \"@type\": \"ScholarlyArticle\",\n \"headline\": \"Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne?\",\n \"name\": \"Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne?\",\n \"description\": \"Przegl\u0105d bada\u0144 o ekonomii spo\u0142ecznej i przedsi\u0119biorczo\u015bci spo\u0142ecznej: dane z Polski, ramy UE, dowody na wp\u0142yw spo\u0142eczny, ryzyko dryfu misji i pomiar SROI. Autor: mgr in\u017c. Jakub Adamczyk.\",\n \"inLanguage\": \"pl-PL\",\n \"author\": {\n \"@type\": \"Person\",\n \"name\": \"mgr in\u017c. Jakub Adamczyk\",\n \"affiliation\": {\n \"@type\": \"Organization\",\n \"name\": \"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\",\n \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\"\n }\n },\n \"datePublished\": \"2026-09-30\",\n \"dateModified\": \"2026-09-30\",\n \"isAccessibleForFree\": true,\n \"keywords\": [\n \"ekonomia spo\u0142eczna\",\n \"przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna\",\n \"przedsi\u0119biorstwo spo\u0142eczne\",\n \"sp\u00f3\u0142dzielnie socjalne\",\n \"dryf misji\",\n \"SROI\",\n \"organizacje hybrydowe\",\n \"podmioty ekonomii spo\u0142ecznej\",\n \"fundacja\",\n \"GUS\"\n ],\n \"articleSection\": \"Ekonomia spo\u0142eczna\",\n \"mainEntityOfPage\": \"https:\/\/lsja.pl\/ekonomia-spoleczna-przedsiebiorczosc-spoleczna\/\",\n \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\/ekonomia-spoleczna-przedsiebiorczosc-spoleczna\/\",\n \"image\": \"https:\/\/lsja.pl\/logo.png\",\n \"publisher\": {\n \"@type\": \"Organization\",\n \"name\": \"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\",\n \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\",\n \"logo\": {\n \"@type\": \"ImageObject\",\n \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\/logo.png\"\n }\n },\n \"about\": [\n {\n \"@type\": \"Thing\",\n \"name\": \"Ekonomia spo\u0142eczna\"\n },\n {\n \"@type\": \"Thing\",\n \"name\": \"Przedsi\u0119biorstwo spo\u0142eczne\"\n }\n ],\n \"citation\": [\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Defourny, J., & Nyssens, M. (2010). Conceptions of social enterprise and social entrepreneurship in Europe and the United States: Convergences and divergences. Journal of Social Entrepreneurship, 1(1), 32\u201353.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1080\/19420670903442053\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej. Czym jest ekonomia spo\u0142eczna. Portal gov.pl.\",\n \"url\": \"https:\/\/www.gov.pl\/web\/rodzina\/ekonomia-spoleczna-i-solidarna-1\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Battilana, J., & Lee, M. (2014). Advancing research on hybrid organizing \u2013 Insights from the study of social enterprises. Academy of Management Annals, 8(1), 397\u2013441.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.5465\/19416520.2014.893615\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny (2024). Podmioty ekonomii spo\u0142ecznej w 2023 r. Informacja sygnalna (z p\u00f3\u017aniejsz\u0105 aktualizacj\u0105 danych o sp\u00f3\u0142dzielniach). GUS, Warszawa.\",\n \"url\": \"https:\/\/stat.gov.pl\/obszary-tematyczne\/gospodarka-spoleczna-wolontariat\/gospodarka-spoleczna-trzeci-sektor\/podmioty-ekonomii-spolecznej-w-2023-r-,23,2.html\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny (2026). Udzia\u0142 podmiot\u00f3w ekonomii spo\u0142ecznej w \u015bwiadczeniu us\u0142ug spo\u0142ecznych w latach 2022\u20132024. Statystyki eksperymentalne, projekt \u201eEStakada\u201d.\",\n \"url\": \"https:\/\/stat.gov.pl\/statystyki-eksperymentalne\/gospodarka-spoleczna\/udzial-podmiotow-ekonomii-spolecznej-w-swiadczeniu-uslug-spolecznych-w-latach-2022-2024,9,1.html\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny (2025). Dzia\u0142alno\u015b\u0107 organizacji pozarz\u0105dowych w 2024 r. Informacja sygnalna. GUS, Warszawa.\",\n \"url\": \"https:\/\/stat.gov.pl\/obszary-tematyczne\/gospodarka-spoleczna-wolontariat\/gospodarka-spoleczna-trzeci-sektor\/dzialalnosc-organizacji-pozarzadowych-w-2024-r-,3,11.html\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii spo\u0142ecznej (Dz.U. 2022 poz. 1812).\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej (2025). Informacja o funkcjonowaniu sp\u00f3\u0142dzielni socjalnych. Opracowanie na podstawie danych KRS i GUS.\",\n \"url\": \"https:\/\/www.zpp.pl\/storage\/library\/2025-10\/533a60c83b18bf5b9565ea6af4c4581b.pdf\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Komisja Europejska (2021). Budowanie gospodarki s\u0142u\u017c\u0105cej ludziom: plan dzia\u0142ania na rzecz gospodarki spo\u0142ecznej. COM(2021) 778 final.\",\n \"url\": \"https:\/\/eur-lex.europa.eu\/legal-content\/EN\/TXT\/?uri=CELEX%3A52021DC0778\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Rada Unii Europejskiej (2023). Zalecenie Rady w sprawie rozwijania warunk\u00f3w ramowych dla gospodarki spo\u0142ecznej (przyj\u0119te 27 listopada 2023 r.). Dokument ST 13287\/2023.\",\n \"url\": \"https:\/\/data.consilium.europa.eu\/doc\/document\/ST-13287-2023-INIT\/en\/pdf\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Quilloy, K., Newman, A., & Pyman, A. (2024). Antecedents of the social impact of social enterprises: A systematic review and agenda for future research. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1177\/08997640231191794\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Nuchian, S. i in. (2024). An investigation on social impact performance assessment of the social enterprises: Identification of an ideal social entrepreneurship model. Business Strategy & Development.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1002\/bsd2.305\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Spanuth, A. i in. (2024). Exploring social enterprise legitimacy within ecosystems from an institutional approach: A systematic literature review and research agenda. International Journal of Management Reviews.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1111\/ijmr.12349\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Do employment-focused social enterprises provide a pathway out of disadvantage? An evidence review (2019). Australian Policy Online.\",\n \"url\": \"https:\/\/apo.org.au\/node\/251711\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Centre for Social Impact (2019). Social Enterprise: A people-centred approach to employment services.\",\n \"url\": \"https:\/\/assets.csi.edu.au\/assets\/research\/Social-Enterprise-A-People-Centred-Approach-to-Employment-Services-Report.pdf\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Perceptions of Health and Wellbeing Among Employees in a Work Integration Social Enterprise in Sweden (2023). Annals of Global Health.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.5334\/aogh.4065\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Ebrahim, A., Battilana, J., & Mair, J. (2014). The governance of social enterprises: Mission drift and accountability challenges in hybrid organizations. Research in Organizational Behavior, 34, 81\u2013100.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.riob.2014.09.001\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Bruder, I. M. (2025). From mission drift to practice drift: Theorizing drift processes in social enterprises and beyond. Organization Studies.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1177\/01708406251314591\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Battilana, J., & Dorado, S. (2010). Building sustainable hybrid organizations: The case of commercial microfinance organizations. Academy of Management Journal, 53(6), 1419\u20131440.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.5465\/amj.2010.57318391\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Corvo, L., Pastore, L., Manti, A., & Iannaci, D. (2022). The social return on investment model: a systematic literature review. Meditari Accountancy Research, 30(7).\",\n \"url\": \"https:\/\/www.emerald.com\/medar\/article\/30\/7\/49\/282355\/The-social-return-on-investment-model-a-systematic\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Banke-Thomas, A. O., Madaj, B., Charles, A., & van den Broek, N. (2015). Social Return on Investment (SROI) methodology to account for value for money of public health interventions: a systematic review. BMC Public Health, 15, 582.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1186\/s12889-015-1935-7\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Resilience and sustainability of social enterprises: a systematic review and bibliometrics using PRISMA (2025). Cogent Business & Management.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1080\/23311886.2025.2493777\"\n },\n {\n \"@type\": \"CreativeWork\",\n \"name\": \"Mission and money: A scoping review of social enterprise business models as a solution to sustaining health-promoting food and nutrition-based initiatives (2025). BMC Public Health.\",\n \"url\": \"https:\/\/doi.org\/10.1186\/s12889-025-24891-7\"\n }\n ]\n}\n <\/script> \n <script type=\"application\/ld+json\">\n{\n \"@context\": \"https:\/\/schema.org\",\n \"@type\": \"Article\",\n \"headline\": \"Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne?\",\n \"image\": \"https:\/\/lsja.pl\/logo.png\",\n \"datePublished\": \"2026-09-30\",\n \"dateModified\": \"2026-09-30\",\n \"inLanguage\": \"pl-PL\",\n \"mainEntityOfPage\": \"https:\/\/lsja.pl\/ekonomia-spoleczna-przedsiebiorczosc-spoleczna\/\",\n \"author\": {\n \"@type\": \"Person\",\n \"name\": \"mgr in\u017c. Jakub Adamczyk\"\n },\n \"publisher\": {\n \"@type\": \"Organization\",\n \"name\": \"Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka\",\n \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\",\n \"logo\": {\n \"@type\": \"ImageObject\",\n \"url\": \"https:\/\/lsja.pl\/logo.png\"\n }\n },\n \"description\": \"Przegl\u0105d bada\u0144 o ekonomii spo\u0142ecznej i przedsi\u0119biorczo\u015bci spo\u0142ecznej: dane z Polski, ramy UE, dowody na wp\u0142yw spo\u0142eczny, ryzyko dryfu misji i pomiar SROI. Autor: mgr in\u017c. Jakub Adamczyk.\"\n}\n <\/script> \n <script type=\"application\/ld+json\">\n{\n \"@context\": \"https:\/\/schema.org\",\n \"@type\": \"BreadcrumbList\",\n \"itemListElement\": [\n {\n \"@type\": \"ListItem\",\n \"position\": 1,\n \"name\": \"Fundacja LSJA\",\n \"item\": \"https:\/\/lsja.pl\"\n },\n {\n \"@type\": \"ListItem\",\n \"position\": 2,\n \"name\": \"Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne?\",\n \"item\": \"https:\/\/lsja.pl\/ekonomia-spoleczna-przedsiebiorczosc-spoleczna\/\"\n }\n ]\n}\n <\/script> \n<\/head> \n<body><\/p>\n<\/p>\n<div class=\"wp-post-lsja\" style=\"font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Roboto, Helvetica, Arial, sans-serif; color: #2d3748; line-height: 1.7; font-size: 16px;\">\n <\/p>\n<div style=\"background-color: #f7fafc; border-left: 5px solid #2b6cb0; padding: 20px 24px; margin-bottom: 30px; border-radius: 0 8px 8px 0;\">\nFundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka (LSJA)<\/p>\nAutor: mgr in\u017c. Jakub Adamczyk<\/strong><\/p>\n<\/p><\/div>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne?<\/h2>\n<div style=\"background-color: #ebf8ff; border: 1px solid #bee3f8; border-radius: 8px; padding: 20px; margin: 25px 0;\">\n<h3 style=\"margin-top: 0; color: #2c5282; font-size: 18px; font-weight: 600;\">Streszczenie<\/h3>\nPrzedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u0142\u0105czy dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 z realizacj\u0105 cel\u00f3w spo\u0142ecznych, a jej znaczenie ro\u015bnie zar\u00f3wno w polityce Unii Europejskiej, jak i w polskim prawie. W artykule przedstawiono przegl\u0105d narracyjny najnowszej literatury dotycz\u0105cej poj\u0119cia ekonomii spo\u0142ecznej, jej skali w Polsce, ram europejskich, dowod\u00f3w na wp\u0142yw spo\u0142eczny, ryzyka dryfu misji oraz metod pomiaru warto\u015bci spo\u0142ecznej (SROI). Z przegl\u0105du wynika, \u017ce dowody na skuteczno\u015b\u0107 przedsi\u0119biorstw spo\u0142ecznych s\u0105 obiecuj\u0105ce, ale opieraj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na studiach przypadku i ma\u0142ych pr\u00f3bach, a odpowied\u017a na tytu\u0142owe pytanie zale\u017cy od modelu zarz\u0105dzania, kontekstu instytucjonalnego i rzetelno\u015bci pomiaru efekt\u00f3w. <\/p>\nS\u0142owa kluczowe:<\/strong> ekonomia spo\u0142eczna, przedsi\u0119biorstwo spo\u0142eczne, organizacje hybrydowe, dryf misji, SROI, sp\u00f3\u0142dzielnie socjalne.<\/p>\n<\/p><\/div>\nCzy przedsi\u0119biorstwo mo\u017ce jednocze\u015bnie zarabia\u0107 i rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne, takie jak d\u0142ugotrwa\u0142e bezrobocie, wykluczenie os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami czy brak us\u0142ug lokalnych? Zwolennicy ekonomii spo\u0142ecznej odpowiadaj\u0105, \u017ce tak, pod warunkiem \u017ce zysk jest \u015brodkiem, a nie celem. Sceptycy wskazuj\u0105 na ryzyko, \u017ce presja rynkowa stopniowo wypiera misj\u0119. Niniejszy artyku\u0142 zestawia dost\u0119pne dane i wyniki bada\u0144, aby uporz\u0105dkowa\u0107 t\u0119 dyskusj\u0119, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem sytuacji w Polsce.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Czym jest ekonomia spo\u0142eczna? Ramy poj\u0119ciowe<\/h2>\nEkonomia spo\u0142eczna nie ma jednej, powszechnie przyj\u0119tej definicji. W uj\u0119ciu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej jest to sfera aktywno\u015bci obywatelskiej, kt\u00f3ra poprzez dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 i po\u017cytku publicznego s\u0142u\u017cy integracji zawodowej i spo\u0142ecznej os\u00f3b zagro\u017conych marginalizacj\u0105, tworzeniu miejsc pracy, \u015bwiadczeniu us\u0142ug spo\u0142ecznych oraz rozwojowi lokalnemu. Kluczowe jest to, \u017ce zyski nie podlegaj\u0105 podzia\u0142owi mi\u0119dzy w\u0142a\u015bcicieli, lecz s\u0105 przeznaczane na cele spo\u0142eczne lub na rzecz wsp\u00f3lnoty [<a href=\"#ref-2\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 2 w bibliografii\">2<\/a>]<\/sup>.<\/p>\nW literaturze mi\u0119dzynarodowej Defourny i Nyssens por\u00f3wnuj\u0105 europejskie i ameryka\u0144skie sposoby rozumienia przedsi\u0119biorstwa spo\u0142ecznego. W uproszczeniu, podej\u015bcie ameryka\u0144skie silniej akcentuje przychody z dzia\u0142alno\u015bci rynkowej i rol\u0119 indywidualnego innowatora, podczas gdy podej\u015bcie europejskie k\u0142adzie nacisk na wymiar zbiorowy, zarz\u0105dzanie partycypacyjne i ograniczenia w podziale zysku [<a href=\"#ref-1\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 1 w bibliografii\">1<\/a>]<\/sup>. R\u00f3\u017cnice te t\u0142umacz\u0105, dlaczego por\u00f3wnywanie statystyk mi\u0119dzy krajami wymaga ostro\u017cno\u015bci.<\/p>\nWsp\u00f3lnym mianownikiem jest hybrydowo\u015b\u0107. Battilana i Lee opisuj\u0105 przedsi\u0119biorstwa spo\u0142eczne jako organizacje \u0142\u0105cz\u0105ce elementy r\u00f3\u017cnych form organizacyjnych, na przyk\u0142ad organizacji niekomercyjnej i przedsi\u0119biorstwa, co stwarza zar\u00f3wno szanse (dost\u0119p do przychod\u00f3w w\u0142asnych), jak i napi\u0119cia (konkuruj\u0105ce cele i oczekiwania interesariuszy) [<a href=\"#ref-3\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 3 w bibliografii\">3<\/a>]<\/sup>.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Skala i regulacje w Polsce<\/h2>\nWed\u0142ug danych G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Statystycznego w 2023 r. aktywn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 prowadzi\u0142o 106,2 tys. podmiot\u00f3w ekonomii spo\u0142ecznej [<a href=\"#ref-4\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 4 w bibliografii\">4<\/a>]<\/sup>. Do tej kategorii GUS zalicza organizacje pozarz\u0105dowe (stowarzyszenia, fundacje, ko\u0142a gospody\u0144 wiejskich i inne), sp\u00f3\u0142dzielnie (socjalne, pracy oraz inwalid\u00f3w i niewidomych), a w\u015br\u00f3d nich wyr\u00f3\u017cnia przedsi\u0119biorstwa spo\u0142eczne [<a href=\"#ref-5\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 5 w bibliografii\">5<\/a>]<\/sup>. Wybrane dane zestawiono w tabeli.<\/p>\n<div style=\"overflow-x: auto; margin: 25px 0;\">\n<table style=\"border-collapse: collapse; width: 100%; font-size: 15px;\">\n<caption style=\"caption-side: top; text-align: left; font-weight: 600; color: #1a365d; padding-bottom: 8px;\">Tabela 1. Wybrane dane o ekonomii spo\u0142ecznej i organizacjach pozarz\u0105dowych w Polsce<\/caption>\n<thead>\n<tr>\n<th style=\"text-align: left; padding: 10px 12px; background-color: #edf2f7; color: #1a365d; border: 1px solid #e2e8f0;\">Wska\u017anik<\/th>\n<th style=\"text-align: left; padding: 10px 12px; background-color: #edf2f7; color: #1a365d; border: 1px solid #e2e8f0;\">Warto\u015b\u0107<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">Aktywne podmioty ekonomii spo\u0142ecznej (2023)<\/td>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">106,2 tys. [<a href=\"#ref-4\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 4 w bibliografii\">4<\/a>]<\/sup><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">Zatrudnieni na podstawie stosunku pracy (2023)<\/td>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">210,9 tys. [<a href=\"#ref-4\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 4 w bibliografii\">4<\/a>]<\/sup><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">w tym osoby z grup zagro\u017conych wykluczeniem spo\u0142ecznym (2023)<\/td>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">27,2 tys. [<a href=\"#ref-4\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 4 w bibliografii\">4<\/a>]<\/sup><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">Roczne przychody podmiot\u00f3w (2023)<\/td>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">55,6 mld z\u0142 [<a href=\"#ref-4\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 4 w bibliografii\">4<\/a>]<\/sup><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">Organizacje pozarz\u0105dowe og\u00f3\u0142em (2024)<\/td>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">113,1 tys., o 7,7% wi\u0119cej ni\u017c w 2023 r. [<a href=\"#ref-6\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 6 w bibliografii\">6<\/a>]<\/sup><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">Udzia\u0142 fundacji w\u015br\u00f3d organizacji pozarz\u0105dowych (2024)<\/td>\n<td style=\"padding: 10px 12px; border: 1px solid #e2e8f0;\">19,8% [<a href=\"#ref-6\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 6 w bibliografii\">6<\/a>]<\/sup><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/div>\nWarto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce polska ekonomia spo\u0142eczna to w przewa\u017caj\u0105cej mierze organizacje pozarz\u0105dowe. W danych resortu rodziny za 2019 r. na 91,4 tys. podmiot\u00f3w przypada\u0142o 88,7 tys. organizacji pozarz\u0105dowych i tylko 1,4 tys. sp\u00f3\u0142dzielni, w tym 0,9 tys. sp\u00f3\u0142dzielni socjalnych [<a href=\"#ref-2\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 2 w bibliografii\">2<\/a>]<\/sup>. Oznacza to, \u017ce dyskusja o \u201ebiznesie spo\u0142ecznym\u201d w Polsce dotyczy w praktyce niewielkiego segmentu sektora, a znaczna cz\u0119\u015b\u0107 jego aktywno\u015bci ma charakter po\u017cytku publicznego, a nie sprzeda\u017cy rynkowej.<\/p>\nIstotn\u0105 zmian\u0105 by\u0142a ustawa o ekonomii spo\u0142ecznej z 2022 r., kt\u00f3ra uregulowa\u0142a to poj\u0119cie i wprowadzi\u0142a status przedsi\u0119biorstwa spo\u0142ecznego [<a href=\"#ref-7\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 7 w bibliografii\">7<\/a>,<a href=\"#ref-8\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 8 w bibliografii\">8<\/a>]<\/sup>. Z informacji resortu wynika, \u017ce status ten uzyska\u0142o 19 sp\u00f3\u0142dzielni socjalnych w 2022 r., 337 w 2023 r. i 74 w 2024 r. [<a href=\"#ref-8\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 8 w bibliografii\">8<\/a>]<\/sup>. Taki przebieg sugeruje intensywne wnioskowanie po wej\u015bciu przepis\u00f3w w \u017cycie, a nast\u0119pnie wyhamowanie, cho\u0107 na podstawie samych tych liczb nie mo\u017cna wyci\u0105ga\u0107 wniosk\u00f3w o przyczynach.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Europejskie ramy polityczne<\/h2>\nW grudniu 2021 r. Komisja Europejska przyj\u0119\u0142a plan dzia\u0142ania na rzecz gospodarki spo\u0142ecznej, w kt\u00f3rym zapowiedzia\u0142a m.in. zalecenie Rady dotycz\u0105ce warunk\u00f3w ramowych oraz prace nad prostymi, standardowymi metodykami oceny wp\u0142ywu spo\u0142ecznego [<a href=\"#ref-9\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 9 w bibliografii\">9<\/a>]<\/sup>. Rada Unii Europejskiej przyj\u0119\u0142a takie zalecenie 27 listopada 2023 r. [<a href=\"#ref-10\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 10 w bibliografii\">10<\/a>]<\/sup>. Obejmuje ono zatrudnienie i w\u0142\u0105czenie spo\u0142eczne, dost\u0119p do finansowania, zam\u00f3wienia publiczne, pomoc pa\u0144stwa, opodatkowanie, pomiar wp\u0142ywu spo\u0142ecznego oraz dane i statystyk\u0119, a pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie s\u0105 wzywane do przyj\u0119cia lub aktualizacji krajowych strategii dla gospodarki spo\u0142ecznej [<a href=\"#ref-10\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 10 w bibliografii\">10<\/a>]<\/sup>.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Co m\u00f3wi\u0105 badania o wp\u0142ywie spo\u0142ecznym przedsi\u0119biorstw spo\u0142ecznych?<\/h2>\nSystematyczny przegl\u0105d 52 bada\u0144, przeprowadzony przez Quilloy, Newmana i Pyman, dotyczy\u0142 czynnik\u00f3w sprzyjaj\u0105cych wp\u0142ywowi spo\u0142ecznemu przedsi\u0119biorstw spo\u0142ecznych. Autorzy wskazali, \u017ce pomijanym w literaturze obszarem jest otoczenie instytucjonalne i zewn\u0119trzne, a \u017cadne z analizowanych bada\u0144 nie bada\u0142o wp\u0142ywu kapita\u0142u ludzkiego, mimo \u017ce dla organizacji o ograniczonych zasobach finansowych jest on kluczowym zasobem [<a href=\"#ref-11\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 11 w bibliografii\">11<\/a>]<\/sup>. Innymi s\u0142owy, wiemy stosunkowo du\u017co o tym, \u017ce przedsi\u0119biorstwa spo\u0142eczne mog\u0105 tworzy\u0107 warto\u015b\u0107, a mniej o tym, dlaczego jedne robi\u0105 to skuteczniej ni\u017c inne.<\/p>\nBadanie por\u00f3wnawcze pi\u0119ciu wybranych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 spo\u0142ecznych wykaza\u0142o warto\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 w postaci wzmocnienia ekonomicznego, poprawy sytuacji spo\u0142eczno\u015bci, rozwoju zawodowego i wzmocnienia politycznego beneficjent\u00f3w, ale tak\u017ce istotne r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy przypadkami w powi\u0105zaniu nak\u0142ad\u00f3w, dzia\u0142a\u0144, rezultat\u00f3w i wp\u0142ywu [<a href=\"#ref-12\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 12 w bibliografii\">12<\/a>]<\/sup>. Wyniki opartych na kilku przypadkach analiz nie mog\u0105 by\u0107 uog\u00f3lniane na ca\u0142y sektor. Znaczenie ma tak\u017ce kontekst: przegl\u0105d dotycz\u0105cy legitymizacji przedsi\u0119biorstw spo\u0142ecznych podkre\u015bla, \u017ce strategie zdobywania uznania r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od poziomu rozwoju gospodarczego i struktury politycznej kraju, a pomini\u0119cie kontekstu prowadzi do b\u0142\u0119dnej interpretacji wynik\u00f3w [<a href=\"#ref-13\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 13 w bibliografii\">13<\/a>]<\/sup>.<\/p>\nNajlepiej udokumentowan\u0105 grup\u0105 s\u0105 przedsi\u0119biorstwa integracji zawodowej (WISE), zatrudniaj\u0105ce osoby o utrudnionym dost\u0119pie do rynku pracy. Przegl\u0105d dowod\u00f3w z 2019 r. konkluduje, \u017ce przedsi\u0119wzi\u0119cia ukierunkowane na zatrudnienie wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z wysokimi kosztami pocz\u0105tkowymi, ale tak\u017ce z wysokim zwrotem, zastrzegaj\u0105c jednak brak bada\u0144 por\u00f3wnawczych z innymi rozwi\u0105zaniami, dominacj\u0119 ma\u0142ych pr\u00f3b i niewiele bada\u0144 d\u0142ugoterminowych [<a href=\"#ref-14\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 14 w bibliografii\">14<\/a>]<\/sup>. Raport australijskiego Centre for Social Impact wskazuje, \u017ce takie przedsi\u0119biorstwa mog\u0105 osi\u0105ga\u0107 lepsze wyniki ni\u017c standardowe us\u0142ugi zatrudnieniowe w przypadku os\u00f3b w bardzo trudnej sytuacji, poniewa\u017c dopasowuj\u0105 wsparcie do indywidualnych potrzeb [<a href=\"#ref-15\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 15 w bibliografii\">15<\/a>]<\/sup>. Badanie jako\u015bciowe w szwedzkim WISE, oparte na 16 wywiadach, analizuje postrzeganie zdrowia i dobrostanu przez pracownik\u00f3w, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do wcze\u015bniejszych prac wi\u0105\u017c\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 takich przedsi\u0119biorstw z lepszym dobrostanem [<a href=\"#ref-16\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 16 w bibliografii\">16<\/a>]<\/sup>. S\u0105 to jednak dane kontekstowe i w du\u017cej mierze opisowe, dlatego nie dowodz\u0105 zwi\u0105zku przyczynowego.<\/p>\n<div style=\"background-color: #ebf8ff; border: 1px solid #bee3f8; border-radius: 8px; padding: 20px; margin: 25px 0;\">\n<h3 style=\"margin-top: 0; color: #2c5282; font-size: 18px; font-weight: 600;\">Jak czyta\u0107 te wyniki<\/h3>\nDotychczasowe dowody uprawniaj\u0105 do ostro\u017cnego wniosku, \u017ce przedsi\u0119biorstwa integracji zawodowej mog\u0105 przynosi\u0107 korzy\u015bci osobom w trudnej sytuacji. Nie uprawniaj\u0105 natomiast do twierdzenia, \u017ce model przedsi\u0119biorstwa spo\u0142ecznego jest z natury skuteczniejszy od innych form pomocy. Brakuje bada\u0144 por\u00f3wnawczych i d\u0142ugoterminowych [<a href=\"#ref-14\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 14 w bibliografii\">14<\/a>]<\/sup>.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Dylemat misji i zysku: ryzyko dryfu misji<\/h2>\nNajcz\u0119\u015bciej opisywanym zagro\u017ceniem dla organizacji hybrydowych jest dryf misji, czyli stopniowe przesuwanie priorytet\u00f3w w stron\u0119 przychod\u00f3w kosztem celu spo\u0142ecznego. Ebrahim, Battilana i Mair wskazuj\u0105, \u017ce ryzyko to jest szczeg\u00f3lnie dotkliwe w przedsi\u0119biorstwach spo\u0142ecznych, poniewa\u017c utrata misji podwa\u017ca sam sens ich istnienia. Omawiaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci i ograniczenia nowych form prawnych oraz podkre\u015blaj\u0105 rol\u0119 zarz\u0105d\u00f3w w godzeniu konkuruj\u0105cych cel\u00f3w [<a href=\"#ref-17\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 17 w bibliografii\">17<\/a>]<\/sup>.<\/p>\nNowsza literatura wprowadza dodatkowe rozr\u00f3\u017cnienia. Bruder opisuje m.in. \u201ecz\u0119\u015bciowy dryf misji\u201d, w kt\u00f3rym organizacja koncentruje praktyki na poprawie mierzonych wska\u017anik\u00f3w spo\u0142ecznych kosztem interesariuszy, kt\u00f3rych te wska\u017aniki nie obejmuj\u0105 [<a href=\"#ref-18\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 18 w bibliografii\">18<\/a>]<\/sup>. Mo\u017cna st\u0105d wnioskowa\u0107, \u017ce sam pomiar wp\u0142ywu nie chroni przed dryfem, a \u017ale dobrane wska\u017aniki mog\u0105 go pog\u0142\u0119bia\u0107.<\/p>\nBattilana i Dorado, analizuj\u0105c komercyjne organizacje mikrofinansowe, pokazali z kolei, \u017ce r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy celami mo\u017cna utrzyma\u0107 poprzez \u015bwiadome kszta\u0142towanie wsp\u00f3lnej to\u017csamo\u015bci organizacyjnej, m.in. za pomoc\u0105 polityki rekrutacji i socjalizacji pracownik\u00f3w [<a href=\"#ref-19\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 19 w bibliografii\">19<\/a>]<\/sup>.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Pomiar warto\u015bci spo\u0142ecznej: SROI i jego ograniczenia<\/h2>\nJedn\u0105 z najpopularniejszych metod jest spo\u0142eczny zwrot z inwestycji (SROI), opracowany w po\u0142owie lat 90. XX w. w Stanach Zjednoczonych. Systematyczny przegl\u0105d 284 opracowa\u0144 wskazuje, \u017ce korzy\u015bci metody s\u0105 opisywane szeroko, natomiast jej ograniczenia analizowano rzadziej i mniej precyzyjnie [<a href=\"#ref-20\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 20 w bibliografii\">20<\/a>]<\/sup>. Metoda wyra\u017ca efekty w postaci wska\u017anika pieni\u0119\u017cnego: przyk\u0142adowo relacja 4:1 oznacza, \u017ce ka\u017cdy funt zainwestowany daje cztery funty warto\u015bci spo\u0142ecznej [<a href=\"#ref-21\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 21 w bibliografii\">21<\/a>]<\/sup>.<\/p>\nTa atrakcyjna prostota bywa jednak myl\u0105ca. Wynik zale\u017cy od przyj\u0119tych za\u0142o\u017ce\u0144, m.in. od doboru wska\u017anik\u00f3w zast\u0119pczych wyceniaj\u0105cych efekty niematerialne, co w praktyce utrudnia por\u00f3wnania mi\u0119dzy projektami. Przegl\u0105d stosowania SROI w zdrowiu publicznym, obejmuj\u0105cy badania z lat 1996\u20132014, formu\u0142uje rekomendacje dotycz\u0105ce przysz\u0142ych zastosowa\u0144 metody [<a href=\"#ref-21\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 21 w bibliografii\">21<\/a>]<\/sup>. Komisja Europejska zapowiedzia\u0142a prace nad standardowymi metodykami oceny wp\u0142ywu spo\u0142ecznego, co mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci ograniczy\u0107 rozbie\u017cno\u015bci [<a href=\"#ref-9\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 9 w bibliografii\">9<\/a>]<\/sup>.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Trwa\u0142o\u015b\u0107 finansowa i odporno\u015b\u0107<\/h2>\nPrzegl\u0105d 2000\u20132024 dotycz\u0105cy odporno\u015bci i zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju przedsi\u0119biorstw spo\u0142ecznych wyodr\u0119bni\u0142 jedena\u015bcie obszar\u00f3w tematycznych, m.in. trwa\u0142o\u015b\u0107 finansow\u0105, zarz\u0105dzanie hybrydowo\u015bci\u0105, sieci spo\u0142eczne, innowacje spo\u0142eczne, technologie cyfrowe i wsparcie instytucjonalne [<a href=\"#ref-22\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 22 w bibliografii\">22<\/a>]<\/sup>. Pokazuje to, \u017ce przetrwanie takich organizacji zale\u017cy r\u00f3wnocze\u015bnie od zasob\u00f3w wewn\u0119trznych i od otoczenia. Z kolei przegl\u0105d zakresowy dotycz\u0105cy inicjatyw \u017cywieniowych w zdrowiu publicznym wskazuje, \u017ce struktury przedsi\u0119biorstw spo\u0142ecznych s\u0105 potencjalnym rozwi\u0105zaniem problemu utrzymania finansowania inicjatyw prozdrowotnych, poniewa\u017c mog\u0105 generowa\u0107 przychody i jednocze\u015bnie oddzia\u0142ywa\u0107 spo\u0142ecznie [<a href=\"#ref-23\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 23 w bibliografii\">23<\/a>]<\/sup>.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Wnioski praktyczne dla organizacji pozarz\u0105dowych<\/h2>\nPoni\u017csze wnioski stanowi\u0105 syntez\u0119 autora opart\u0105 na om\u00f3wionych badaniach i nie maj\u0105 charakteru porady prawnej ani podatkowej:<\/p>\n<ul style=\"margin-bottom: 25px; padding-left: 20px; line-height: 1.8;\">\n<li>ustali\u0107 hierarchi\u0119 cel\u00f3w<\/strong> \u2013 jasno okre\u015bli\u0107, \u017ce przychody s\u0142u\u017c\u0105 misji, a nie odwrotnie, co ogranicza ryzyko dryfu [<a href=\"#ref-17\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 17 w bibliografii\">17<\/a>]<\/sup>,<\/li>\n<li>mierzy\u0107 efekty spo\u0142eczne i finansowe r\u00f3wnolegle<\/strong> \u2013 oraz regularnie sprawdza\u0107, czy wska\u017aniki nie pomijaj\u0105 istotnych grup interesariuszy [<a href=\"#ref-18\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 18 w bibliografii\">18<\/a>]<\/sup>,<\/li>\n<li>dba\u0107 o nadz\u00f3r i to\u017csamo\u015b\u0107 organizacji<\/strong> \u2013 przez rol\u0119 zarz\u0105du, polityk\u0119 zatrudniania i wsp\u00f3ln\u0105 kultur\u0119 pracy [<a href=\"#ref-17\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 17 w bibliografii\">17<\/a>,<a href=\"#ref-19\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 19 w bibliografii\">19<\/a>]<\/sup>,<\/li>\n<li>uwzgl\u0119dnia\u0107 kontekst lokalny<\/strong> \u2013 rozwi\u0105zania sprawdzone w innych krajach nie musz\u0105 dzia\u0142a\u0107 w polskich warunkach prawnych i spo\u0142ecznych [<a href=\"#ref-13\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 13 w bibliografii\">13<\/a>]<\/sup>,<\/li>\n<li>ostro\u017cnie komunikowa\u0107 wyniki SROI<\/strong> \u2013 podaj\u0105c za\u0142o\u017cenia i ograniczenia metody [<a href=\"#ref-20\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 20 w bibliografii\">20<\/a>]<\/sup>.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Ograniczenia przegl\u0105du<\/h2>\nArtyku\u0142 ma charakter przegl\u0105du narracyjnego, a nie systematycznego, i opiera si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na publikacjach angloj\u0119zycznych oraz danych statystyki publicznej. Definicje przedsi\u0119biorstwa spo\u0142ecznego r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy krajami, a dane GUS bywaj\u0105 aktualizowane, co ogranicza por\u00f3wnywalno\u015b\u0107. Cz\u0119\u015b\u0107 przywo\u0142anych opracowa\u0144 to raporty instytucjonalne, a nie recenzowane badania empiryczne.<\/p>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Podsumowanie<\/h2>\nCzy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne? Dost\u0119pne badania pozwalaj\u0105 odpowiedzie\u0107: mo\u017ce, pod warunkami. Przedsi\u0119biorstwa spo\u0142eczne, zw\u0142aszcza integracji zawodowej, wykazuj\u0105 obiecuj\u0105ce efekty, ale ich udokumentowanie jest ograniczone, a najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem pozostaje dryf misji. R\u00f3wnie wa\u017cne s\u0105 rzetelny pomiar oraz sprzyjaj\u0105ce otoczenie instytucjonalne, kt\u00f3rego budow\u0119 w Europie wspiera zalecenie Rady z 2023 r. [<a href=\"#ref-10\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\" title=\"Przejd\u017a do pozycji 10 w bibliografii\">10<\/a>]<\/sup>.<\/p>\nTa obserwacja jest zgodna z tym, co na co dzie\u0144 widzimy w pracy Fundacji Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka. Fundacja dzia\u0142a w trzech obszarach: wspiera osoby w trudnej sytuacji \u017cyciowej, chroni \u015brodowisko i pomaga zwierz\u0119tom oraz rozwija edukacj\u0119, przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 i coaching, tworz\u0105c warunki dla samodzielno\u015bci i kreatywno\u015bci. Wnioski z przegl\u0105du wpisuj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnie w trzeci filar, poniewa\u017c pokazuj\u0105, \u017ce trwa\u0142a zmiana spo\u0142eczna wymaga jednoczesnego dzia\u0142ania na kilku poziomach:<\/p>\n<ul style=\"margin-bottom: 25px; padding-left: 20px; line-height: 1.8;\">\n<li>wsparcia dora\u017anego<\/strong> \u2013 pomocy osobom, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 w potrzebie,<\/li>\n<li>edukacji i przedsi\u0119biorczo\u015bci<\/strong> \u2013 budowania umiej\u0119tno\u015bci prowadz\u0105cych do samodzielno\u015bci,<\/li>\n<li>rzetelnego mierzenia efekt\u00f3w<\/strong> \u2013 aby wiedzie\u0107, kt\u00f3re dzia\u0142ania rzeczywi\u015bcie pomagaj\u0105,<\/li>\n<li>ochrony \u015brodowiska i zwierz\u0105t<\/strong> \u2013 poniewa\u017c dobrostan ludzi, zwierz\u0105t i przyrody jest ze sob\u0105 powi\u0105zany.<\/li>\n<\/ul>\n <\/p>\n<div style=\"text-align: center; margin-top: 40px; margin-bottom: 40px;\">\n <a href=\"https:\/\/zrzutka.pl\/kt2t2s\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"display: inline-block; background-color: #1a5fa0; color: #ffffff; text-decoration: none; padding: 15px 40px; border-radius: 5px; font-weight: 600; font-size: 16px;\">Wspom\u00f3\u017c Fundacj\u0119 – Przeka\u017c Darowizn\u0119<\/a>\n <\/div>\n<h2 style=\"color: #1a365d; margin-top: 35px; margin-bottom: 15px; font-size: 24px; font-weight: 700; border-bottom: 2px solid #edf2f7; padding-bottom: 8px;\">Bibliografia i \u017ar\u00f3d\u0142a<\/h2>\n<ol style=\"margin-bottom: 25px; padding-left: 20px; line-height: 1.8;\">\n<li id=\"ref-1\">Defourny, J., & Nyssens, M. (2010). Conceptions of social enterprise and social entrepreneurship in Europe and the United States: Convergences and divergences. Journal of Social Entrepreneurship, 1<\/em>(1), 32\u201353. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1080\/19420670903442053\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.1080\/19420670903442053<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-2\">Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej. Czym jest ekonomia spo\u0142eczna.<\/em> Portal gov.pl. <a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/web\/rodzina\/ekonomia-spoleczna-i-solidarna-1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/www.gov.pl\/web\/rodzina\/ekonomia-spoleczna-i-solidarna-1<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-3\">Battilana, J., & Lee, M. (2014). Advancing research on hybrid organizing \u2013 Insights from the study of social enterprises. Academy of Management Annals, 8<\/em>(1), 397\u2013441. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.5465\/19416520.2014.893615\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.5465\/19416520.2014.893615<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-4\">G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny (2024). Podmioty ekonomii spo\u0142ecznej w 2023 r.<\/em> Informacja sygnalna (z p\u00f3\u017aniejsz\u0105 aktualizacj\u0105 danych o sp\u00f3\u0142dzielniach). GUS, Warszawa. <a href=\"https:\/\/stat.gov.pl\/obszary-tematyczne\/gospodarka-spoleczna-wolontariat\/gospodarka-spoleczna-trzeci-sektor\/podmioty-ekonomii-spolecznej-w-2023-r-,23,2.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/stat.gov.pl\/obszary-tematyczne\/gospodarka-spoleczna-wolontariat\/gospodarka-spoleczna-trzeci-sektor\/podmioty-ekonomii-spolecznej-w-2023-r-,23,2.html<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-5\">G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny (2026). Udzia\u0142 podmiot\u00f3w ekonomii spo\u0142ecznej w \u015bwiadczeniu us\u0142ug spo\u0142ecznych w latach 2022\u20132024.<\/em> Statystyki eksperymentalne, projekt \u201eEStakada\u201d. <a href=\"https:\/\/stat.gov.pl\/statystyki-eksperymentalne\/gospodarka-spoleczna\/udzial-podmiotow-ekonomii-spolecznej-w-swiadczeniu-uslug-spolecznych-w-latach-2022-2024,9,1.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/stat.gov.pl\/statystyki-eksperymentalne\/gospodarka-spoleczna\/udzial-podmiotow-ekonomii-spolecznej-w-swiadczeniu-uslug-spolecznych-w-latach-2022-2024,9,1.html<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-6\">G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny (2025). Dzia\u0142alno\u015b\u0107 organizacji pozarz\u0105dowych w 2024 r.<\/em> Informacja sygnalna. GUS, Warszawa. <a href=\"https:\/\/stat.gov.pl\/obszary-tematyczne\/gospodarka-spoleczna-wolontariat\/gospodarka-spoleczna-trzeci-sektor\/dzialalnosc-organizacji-pozarzadowych-w-2024-r-,3,11.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/stat.gov.pl\/obszary-tematyczne\/gospodarka-spoleczna-wolontariat\/gospodarka-spoleczna-trzeci-sektor\/dzialalnosc-organizacji-pozarzadowych-w-2024-r-,3,11.html<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-7\">Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii spo\u0142ecznej (Dz.U. 2022 poz. 1812).<\/li>\n<li id=\"ref-8\">Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej (2025). Informacja o funkcjonowaniu sp\u00f3\u0142dzielni socjalnych.<\/em> Opracowanie na podstawie danych KRS i GUS. <a href=\"https:\/\/www.zpp.pl\/storage\/library\/2025-10\/533a60c83b18bf5b9565ea6af4c4581b.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/www.zpp.pl\/storage\/library\/2025-10\/533a60c83b18bf5b9565ea6af4c4581b.pdf<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-9\">Komisja Europejska (2021). Budowanie gospodarki s\u0142u\u017c\u0105cej ludziom: plan dzia\u0142ania na rzecz gospodarki spo\u0142ecznej.<\/em> COM(2021) 778 final. <a href=\"https:\/\/eur-lex.europa.eu\/legal-content\/EN\/TXT\/?uri=CELEX%3A52021DC0778\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/eur-lex.europa.eu\/legal-content\/EN\/TXT\/?uri=CELEX%3A52021DC0778<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-10\">Rada Unii Europejskiej (2023). Zalecenie Rady w sprawie rozwijania warunk\u00f3w ramowych dla gospodarki spo\u0142ecznej<\/em> (przyj\u0119te 27 listopada 2023 r.). Dokument ST 13287\/2023. <a href=\"https:\/\/data.consilium.europa.eu\/doc\/document\/ST-13287-2023-INIT\/en\/pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/data.consilium.europa.eu\/doc\/document\/ST-13287-2023-INIT\/en\/pdf<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-11\">Quilloy, K., Newman, A., & Pyman, A. (2024). Antecedents of the social impact of social enterprises: A systematic review and agenda for future research. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly.<\/em> <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1177\/08997640231191794\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.1177\/08997640231191794<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-12\">Nuchian, S. i in. (2024). An investigation on social impact performance assessment of the social enterprises: Identification of an ideal social entrepreneurship model. Business Strategy & Development.<\/em> <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1002\/bsd2.305\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.1002\/bsd2.305<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-13\">Spanuth, A. i in. (2024). Exploring social enterprise legitimacy within ecosystems from an institutional approach: A systematic literature review and research agenda. International Journal of Management Reviews.<\/em> <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1111\/ijmr.12349\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.1111\/ijmr.12349<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-14\">Do employment-focused social enterprises provide a pathway out of disadvantage? An evidence review<\/em> (2019). Australian Policy Online. <a href=\"https:\/\/apo.org.au\/node\/251711\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/apo.org.au\/node\/251711<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-15\">Centre for Social Impact (2019). Social Enterprise: A people-centred approach to employment services.<\/em> <a href=\"https:\/\/assets.csi.edu.au\/assets\/research\/Social-Enterprise-A-People-Centred-Approach-to-Employment-Services-Report.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/assets.csi.edu.au\/assets\/research\/Social-Enterprise-A-People-Centred-Approach-to-Employment-Services-Report.pdf<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-16\">Perceptions of Health and Wellbeing Among Employees in a Work Integration Social Enterprise in Sweden<\/em> (2023). Annals of Global Health.<\/em> <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.5334\/aogh.4065\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.5334\/aogh.4065<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-17\">Ebrahim, A., Battilana, J., & Mair, J. (2014). The governance of social enterprises: Mission drift and accountability challenges in hybrid organizations. Research in Organizational Behavior, 34<\/em>, 81\u2013100. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.riob.2014.09.001\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.riob.2014.09.001<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-18\">Bruder, I. M. (2025). From mission drift to practice drift: Theorizing drift processes in social enterprises and beyond. Organization Studies.<\/em> <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1177\/01708406251314591\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.1177\/01708406251314591<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-19\">Battilana, J., & Dorado, S. (2010). Building sustainable hybrid organizations: The case of commercial microfinance organizations. Academy of Management Journal, 53<\/em>(6), 1419\u20131440. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.5465\/amj.2010.57318391\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.5465\/amj.2010.57318391<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-20\">Corvo, L., Pastore, L., Manti, A., & Iannaci, D. (2022). The social return on investment model: a systematic literature review. Meditari Accountancy Research, 30<\/em>(7). <a href=\"https:\/\/www.emerald.com\/medar\/article\/30\/7\/49\/282355\/The-social-return-on-investment-model-a-systematic\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/www.emerald.com\/medar\/article\/30\/7\/49\/282355\/The-social-return-on-investment-model-a-systematic<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-21\">Banke-Thomas, A. O., Madaj, B., Charles, A., & van den Broek, N. (2015). Social Return on Investment (SROI) methodology to account for value for money of public health interventions: a systematic review. BMC Public Health, 15<\/em>, 582. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1186\/s12889-015-1935-7\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.1186\/s12889-015-1935-7<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-22\">Resilience and sustainability of social enterprises: a systematic review and bibliometrics using PRISMA<\/em> (2025). Cogent Business & Management.<\/em> <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1080\/23311886.2025.2493777\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.1080\/23311886.2025.2493777<\/a><\/li>\n<li id=\"ref-23\">Mission and money: A scoping review of social enterprise business models as a solution to sustaining health-promoting food and nutrition-based initiatives<\/em> (2025). BMC Public Health.<\/em> <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1186\/s12889-025-24891-7\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" style=\"color: #2b6cb0; text-decoration: none;\">https:\/\/doi.org\/10.1186\/s12889-025-24891-7<\/a><\/li>\n<\/ol>\n <\/p>\n<div style=\"background-color: #2d3748; color: #ffffff; padding: 24px; border-radius: 8px; margin-top: 40px; text-align: center;\">\n<h3 style=\"margin: 0 0 10px 0; font-size: 18px; color: #ffffff;\">Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka<\/h3>\nKRS: 0001156897<\/p>\n <a href=\"https:\/\/lsja.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" style=\"display: inline-block; background-color: #3182ce; color: #ffffff; text-decoration: none; padding: 10px 20px; border-radius: 5px; font-weight: 600; font-size: 14px;\">Odwied\u017a nasz\u0105 stron\u0119: lsja.pl<\/a>\n <\/div>\n <\/p>\n<div style=\"background-color: #ebf8ff; border: 1px solid #bee3f8; border-radius: 8px; padding: 20px; margin: 25px 0;\">\n<h3 style=\"margin-top: 0; color: #2c5282; font-size: 18px; font-weight: 600;\">Przeka\u017c 1,5% podatku<\/h3>\nJe\u015bli jeste\u015b podatnikiem PIT, mo\u017cesz przekaza\u0107 1,5% swojego podatku Fundacji Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka, wspieraj\u0105c nasze dzia\u0142ania na rzecz os\u00f3b w trudnej sytuacji, zwierz\u0105t, \u015brodowiska i edukacji.<\/p>\nKRS partnera: 0000270261<\/strong><\/p>\nCel szczeg\u00f3\u0142owy: LSJA 28646<\/strong><\/p>\n<\/p><\/div>\nArtyku\u0142 ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani finansowej. Przed podj\u0119ciem decyzji o formie prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci skonsultuj si\u0119 z prawnikiem lub doradc\u0105.<\/em><\/p>\n<\/div>\n \n<\/body> \n<\/html><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne? | LSJA Fundacja Lepszy \u015awiat Jakuba Adamczyka (LSJA) Autor: mgr in\u017c. Jakub Adamczyk Ekonomia spo\u0142eczna i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 czy biznes mo\u017ce rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne? Streszczenie Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u0142\u0105czy dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 z realizacj\u0105 cel\u00f3w spo\u0142ecznych, a jej znaczenie ro\u015bnie zar\u00f3wno w polityce Unii […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","footnotes":""},"categories":[21,5],"tags":[54,37,48],"class_list":["post-935","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykul","category-filar-iii-rozwoj-edukacji-przedsiebiorczosci-i-coachingu","tag-edukacja","tag-filar-3","tag-lsja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/935","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=935"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/935\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":938,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/935\/revisions\/938"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=935"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=935"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lsja.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=935"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}